Kỳ 70
Chị hỏi thăm tôi cây dương liễu đã trồng được bao lâu?
Tôi nói, không lâu, mới chừng vài ba năm.
Tôi mời chị uống trà.
Chị hấp tấp bỏ chiếc giỏ đang cầm trong tay xuống dưới chân, bưng lấy tách trà.
Cử chỉ của người đàn bà làm tôi áy náy. Nó chứng tỏ, ngay cả cái việc nhỏ nhặt, ngồi uống một tách trà với vài phút nhàn rỗi, chị cũng ít khi làm. Hoặc chị đang có một sự rối trí, nan giải.
Chờ cho chị uống vài hớp nước rồi, tôi mới hỏi:
– Chị có chuyện gì ạ?
Người đàn bà mỉm cười, nhìn tôi.
Tới lúc này tôi mới nhìn rõ chị. Chị có đôi mắt đẹp khác thường, to, đen và chắc chắn nó không được hoàn toàn trong sáng chỉ vì thiếu ngủ và vất vả.
Chị nói bằng giọng ngập ngừng:
– Chị biết nhà tôi?
Tôi trả lời cho qua:
– Dạ…
Giọng người đàn bà trở nên gọn gàng hơn:
– Tôi có sáu đứa con.
Tôi mỉn cười với chị:
– Chị còn trẻ mà đã đông các cháu nhỉ.
– Tôi hai mươi lăm, nhà tôi hơn tôi hai tuổi.
Tôi thầm nghĩ, quả thật chị cùng cỡ tuổi tôi.
Chị tiếp:
– Chúng tôi sanh các cháu năm một.
Tôi yên lặng chờ chị nói tiếp.
Chị nói:
– Tôi ở dưới quê lên, đang học nghề may thì gặp nhà tôi.
Rồi bằng cái giọng không được mạch lạc lắm, đang nói chuyện này nhẩy sang chuyện khác, chị cũng nói đủ để tôi hiểu rằng, gia đình chị đang trong tình trạng túng quẫn, chồng đi làm, chị phải phụ giúp bằng cách may thuê, bỏ diều bỏ quạ lũ nhỏ, phó mặc chúng trông lẫn nhau.
Tôi vẫn chưa biết mục đích chị muốn gặp tôi để làm gì.
Chị nói, chị vẫn nghe tôi nói trên đài.
Tôi có cảm tưởng chị không nhớ hết những gì định nói. Việc này làm tôi thấy thương chị. Sự vất vả quá đáng làm cho người ta mất hết cả linh hoạt, và có vẻ gì đó buồn thảm.
– Dạ.
Tới một phút hình như chị chợt nhận ra cách ăn nói luộm thuộm của mình, chị xin lỗi đã làm mất thì giờ của tôi.
Tôi trấn an chị bằng cách hỏi lại:
– Em có thể giúp chị được gì không?
Chị lại nói loanh quanh về cảnh túng thiếu của gia đình, mãi mới tới việc, có hai vợ chồng một giáo sĩ Tin Lành người Mỹ, chồng chị có dịp sửa cho họ một cái máy móc gì đó, thấy vợ chồng chị đông con, nay họ sắp về nước, muốn xin vợ chồng chị một đứa con mang theo.
Và đó là điều hai vợ chồng chị đã bàn tính suốt tuần qua mà vẫn chưa có được quyết định dứt khoát.
Chị tiếp:
– Em nghe nhà em nói, chị học luật, chị có học, chị hãy giúp chúng em, cho chúng em ý kiến về việc này.
Chị làm tôi lạnh xương sống.
Trước hết, tôi phải nói ngay với chị, cái chị gọi là tôi “có học” đó, sự thực, không đáng kể chi. Sau đó, điều chị hỏi tôi là một việc quá quan trọng, tôi e không thể nào có ý kiến được.
Vẻ thất vọng hiện ngay trên mặt người đàn bà làm tôi có cảm tưởng phạm tội khi nói như vậy.
Có lẽ, chị ta cho rằng, không phải tôi không thể có ý kiến mà là tôi đã coi thường, hay nặng nề hơn, tôi đã khinh bỉ cái ý định “cho con” của chị, và vì thế, tôi không muốn nói gì.
Quả thật, nếu chị ta nghĩ như vậy, tôi cũng không biết phải làm sao, để chị đừng nghĩ như vậy.
Yên lặng một lát, chị nhìn thẳng vào hai mắt tôi, bảo:
– Em chỉ muốn chị cho biết việc ấy có lợi gì, có hại gì. Người ta hứa sẽ cho nó ăn học đến nơi đến chốn. Một việc tụi em không mong gì làm được.
Tôi nghe chị nói, nghe cùng một lúc như tim mình teo lại trong ngực.
Tôi không biết vì lý do gì, chị lại chọn tôi để hỏi cái việc oái oăm này.
Tôi cũng biết, đối với người đàn bà này, thà là tôi nói một điều liều lĩnh, thiếu suy nghĩ, còn hơn là tôi cố gắng giữ thái độ đứng đắn, nghiêm chỉnh, không nói gì cả.
Tôi phải nói cái gì đây?
Tôi bị thúc đẩy bởi một sự cân nhắc âm thầm nhưng mạnh mẽ đến nỗi tôi sợ hãi.
