Kỳ 208
Tân gật đầu:
– Anh nói đúng!
Khóa tiếp:
– Không xa đâu, mới năm ngoái trong một chuyến xe hàng từ Hải Dương về Hà Nội, tôi ngồi hàng ghế trên. Xe đi được nửa đường, đã mấy lần có kẻ lên người xuống, tôi chợt thấy một quả ổi lớn lăn từ phía sau lên đụng phải chân tôi. “Quả ổi lớn của kẻ nào đánh rơi, mình có quyền nhặt chứ, được không một quả ổi cũng là một điều hay chứ sao” – Tôi nghĩ thế rồi cúi xuống nhặt, cho lẹ vào túi giấy đựng những hoa quả khác mà tôi mua ở bến xe Hải Dương về làm quà cho mẹ và vợ con. Nhưng tôi chỉ vừa kịp ngồi thẳng thì có tiếng nói đằng sau, tiếng của một đàn bà ôm con: “Ông cho xin quả ổi đó của cháu.” Tôi vội gật đầu đáp “vâng ạ” rồi cúi xuống lấy quả ổi trao liền lại phía sau, tôi không dám nhìn thẳng vào mặt bất cứ ai lúc đó. Cũng may xe tới Gia Lâm thì người đàn bà ôm con xuống. Tôi cứ ngồi yên lặng như vậy cho đến khi xe lên cầu, gặp chuyến tàu hỏa Hà Nội Hải Phòng rầm rộ qua cầu, rồi xe tới bến Bờ Sông, tôi xuống. Anh xem tôi luôn luôn nghĩ thẳng thắn, làm thẳng thắn mà rồi tự nhiên nảy lòng tham quả ổi rơi như vậy; Tôi tự hỏi vì sao, tôi tự phân tích ý nghĩ của mình khi quyết định cúi xuống nhặt quả ổi, tôi thấy rằng dù mình rộng lượng đến đâu, có đủ những duyên cớ để tự bào chữa đến đâu thì thái độ kia vẫn hai năm rõ mười do lòng tham mà ra. Và việc kiến tạo một xã hội có giáo dục để hướng dẫn cá nhân cần thiết biết chừng nào. Tôi thấy con người chúng ta bao giờ và mãi mãi chỉ là con vật dễ sa ngã, đừng ai nói thánh nói tướng, bịp hết! Ðiều quan trọng: hãy nuôi lấy lòng nhiệt thành về một ý hướng thiện làm ngọn đuốc luôn luôn soi sáng cho lương tri. Con người với mấy ngàn năm văn hóa tích lũy, nhưng nếu buông tuồng một thời gian nho là trở về với thú tính ngay. Leo lên thì lâu rớt xuống thì chóng, vo tròn thì khó, bóp bẹp thì dễ quá đi!
Tiếng máy xe vo vo, bóng người hai bên vỉa hè lùi lại phía sau, Tân và Khóa cùng lặng thinh. Rồi xe tới nhà. Khóa nhường cho Tân tắm trước. Tắm xong, còn nhiều thì giờ Tân ra nằm ghế xích đu. Khi đến lược Khóa ở buồng tắm ra, Tân vờ ngủ. Tân phải vờ ngủ để giữ lấy khoảng thời gian im lặng đó mặc cho câu chuyện quả ổi Khóa vừa kể bám rịt vào óc như con đỉa đói bám rịt vào bắp chân người làm ruộng. Và trong khoảng im lặng đó thỉnh thoảng Tân lại cho vang lên trong tâm khảm câu nói thầm:
“Con người thành thực đến thế là cùng!”
Chương Ba
Thần tượng
I
Vân đã về Hà Nội, nhưng nàng không ở đây lâu, Kha biết lắm. Lý do ư? – Con nàng, đứa con giai độc nhất của nàng, còn ở ngoài hậu phương, tất nhiên không sớm thì muộn nàng phải trở sang bên kia vòng đai trắng.
Vân đã về! Nàng về muộn mạn đủ mọi vẻ! Nàng về chồng chất thêm mối sầu cho bà Phán: chồng chết, con gái út chết, con trai lớn đi xa và con rể… đến nay thì cũng rõ ràng là đã chết trên khoảng vòng đai trắng cách tỉnh lỵ Hải Dương chừng mười cây số. Là biết vậy thôi, chứ Mạnh chết mất xác!
Dù sao thì Vân cũng đã về! Vân đã ở lại bên mẹ được hai tháng qua.
Ðó là một buổi trưa Thứ Bảy đầu xuân! Không ngủ trưa, lần này Kha dắt xe ra cửa với ý định lờ mờ sẽ đến gặp Vân. Phải gặp Vân! Bởi hoặc nay hoặc mai, biết đâu Vân sẽ khuất nẻo vĩnh viễn bên kia vòng đai trắng ngoài hậu phương.
Tiếng một phụ nữa lanh lảnh, lời nói lên với tiếng cười lẳng lơ:
– Anh sắp đi đâu đấy anh Kha?
– Chào cô Diễm.
Giọng thiếu phụ dằn xuống nũng nịu một cách đặc biệt:
– Anh đi đâuuu…?
Kha vẫn chưa dắt xe tiến lên được vì Diễm còn đứng chắn ngang, chàng đáp:
– Tôi đi đằng này có chút việc, cô sang đây chơi?
– Vâng em sang thăm mấy người bạn cũ.
Thấy Diễm vẫn chưa đứng tránh sang bên, Kha miễn cưỡng hỏi thêm:
– Cháu nhỏ vẫn ngoan chứ, sao cô không bế sang chơi.
– Cháu ngủ mà anh, anh đi đâuuu…?
Diễm né sang một bên và Kha dắt vội xe ra cổng miệng giữ nụ cười lịch sự miễn cưỡng.
Ðạp xe được một quãng đường thẳng, Kha quay lại thấy Diễm cũng đã rẽ theo đường về. Kha biết câu “em sang thăm mấy người bạn cũ” của Diễm là nói cho có chuyện, sự thực Diễm sang chỉ để gặp chàng.
