GS. Alexander Lê Trung Cang
Trong thời đại hiện nay, khả năng ‘lựa chọn và quyết định’ để phát triển và thành đạt là mối quan tâm và thử thách rất hệ trọng trong công việc và cuộc sống hằng ngày của mỗi người.
Phương cách và động lực nào giúp con người đạt được khả năng lựa chọn và quyết định hữu hiệu? Phương cách nào giúp đa số người dân gầy dựng được những điều kiện và khả năng để cung ứng cho sự phát triển trong cuộc sống? Phương cách nào giúp người dân khả năng tự học hỏi, tự vượt qua trở ngại, tự sửa đổi những sai lầm quá khứ của chính mình?
Hình minh hoạ. Nguồn: ralstonconsulting.com
Thực tế, nhiều người đã xem thường những câu hỏi này, vì họ tự nghĩ rằng mình sẽ “tự động” có khả năng tự giải quyết mọi sự kiện, hoặc họ đã có sẵn những câu giải đáp tương xứng. Đồng thời, vì suy luận như vậy, nên ít ai thấy có sự cần thiết phải nhọc tâm xem xét nhiều hơn. Thực ra, đa số những cá nhân này hoàn toàn vô ý thức, không có một khái niệm tư duy nào chính chắn về những quan tâm hệ trọng này.
Theo diễn tiến thường tình, tất cả những quyết định thiếu suy xét, sẽ đem lại hậu quả không như mong muốn, kèm thêm nhiều sai lầm, tai hại, và hao tổn nhiều hơn. Đồng thời, sau những quyết định và thực hiện sai lầm, phát nguồn từ mọi hoàn cảnh, thì nối tiếp là sự thất bại, sớm bỏ cuộc, tử vong, hoàn toàn không cách nào đạt được trường thọ, hoặc trường sinh bất lão.
Sau mỗi thế hệ và thời cuộc, lộ diện ra rất nhiều chứng minh cho thấy đa số người dân càng ngày càng yếu hơn mọi phương diện. Người dân tiếp tục mất giảm đi nhiều hơn những gì họ đã có từ khởi đầu hoặc đã tự tạo ra (tiền của, uy tín, sức khỏe, người thân thuộc, tuổi thọ, tư tưởng, tâm linh, lý trí, cương lĩnh, luân lý, đạo đức, nhân cách,…)
Nếu một khi có những gì đã mất đi vì những sự quyết định sai lầm, may ra có thể hồi phục qua một nguyên do cơ may vô hình nào không thật sự biết rõ, nhưng đa số kém may mắn sẽ không bao giờ hồi phục.
Rất nhiều người tự hãnh diện về bản thân, cho mình là người ‘độc lập’, nhưng ngược lại, họ đã và đang sống thụ động, phục tùng, và bắt chước lẫn nhau.
Có rất nhiều giai đoạn và giây phút trong cuộc sống, lúc nào cũng có sự dễ dàng nói hay, nhiều hơn là thật sự có khả năng thi hành hữu hiệu, (hành động không đi chung với lời nói). Bản chất và khả năng cần hội đủ để luôn tiếp tục đạt những kết quả cao, để nhận thức, phán quyết, và quyết định những lựa chọn một cách chính xác, đòi hỏi sự nỗ lực lâu dài, tự kỷ luật, kiên trì học hỏi, rèn luyện; phải luôn tỏ ra xứng đáng để nhận được sự lưu tâm, hướng dẫn và dạy bảo của những bậc thầy đầy lương tâm và tài năng xứng đáng.
Khả năng tự lựa chọn và quyết định là tài năng cao siêu không dễ dàng đạt được. Nhưng nhiều người tự cho là mình có sẵn khả năng ấy. Họ đã vô tình tự thi hành quyết định mọi sự kiện cho cuộc sống của họ. Nhiều người chủ quan, tự đắc, và tự tin cho rằng những quyết định, và lựa chọn của mình là “những quyết định của giới có học, nhiều bằng cấp cao, có thẩm quyền, quan chức, và lãnh tụ”. Hoặc họ mượn và núp sau lưng danh nghĩa như: lệnh quyết định của Trời, Thần thánh, Đấng linh thiêng, Đấng tối cao, Tiên tri,…
Nếu hệ thống giáo dục trong xã hội chúng ta có thể đào tạo được những bậc thầy có khả năng luyện dạy môn ‘tài năng lựa chọn và quyết định’, thì nhiều người sẽ thành công, tiến đạt, giàu sang, và khỏe mạnh nhiều hơn. Tiếc thay, xã hội của chúng ta đã quá suy giảm.
