CANADA – Trao đổi với Tập Cận Bình trong cuộc gặp bên lề hội nghị G20, Thủ Tưởng Canada Justine Trudeau cho biết chính phủ của ông sẽ làm mới lại mối quan hệ với Trung Quốc.
Hôm 16 tháng 11, tại hội nghị thượng đỉnh các nước khối G20, Justin Trudeau, tân thủ tướng của đảng Tự Do đã gặp nhà lãnh đạo hàng đầu của Trung Quốc , tìm cách hồi sinh mối quan hệ chính trị và thúc đẩy thương mại giữa hai nước để tiếp sinh lực cho nền kinh tế yếu kém.
Thời gian qua, giới điều hành thương mại và thậm chí cả bộ ngoại giao Canada cũng đều cho rằng mối quan hệ với Trung Quốc đã trở nên lỏng lẻo từ đầu năm 2006 đến Tháng Mười năm 2015, khi đảng Bảo Thủ Stephen Harper nắm quyền.
“Chúng ta có một cơ hội để thiết lập một cách tiếp cận mới trong mối quan hệ của hai nước” Trudeau nói với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi họ gặp nhau bên lề một hội nghị thượng đỉnh G-20 ở Thổ Nhĩ Kỳ.
“Tôi thực sự hy vọng sẽ có được một kỷ nguyên hợp tác lớn hơn và cùng có lợi hơn,” ông nói và mời Tập đến thăm Canada.
Tuy không cho biết chi tiết nhưng một quan chức Canada cho biết hai bên đồng ý khám phá khả năng cho một hiệp ước tự do về thương mại.
Thủ Tướng Trudeau cho biết, việc gia tăng thương mại với các nền kinh tế lớn như Trung Quốc và Ấn Độ sẽ tạo ra nhiều công ăn việc làm hơn cho Canada.
Trung Quốc là đối tác thương mại lớn hàng thứ nhì của Canada sau Hoa Kỳ. Trong năm 2014, xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc đạt $19.4 tỷ Gia Kim, trong khi nhập khẩu có trị giá đến $58.6 tỷ Gia Kim so với xuất khẩu của Canada sang Hoa Kỳ năm ngoái đạt $376.2 tỷ và nhập khẩu là $278.4 tỷ Gia Kim. Thống kê của chính phủ cũng cho thấy gần 1.5 triệu người, hay 4.5% dân số Canada, có gốc Trung Quốc.
Thoạt đầu, vì thành tích tệ hại về nhân quyền của Bắc Kinh, Harper giữ một khoảng cách nhất định với Trung Quốc. Sau đó, dưới áp lực từ giới kinh doanh, ông đã đến thăm Bắc Kinh vào đầu năm 2012 và hứa sẽ giúp đáp ứng nhu cầu dầu hỏa của Trung Quốc, nhưng một năm sau đó, ông lại giới hạn những tài sản mà các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc có thể mua từ Canada.
Một báo cáo của Bộ Ngoại giao Canada bị rò rỉ trên tờ Vancouver Sun tháng trước cho biết Canada “không thể tiếp tục tiếp cận Trung Quốc một cách giai đoạn và tùy từng giao dịch.”
Dưới thời cựu Thủ Tướng Pierre Trudeau, vào năm 1970, Canada trở thành một trong những nước phương Tây đầu tiên công nhận Trung Quốc. Nói chuyện với Justin Trudeau nhà lãnh đạo Trung Quốc ca ngợi những gì ông gọi là một tầm nhìn phi thường của cựu Thủ Tướng Pierre Elliott Trudeau, người đã vươn rộng tay thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc 45 năm trước đây.
“Đó là một tầm nhìn chính trị đặc biệt,” họ Tập nói với Trudeau. “Trung Quốc luôn luôn nhớ điều đó.”
Cuộc gặp hôm Thứ Hai giữa Tập và Trudeau tương phản mạnh mẽ với lối đón tiếp lạnh lùng dành cho cựu Thủ Tướng Stephen Harper khi ông tới thăm Bắc Kinh vào năm 2009.
Đảng Bảo Thủ, hiện là đảng đối lập lớn nhất Canada, đòi Trudeau phải “tiếp tục có những trao đổi rõ ràng về quan tâm của Canada đến tình hình nhân quyền ở Trung Quốc.”
Văn phòng thủ tướng cho biết, đằng sau cánh cửa đóng kín, Trudeau cũng nêu lên những quan ngại về nhân quyền.
Qua email, phát ngôn viên của Trudeau thông báo với các ký giả rằng về lãnh vực nhân quyền, thủ tướng đã nói rằng tuy hai nước không luôn luôn đồng ý với nhau, nhưng vẫn có một mối quan hệ tốt trên cơ sở bày tỏ với nhau những mối quan tâm và tôn trọng các bất đồng của nhau. (L.Q.T.)
