HÀ NỘI (NV) .- Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn CSVN vừa có văn bản bác đề nghị được nhập hàng trăm tàu đánh cá của công ty Đức Khải và công ty Trí Việt, bởi những con tàu này quá cũ.
Lô tàu đánh cá cũ mà công ty Đức Khải dự tính nhập về để “bám biển” đều đã “thọ” hơn 30 năm. (Hình: VietNamNet)
Các qui định hiện hành tại Việt Nam không cho phép nhập cảng những tàu đánh cá đã được đóng quá 8 năm trước thời điểm nhập cảng. Trong khi đó, 13/14 tàu thuộc lô tàu đánh cá mà Công ty Trí Việt xin nhập cảng đã được đóng cách nay 15 năm. Tương tự, hàng trăm tàu mà Công ty Đức Khải xin nhập cảng đã được đóng cách nay 30 năm.
Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn CSVN còn cho biết, họ không đồng tình với đề nghị của công ty Đức Khải và công ty Trí Việt: Được vay vốn theo hình thức ưu đãi để đóng tàu đánh cá. Bộ này cho rằng, vốn cho vay theo hình thức ưu đãi chỉ dành cho những đối tượng đang hoạt động có hiệu quả trong lĩnh vực ngư nghiệp, có khả năng tài chính và có kế hoạch sử dụng cụ thể, được chính quyền các tỉnh, thành phố phê duyệt.
Càng lúc chuyện “phát triển ngư nghiệp, bảo vệ tổ quốc” càng giống một tấn tuồng.
Hồi hạ tuần tháng 6 và thượng tuần tháng 7-2014, nhiều tờ báo tại Việt Nam đồng loạt quảng bá kế hoạch của ông Phạm Ngọc Lâm, chủ công ty Đức Khải và ông Trần Văn Trí, chủ công ty Trí Việt. Hai ông này được xưng tụng như những “đại gia” nặng lòng với “tổ quốc” nên quyết định thực hiện các kế hoạch “bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền”. Kế hoạch nào cũng trị giá hàng ngàn tỉ.
Ông Lâm tuyên bố sẽ bỏ vốn nhập cảng 100 tàu đánh cá vỏ thép và hai trực thăng, giúp ngư dân phát triển ngư nghiệp. Ông Trí thì trình bày kế hoạch nhập và đóng mới 220 tàu đánh cá vỏ thép, ba trực thăng để cứu nạn khi cần, xây dựng hai cầu cảng tại cảng Phú Quốc (Kiên Giang) và Cảng Trần Đề (Sóc Trăng).
Ông Phạm Ngọc Lâm, cư trú tại Sài Gòn vốn là một người nổi tiếng từ thập niên 1990. Lúc đó, ông bị phạt hai án chung thân vì buôn lậu và đưa hối lộ. Kế đến là tuy lãnh hai án chung thân nhưng ông được ân xá sớm. Sau đó trở nên rất thành đạt với Tập đoàn Đức Khải chuyên kinh doanh bất động sản và vật liệu xây dựng.
Ông Trần Văn Trí, cư trú tại Cần Thơ, chồng bà Diệu Hiền – cựu Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Thuỷ sản Bình An (Bianfishco), một người rất nổi tiếng về nợ nần. Ông Trí khác ông Lâm ở chỗ Trí Việt hiện có một số nhà máy chế biến thủy sản.
Ít tuần sau, công chúng bắt đầu nghi ngờ thành tâm, thiện ý của những người phác thảo các kế hoạch “bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền” khi họ tiết lộ, họ không sẵn vốn, vốn thực hiện các kế hoạch này chính là nguồn vốn dành cho việc phát triển kinh tế biển của nhà cầm quyền CSVN, với lãi suất ưu đãi là 3%. Các kế hoạch “bám biển, góp phần bảo vệ chủ quyền” có dáng dấp như một cái cớ để vay hàng ngàn tỉ đồng.
Vào thời điểm đó, trước sự hào hứng của báo giới Việt Nam về “tấm lòng” của các “đại gia” với “tổ quốc”, ông Trần Cao Mưu, cựu Giám đốc Sở Thủy sản Nghệ An, hiện là Tổng Thư ký Hội Nghề cá Việt Nam, cảnh báo, việc mua lại tàu cũ luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro (tiêu hao nhiều năng lượng, chi phí bảo dưỡng cao, phụ tùng thay thế khó tìm lại không rẻ, nguy hiểm cho môi trường). Chưa kể giá trị con tàu ở cả khía cạnh sử dụng hay trao đổi mua bán đều thấp.
Tuy Bộ Nông nghiệp – Phát triển nông thôn CSVN đã gửi văn bản, bác bỏ đề nghị nhập tàu đánh cá cũ và vay vốn theo hình thức ưu đãi của công ty Đức Khải và công ty Trí Việt cho Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch – Đầu tư, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước, nhưng chưa chắc tấn tuồng đã hạ màn.
Từ khi tranh chấp chủ quyền trên biển Đông trở thành căng thẳng, chế độ Hà Nội công bố các kế hoạch hỗ trợ phát triển kinh tế biển, hỗ trợ đổi 3,000 trên tổng số 130,000 tàu đánh cá từ vỏ gỗ, sang vỏ sắt. Tuy nhiên cả ngư dân lẫn các chuyên gia từng công khai bày tỏ sự nghi ngại về tính hiệu quả của những kế hoạch như thế.
Chẳng phải hiện nay mà trong quá khứ, các chính sách hỗ trợ ngư dân luôn là cơ hội cho viên chức nhiều cấp, nhiều ngành đục khoét.
Năm 1997, nhà cầm quyền CSVN thực hiện chương trình hỗ trợ ngư dân “đánh bắt xa bờ”. Chương trình này ra đời sau trận bão thứ 5 của năm 1996, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngư dân va ngư nghiệp Việt Nam. Đến tháng 4 năm 2006, sau khi chương trình này ngốn hết 1,400 tỉ, kết quả thanh tra cho thấy, 95% của khoản 1,400 tỉ này bị tham nhũng. Các tỉnh – thành phố, quận – huyện, phường – xã của 29 tỉnh, thành phố nằm trong chương trình này đã thi nhau dựng ra những hợp tác xã ma, công ty ma để rút bằng hết nguồn vốn vay có tính ưu đãi cho ngư dân để chia chác với nhau.
Sau chương trình hỗ trợ ngư dân “đánh bắt xa bờ”, cách nay vài năm, chế độ Hà Nội thực hiện một chương trình hỗ trợ khác cũng dành cho ngư dân. Đó là “lắp thiết bị định vị vệ tinh cho tàu đánh cá”.
Chương trình này đã thực hiện thí điểm với 2,000 tàu đánh cá và phóng sự của nhiều tờ báo cho thấy, hàng loạt thuyền trưởng của các tàu đánh cá được chọn thí điểm đã yêu cầu được trả lại thiết bị vì chất lượng tồi, hiệu quả kém mà lại quá nhiều ràng buộc. (G.Đ)
