Quỳnh Tiên
Diễn đàn Kinh tế thế giới (World Economic Forum) vừa xếp hạng cạnh tranh của du lịch Việt Nam ở thứ 80, với 3,95 điểm, trong số 140 quốc gia được khảo sát, giữ nguyên hạng so với lần xếp hạng gần nhất. Song nhiều người cho rằng, du lịch Việt Nam không giữ nguyên, mà đang trên con đường lao dốc.
Không chỉ các dịch vụ du lịch, đặc biệt lĩnh vực khách sạn, nhà hàng hoạt động không hiệu quả, nhân viên trong ngành du lịch chưa được đào tạo bài bản; nạn “chặt chém” ngày càng gia tăng, và hơn thế nữa, Việt Nam đang dần lơ là với thế mạnh là có nhiều danh lam, thắng cảnh được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới.
Theo kết quả khảo sát mới nhất của website du lịch lớn nhất thế giới Tripadvisor, Hà Nội là thành phố có giá du lịch rẻ thứ nhì thế giới với mức chi phí trung bình cho 2 du khách nước ngoài là 176,14 USD. Cuộc khảo sát được tiến hành đối với 49 thành phố của 49 quốc gia có lượng du khách quốc tế lớn nhất, theo thống kê của Tổ chức du lịch thế giới của Liên hợp quốc (UNWTO).
Nhiều người vui mừng vì nghĩ rằng du lịch càng rẻ thì càng có nhiều người đến. Xin đừng vội mừng, vì người ta thường nói “của rẻ là của ôi”. Câu này cũng đúng với ngành du lịch.
Danh sách chi tiết các thành phố du lịch đắt đỏ nhất và rẻ nhất thế giới
10 thành phố du lịch đắt đỏ nhất
1. Oslo, Na Uy: 561,26 USD
2. Zurich, Thụy Sĩ: 506,45 USD
3. Stockholm, Thụy Điển: 504,30 USD
4. New York, Hoa Kỳ: 498,58 USD
5. Paris, Pháp: 494,96 USD
6. Sydney, Úc: 445,64 USD
7. London, Anh: 437,40 USD
8. Copenhagen, Đan Mạch: 429,55 USD
9. Cancun, Mexico: 426,09 USD
10. Punta Cana, CH Dominica: 420,91 USD
10 thành phố du lịch rẻ nhất
1. Sofia, Bulgaria: 153,21 USD
2. Hà Nội, Việt Nam: 170,12 USD
3. Warsaw, Ba Lan: 181,73 USD
4. Sharm el Sheikh, Ai Cập: 184,74 USD
5. Budapest, Hungary: 186,46 USD
6. Bangkok, Thái Lan: 194,79 USD
7. Kuala Lumpur, Malaysia: 210,30 USD
8. Tunis, Tunisia: 211,51 USD
9. Cape Town, Nam Phi: 212,49 USD
10. Riyadh, Saudi Arabia: 212,72 USD
Nguồn: United Nations World Tourism Organisation (UNWTO)
Việt Nam sở hữu phong cảnh đẹp và quần thể sinh thái đa dạng. Do quan điểm coi rằng cảnh quan thiên nhiên sẵn có rồi, chẳng cần tu bổ, nâng cấp chỉ cứ thế mà thu tiền, rồi cạnh tranh nhau hạ giá dịch vụ. Nha Trang, một trong những vịnh biển đẹp có nguy cơ bị ô nhiễm. Vịnh Hạ Long được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới và là một trong 29 vịnh đẹp nhất thế giới, song hiện nay khu du lịch này cũng đang ngày càng nhếch nhác bởi nạn ô nhiễm. Nhiều người đang lo ngại vịnh Hạ Long sẽ biến thành một bãi phế thải khổng lồ trên biển gây ra bởi 450 tàu du lịch đưa đón khách tham quan Vịnh Hạ Long và gần 1000 lượt tàu vận tải, tàu biển quốc tế… hoạt động 24/24h trên mặt biển. Có thể đến một ngày kia, những người đến với địa danh này chỉ vì tò mò, muốn đến cái chết của một kỳ quan.
