COCACHAMBA, Bolivia (AP) – Các nhà lãnh đạo một số nước Nam Mỹ hôm Thứ Năm đã họp và cực lực phản đối Hoa Kỳ cùng các nước Âu Châu trong vụ gây trở ngại với máy bay của Tổng Thống Bolivia.
Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela duyệt đội quân danh dự khi đến phi trường Cocachamba hôm Thứ Năm dự hội nghị thượng đỉnh. (Hình: AP/Juan Karita)
Tổng Thống các quốc gia Argentina, Ecuador, Venezuela, Uruguay và Suriname đến thành phố Cochabamba của Bolivia tham dự cuộc họp thượng đỉnh bất thường theo lời mời của Tổng Thống Evo Morales.
Bản thông cáo chung đưa ra sau cuộc họp đòi hỏi Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha phải có lời giải thích và xin lỗi Bolivia. Hôm Thứ Ba, sau cuộc họp thượng đỉnh tại Moscow của một số các quốc gia xuất cảng dầu lửa, khi từ Nga trở về máy bay của Tổng Thống Morales bị từ chối đi ngang không phận 4 nước nói trên và buộc phải quay lại đáp xuống Vienna, Áo, vì nghi ngờ có chở theo Edward Snowden, nhân viên tiết lộ chương trình do thám điện tử NSA bị Hoa Kỳ truy tố tội gián điệp.
Hôm Thứ Sáu Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Garia-Margallo nói rằng Tây Ban Nha và các nước Âu Châu khác có hành động vì nhận được tin Snowden ở trên máy bay của Tổng Thống Bolivia. Nhưng ông từ chối không nói có sự liên lạc nào với Hoa Kỳ hay không.
Hoa Kỳ khước từ bình luận về vấn đề này. Hôm Thứ Tư nữ phát ngôn viên bộ ngoại giao Jen Psaki chỉ nói rằng “các giới chức Hoa Kỳ đã tiếp xúc với một loạt các quốc gia về vụ này từ 10 ngày qua” và cho biết thêm “các thông điệp được chuyển đi theo cả hai đường chính thức cũng như riêng, và chúng tôi yêu cầu trao Snowden về cho Hoa Kỳ”.
Các nước Nam Mỹ dự họp ở Cocachamba nói rằng hành động đối với máy bay của Tổng Thống Bolivia là vi phạm công pháp quốc tế, có tính cách gây hấn và bá quyền nước lớn. Các nước này ủng hộ Bolivia trong việc chính thức khiếu nại lên Ủy Hội Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc.
Tổng Thống Evo Morales tuyên bố: “Chúng tôi đoàn kết chống chủ nghĩa đế quốc Mỹ” và cho biết có thể yêu cầu đóng cửa sứ quán Hoa Kỳ ở Bolivia.
Ông Morales đắc cử Tổng Thống với chủ trương bênh vực việc cho nông dân Bolivia trồng coca và chống lại chương trình tài trợ của Hoa Kỳ để diệt trừ loại cây ma túy này. Năm 2008, Bolivia trục xuất đại sứ Hoa Kỳ và các nhân viên cơ quan bài trừ ma túy (DEA), tới năm 2011 mới bình thường hóa bang giao trở lại. Tháng 5 vùa qua Tổng Thống Morales trục xuất cơ quan USAID với lý do tìm cách phá hoại chính phủ của ông.
Tổng Thống của các quốc gia Nam Mỹ thân Hoa Kỳ như Colombia, Peru, Chile không tham dự cuộc họp tại Cocachamba. (HC)
