Tố Nga
LGT: Trong cuộc sống có nhiều chuyện mình muốn nói với ai đó, nhưng lại không thể nói trực tiếp được. Không nói được với nhau thì hãy viết cho nhau. Âu đó cũng là cơ hội để giải tỏa những tâm tư, những nỗi niềm. Mục “Viết Cho Nhau” do phóng viên Ngọc Lan phụ trách. Thư từ xin gửi về: Người Việt (Viết Cho Nhau), 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, hay email: [email protected]
Khi tôi vừa lọt lòng mẹ thì má tôi tắt thở trên bàn sanh, sau một cơn đau tin bẩm sinh. Theo yêu cầu của gia đình, các soeurs trong bệnh viện đem tôi gởi ở phòng dưỡng nhi nhờ các cô y tá chăm sóc. Trong lúc gia đình đang có tang chế, cha tôi không thể một mình chăm sóc con mọn được. Sau đó bà nội tôi đến đón tôi về.
Vú Đấu là người thay mẹ nuôi tôi bú mớm. Gia đình vú ở xa thành phố, nhà nghèo, đông con, khi sanh đứa con thứ tư được một tuần thì em bé bị cảm sốt qua đời. Vú rời gia đình đi ở vú cho bà tôi.
Tôi lớn lên trong sự chăm sóc trìu mến của vú Đấu. Tuổi thơ tôi được ấp ủ thương yêu trong vòng tay bà nội. Bà tôi là một quận chúa, ái nữ của một vị Đức Ông. Cuộc đời bà lớn lên trong cung phủ, mới sanh ra là được hưởng lương. Khi bà tôi lập gia đình thì được lãnh một lần 5 năm lương, gọi là lương ngũ niên có lính lệ gánh tiền về nhà chồng, đó là của hồi môn.
Khi tôi về ở với bà nội thì ông tôi đã qua đời. Bà tôi sống âm thầm trong một căn nhà gạch cũ kỹ với một người giúp việc hầu hạ bà, làm lặt vặt công việc nhà. Có thêm một mụ Câm mà bà tôi nuôi từ thuở nhỏ, làm công việc nặng nhọc, gánh nước, chăm sóc cây trái và đàn gà trong vườn. Thuở ấu thơ bà tôi không được cắp sách đến trường nhưng bà biết chút ít chữ Nho, biết đàn tranh, biết vịnh Kiều. Bà tiêu khiển trong nhàn nhã. Sống với bà nội, tôi không hề biết đau buồn, thương nhớ vì nỗi mất mẹ. Bà cho tôi tất cả tình yêu thương trìu mến của một mẹ hiền. Bà tôi đối xử rất phân minh, độ lượng với người ăn kẻ ở trong nhà. Tôi lớn lên chịu ảnh hưởng của bà tôi hoàn toàn, từ lễ phép với người trên, đi thưa về trình, ăn nói chững chạc, chăm chỉ học hành. Mỗi sáng bà tôi dậy sớm, khoác một chiếc áo dài the rồi ra ngồi ở trường kỷ pha trà. Bà tôi luôn luôn mặc áo dài ở nhà, đó là sự thường tình của phụ nữ Huế.
Một năm đôi ba lần bà tôi soạn quần áo nghi lễ đem ra phơi nắng, một chiếc áo mệnh phụ, một khăn vành, một đôi hài thêu, đó là bộ lễ phục khi bà làm lễ ở từ đường trong ngày hôn lễ và sau này bà mặc vào khi nhắm mắt lìa đời.
Lúc đó tôi vừa đủ 13. Cuộc đời tôi bắt đầu rẽ vào một con đường khúc khuỷu.
Tôi về ở với gia đình cô tôi từ đó. Cô tôi góa chồng lúc còn trẻ, một tay nuôi bốn đứa con nhỏ dại, thêm một đứa cháu côi cút với một đồng lương hưu trí của chồng để lại rất khiêm nhường.
Cũng như bà nội quá cố, cô tôi thương xót tôi hết mực, tôi như là một người con cả trong gia đình. Với lứa tuổi 13, tôi giúp đỡ các em trong việc học hành, không hề biết đến cuộc sống đầy khó khăn của gia đình cô tôi.
Cuộc đời tôi gồm có ba người mẹ. Mẹ sanh ra tôi, tôi không hề có một ấn tượng hay một kỷ niệm nào vì bà đã mất khi tôi vừa lọt lòng. Bà nội là người mẹ thứ hai, đầu óc tôi đầy ắp tình thương yêu và kỷ niệm, mẹ là bà. Cô tôi là bà mẹ thứ ba, bà mẹ đã hy sinh cuộc đời son trẻ, nuôi dạy 5 đứa con cháu nên người trong sự thiếu thốn từ vật chất đến tinh thần.
Bây giờ tuổi hạc đã cao, tóc đã bạc, lưng còng, nghĩ đến ba bà mẹ đã đi qua trong cuộc đời côi cút của mình, lòng tôi chùng hẳn xuống, nước mắt không ngừng chảy trên gò má nhăn nheo.