Hình minh hoạ. Nguồn: goodlifezen.com
Thái độ và tâm trạng của người dân sẽ thay đổi và biểu hiện khác hơn như thế nào, nếu hệ thống giáo dục tập luyện cho người dân khả năng thường xuyên để tâm và đặc biệt chú trọng vào sự hạn chế, sai lầm, u tối, và những gì “chưa biết rõ” của chính mình.
Con người của thời ‘văn minh hiện đại’ đã vô tình chế biến rất nhiều những dụng cụ điện tử và thuốc hóa chất tinh vi, tiện lợi, dễ dàng, và nhanh chóng hơn để thay thế, bổ túc, và bù đắp cho những ‘suy yếu ngầm ẩn’ khác biệt bên trong của mỗi người. Đồng thời, con người hiện đại đã vô tình tự tập cho chính mình nhiều thói quen, trở thành “vĩnh viễn” trầm trọng “tự lệ thuộc” vào dụng cụ điện tử và hóa chất. Nếu sau thời gian dài lâu thụ động và lệ thuộc những động lực và yếu tố bên ngoài như: lời nói, âm thanh, hóa chất, dụng cụ, máy móc,…; thì những năng lực và sinh lực “thiên nhiên” (ẩn ngầm vô hình) sâu bên trong mỗi cá nhân sẽ thiếu vận động, thiếu tận dụng, và sẽ nhanh chóng suy yếu dần theo thời gian; cho đến khi hoàn toàn tê liệt và bất lực.
Những năng lực và sinh lực “thiên nhiên và linh thiêng” ẩn sâu bên trong mỗi cá nhân gồm có như: khả năng tự quyết định, tự nhận định, tự suy xét, tự nhận thức, tự ý thức, tự giác ngộ, tự trách nhiệm, tự độc lập, tự chấp nhận, tự chịu đựng, tự gắn bó, tự rèn luyện, tự khích lệ, tự nhắc nhở, tự tranh đấu, tự phấn đấu, tự quyết chí, tự nỗ lực, tự kiên trì, tự vươn lên, tự giải thoát, tự thay đổi, tự đối phó, tự đáp ứng, tự bổ túc, tự sửa đổi, tự hoàn chỉnh, tự an ủi, tự hồi phục,… Nếu những khả năng bên trong này của mỗi người yếu dần và chết đi, thì rất khó cho chúng nó hoàn phục.
Những gì đã được xã hội cho là kiến thức “nhân tạo” không bao giờ đạt giá trị như “thiên tạo”; thì thật sự, là những kiến thức vẫn còn đang lở dở, thiếu cứu xét chính chắn, thiếu hữu hiệu trưởng thành, còn bồng bột, non nớt, thiếu đi sát kềm với luân lý đạo đức, và nhanh chóng lỗi thời. Thế thì, chúng ta cần phải thật sự thay đổi thêm những gì, như thế nào, và bằng cách nào?
Mặc dù sau bao nhiêu năm đứng trên nền tảng nhiều phi lý, mâu thuẫn, người dân vẫn tiếp tục tái phạm nhiều sai lầm. Người dân của thời hiện đại vẫn ung dung, hiển nhiên, và vô tư hành động bằng những tự tin sai lầm và thiếu cứu xét một cách chính chắn.
Chúng ta đã và sẽ tiếp tục phải mất đi rất nhiều, phải trả bằng những giá rất đắt cho phong cách sinh hoạt trong cuộc sống trên những ‘khả năng và tự tin sai lầm’, dựa trên những gì “tự nghĩ là biết”, chớ không phải “thật sự biết.”
Bài viết thể hiện quan điểm của Gs. Alexander Lê Trung Cang: Chuyên Khoa Điều trị, Tư vấn Tâm lý, Giáo dục, và Đào tạo. Sáng lập Lực lượng Võ Đạo Minh Triết và Trường Thọ. Sáng lập Khối Nhân Đức Tính Học — “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. (714) 924-8463
