TORONTO – Chính phủ Canada đang chuẩn bị sẵn sàng đối phó với bất cứ kết quả gì từ cuộc bầu cử tổng thống ở Mỹ, kể cả một hiệp ước NAFTA mới và Tổng Thống Donald Trump.
Chính phủ Canada đã bắt đầu một cuộc thao dượt trên diện rộng để lên kế hoạch cho những tác động tiềm năng của cuộc bầu cử tại Mỹ, bao gồm cả khả năng của một Tổng Thống Donald Trump muốn phế bỏ NAFTA – Hiệp Định Thương Mại Tự Do Bắc Mỹ.
Để chuẩn bị, chính phủ trù liệu một nền tảng phức tạp của các kết quả khác nhau bao gồm cả một nhiệm kỳ tổng thống của đảng Dân Chủ; một nhiệm kỳ tổng thống của đảng Cộng Hòa và một Quốc Hội được 2 đảng chia sẻ quyền lực hoặc một đảng chiếm ưu thế.
Công cuộc chuẩn bị này liên quan đến tòa đại sứ Canada tại Washington, hàng chục văn phòng lãnh sự Canada ở Mỹ và các phòng ban của chính phủ liên bang. Tất cả, được điều phối từ trung ương bởi các bộ trưởng trong hội đồng nội các.
Trong chuyến công du tới Colorado, Massachusetts và California, đại sứ Canada tại Mỹ, MacNaughton, rao truyền thông điệp chung quanh việc chín triệu việc làm của Mỹ đang dựa vào thương mại với Canada. Ông trích dẫn nông nghiệp như là một ví dụ, với ngành công nghiệp xuất khẩu $25 tỷ sang Canada hàng năm.
Ông cũng liệt kê các tác động khác nhau từ kết quả bầu cử. Một số vấn đề sẽ bị ảnh hưởng sâu sắc, đặc biệt ở những nội dung mà phía Mỹ không đồng ý. Biến đổi khí hậu là một ví dụ rõ ràng. Việc ứng cử viên Donald Trump chiến thắng có thể kết thúc một số dự án chung về khí hậu; mặt khác, lại có thể đưa đến một khởi đầu mới cho các đường ống Keystone XL mà ông ủng hộ. “Chúng ta phải chuẩn bị tốt cho bất kỳ tình huống,” MacNaughton nói.
Mối lo ngại lớn nhất hiện nay là thỏa ước NAFTA. Cả hai ứng cử viên tổng thống đều ủng hộ việc phải sửa đổi NAFTA. Tuy nhiên, ông Donald Trump đã đe dọa sẽ xé bỏ hiệp ước này nếu việc đàm phán không mang lại được những gì ông muốn.
Nếu NAFTA phải được thương lượng lại, Đại Sứ MacNaughton nói, văn kiện nào cũng phải được cải tiến, không có vĩnh cửu, nhưng ông nói thêm: “Nếu việc đàm phán lại là một cuộc tái đàm phán thực sự thì có nghĩa là sẽ có sự tương nhượng của cả hai bên.”
Liệu NAFTA có bị hủy bỏ? Ở thời điểm này, cũng chưa rõ ràng là hiệp định thương mại từng được ba nước Mỹ – Canada – Mexico ký kết năm 1987 có thể còn tiếp tục được thực hiện hay không. MacNaughton cho biết ông đã “5 lần cố gắng tìm câu trả lời và đã phải nhận được 5 câu trả lời khác nhau.”
Cũng có thể NAFTA không phải là một vấn đề. Vì đây không phải là lần đầu tiên NAFTA được thảo luận trong một cuộc bầu cử, sau đó lại được bỏ qua. “Chúng ta hãy chờ đợi cho đến sau cuộc bầu cử,” MacNaughton nói. “Trong khi đó, chúng ta vẫn phải chuẩn bị cho mọi tình huống.” (L.Q.T.)