Mới đây, nhiều hộ dân tại phố cổ Đồng Văn (Hà Giang) đề nghị trả lại di tích. Nguyên nhân là do nhà của họ đã xuống cấp quá trầm trọng, nhưng chính quyền không cho phép sửa sang, mà cứ bắt giữ nguyên trạng, gọi là để “bảo tồn di tích”. Theo báo Sống Mới, tình trạng xuống cấp khu phố cổ Đồng Văn đáng báo động, nhiều nhà có hiện tượng sụp đổ.
Trước đó, vào tháng 6, Làng cổ Đường Lâm trở thành đề tài “nóng” khi hàng chục hộ dân xin trả danh hiệu di tích lịch sử cấp quốc gia vì phải sống trong không gian văn hóa chật chội và xập xệ. Người dân sống ở làng cổ Đường Lâm, nếu có dư giả cũng không thể sửa chữa nhà cửa đã bị xuống cấp, chỉ vì chính quyền không cho phép, họ sợ sự sửa chữa sẽ làm mất đi kiến trúc “quý, cổ”. Nhưng do nhu cầu bức bách, không cho người dân cũng làm. Từ lén lút đến công khai, những ngôi nhà cao tầng, hiện đại bỗng mọc lên, lổn nhổn giữa những mái ngói thâm nâu.
Biết bao di sản khác như khu 36 phố phường đã được đưa vào sử sách Hà Nội, hay làng Cự Đà ở Hà Tây cũng đang tàn lụi. Người dân phải cố gắng chịu đựng để cố giữ cái danh hiệu chẳng đem lại sự giàu có, hay bình an cho chính họ.
Một giám đốc công ty du lịch ở Sài Gòn nhận định rằng du lịch Việt Nam trì trệ là vì chưa tạo được sản phẩm mang tầm vóc thương hiệu du lịch quốc gia, hạ tầng giao thông, phương tiện vận chuyển còn yếu kém, lạc hậu.
Đã yếu kém, mà “dịch vụ” chặt chém du khách, một hình thức “đuổi” du khách lại đang ngày càng thịnh hành. Hãy thử gõ vào trang tìm kiếm cụm từ “I will never return to Vietnam”, sẽ cho ra gần 13 triệu kết quả chỉ trong vòng 29 giây. Theo thống kê của Tổng Cục Du lịch Việt Nam: 85% khách du lịch đến Việt Nam một lần rồi không bao giờ trở lại.
Nhiều du khách phàn nàn giá cả ở các quầy lưu niệm, thức ăn nhanh tại các phi trường luôn cao hơn ở ngoài phố. Mới đây, một du khách bực bội kêu lên khi phải mua mẩu bánh ngọt bé tí với giá 80 ngàn đồng VN (4 USD). Một hambuger tại quầy hàng ăn ở Cục cảng hàng không Khánh Hòa được bán tới 180 ngàn đồng VN (9 USD), trong khi tại các nhà hàng nó chỉ khoảng 50-60 ngàn đồng VN (2-3 USD). Các “máy chém” được đặt ở nhiều nơi. Một số du khách đi Vũng Tàu, Nha Trang cũng than phiền về nạn “chặt chém” trong các dịch vụ ăn uống. Nhiều du khách có thể phải trả 500.000 – 600.000 đồng/kg mực tươi (30 USD) và 800.000 đồng/kg cua, ghẹ (40 USD). Báo chí trong nước từ nhiều năm qua đã tốn kém rất nhiều giấy mực về các vụ bắt nạt, chèn ép du khách, thậm chí là lừa đảo, kéo dài từ Bắc chí Nam. Nhưng xem ra tình hình vẫn y nguyên.
Malaysia chỉ nổi tiếng nhất với tháp đôi Petronas, vậy mà năm nay họ dự kiến đón hơn 8 triệu du khách. Trong khi Việt Nam được thiên nhiên ban tặng rất nhiều danh lam, thắng cảnh, nhưng cả năm 2012 chỉ có 7 triệu du khách đến tham quan. Bài toán để vực dậy ngành công nghiệp không khói này, quả là rất khó giải.
