Kỳ 200
Ông chủ thầu nhận sửa sân khấu vừa tới, phía sau là người bạn gái của ông, áo màu quần trắng, dáng đi chao chát mỗi khi qua mặt ai, hai vai nàng rung động, một tay nâng lên che miệng cười. Nàng tiến lại gần… Tân giật mình! Hai người nhận ra nhau, nàng là cô me tây mà nửa tháng trước Tân gặp ở maison de passage, ông chủ thầu hẳn là đối tượng để nàng “Nam quốc Nam nhân với nhau” khi chồng nàng George còn bận rộn ở mặt trận Nam Ðịnh. Nàng đã giới thiệu Tân cho ông chủ thầu khi đó đương cần một người thư ký thạo tiếng Pháp.
Thế là Tân làm quen với nghề mới, nghề thầu.
VI
Hãng DRAGAGES chuyên thầu về nhà cửa cầu cống, trụ sở bên… “mẫu quốc”. (Tân vẫn thầm gọi thế, chàng không hề đi vào ảo tưởng cho là miền quốc gia này đã độc lập.) Chi nhánh chính của hãng DRAGAGES đặt ở Saigon, hai chi nhánh phụ một ở Huế, một ở ngay Hà Nội này.
Xương, ông chủ thầu của Tân, chỉ là người thầu lại việc của người Pháp, ông ta ngót năm mươi tuổi, khuôn mặt vuông, cằm bạnh, nước da bánh mật, khuôn mặt với nước da đó thật hợp với dáng người vạm vỡ của ông, duy mái đầu hoa râm quá nửa khiến mỗi tháng ông phải đi nhuộm lại một lần, tóc vì thế khô xác, màu đen thô kệch như màu mực tàu rẻ tiền. Sáu tháng đầu Tân giúp việc cho ông Xương, ông toàn thầu về nhà cửa tại các nơi đô hội có an ninh. Tân theo ông đi giao thiệp với những nhân vật có thế lực. Họ hẹn nhau bàn chuyện tiền nong toàn ở những nơi ăn chơi xa xỉ, bên bàn đèn với một số đĩ quý phái, hoặc tại những quán rượu tiệm nhảy quanh khi Tràng Tiền, hoặc đưa nhau đi ăn tại các khách sạn Métropole, Splendide. Tân phải tập nhảy, tập lái xe vào dịp này. Ông Xương hết sức cưng chiều Tân chẳng phải riêng vì chàng giao dịch với người Pháp thạo mà còn vì – theo sự nhận xét tinh tế của ông – ở cõi đời này mà còn gặp được một thanh niên chân thật như vậy quả là một điều quá hiếm.
Về phần Tân, Tân chẳng ưa gì ông Xương, đúng hơn chẳng ưa gì cái nghề thầu khoán của ông. Ðược theo sát ông để chứng kiến các vụ mặc cả giữa ông với các vị tai to mặt lớn, Tân mới có dịp thấy rõ mặt trái của đời.
Tân đã đại diện ông để điều đình với tên trùm hành chánh Bắc Việt kia, biếu y mười ngàn đồng, y chưa chịu, ông Xương hay tin, nổi xung chửi đổng, gọi y là “con dê cụ”, rồi đích thân ông Xương vào năn nỉ – (lúc này ông có bộ mặt khác) – “khấn” thêm một ngàn nữa mới được.
Với những loại phải điều đình khác, ở cấp giám đốc hay chủ sự, ông Xương thường tỏ thái độ thân mật vồn vã bằng cách xưng hô “quan bác” và “đàn em” (tuy sau lưng ông vẫn chửi đổng và gọi xách mé), tỉ như giao thiệp với chủ sự phòng vật liệu công chánh để vừa được chọn vừa để được cấp dư dật những dụng cụ tốt, giao thiệp với cán sự công chánh để họ kiểm soát “đại khái” công việc của mình:
– Nếu việc này quan bác giúp đàn em trôi chảy đàn em xin biếu quan bác mười lăm phần trăm tiền lời.
– Việc này khó lắm – “quan bác” trả lời – đại huynh cho tiểu đệ như vậy ít quá.
Rồi họ uống rượu, ôm gái nhảy, hoặc hút thuốc phiện, ôm điếm. Cuộc điều đình tiếp tục tiến hành theo thể nhát gừng và thường là vào lúc gay cấn nhất thì bỏ lửng, rồi nâng rượu cười ngất, mời mọc điếu thuốc đã tiêm xong, cấu véo cô gái điếm… Sau sự cò kè bớt một thêm hai, khi tiệc vui bế mạc, tỉ số mười lăm phần trăm thường được nâng lên thành mười bảy hoặc mười tám phần trăm, về tới nhà mệt nhừ, ông Xương lại xổ ra một tràng tiếng chửi đổng với một nếp sống mới ráo riết, keo kiệt, chi ly với nhân công từng đồng khiến lũ người khốn nạn này khi nhận lương khoán khó lòng kiếm dư được một chút.
Theo sự phác tính của Tân thì một nửa số tiền nhà thầu chi tiêu vào mục “ngoại giao” – tiếng lóng của họ – với lũ tai to mặt lợn đó.
Rồi ông Xương tham lợi thầu cả cầu cổng và đồn bót tại những nơi hoàn toàn thiếu an ninh về đêm. Một buổi sớm, một thanh niên lạ mặt tới tìm gặp ông, xin được nói chuyện riêng với ông. Khi y đường hoàng ra khỏi nhà, ông Xương xuất hiện mặt cắt không còn hột máu. Thanh niên đó là một cán bộ Việt Minh hoạt động nội thành, y đến nói rất ngọt xin ông ủng hộ cho một món tiền cần thiết. Y kể vanh vách rằng “Ðảng và nhân dân” biết ông đã thầu những đồn bót nào để giúp địch chuyển vận binh nhu, đã thầu những đồn bốt nào để giúp địch chống lại “nhân dân”…
