CANADA – Kinh tế Canada ra khỏi năm 2016 với vết thương từ việc điều chỉnh giá dầu thô vẫn còn khó khăn và từ đám cháy tàn phá một số khu vực sản xuất dầu. Nhưng năm 2017 lại khởi đầu với một trở ngại mới: Ẩn số kinh tế của một tổng thống như Donald Trump.
Lời thề sẽ thực hiện và kế hoạch của Tổng thống Hoa Kỳ mới đắc cử trong các lĩnh vực thuế, thương mại và đầu tư… có thể có những tác động đáng kể đối với Canada. Hiện các nhà hoạch định chính sách của Canada vẫn đang theo dõi chặt chẽ để hành động cho phù hợp sau khi ông Donald Trump nhậm chức vào ngày 20 Tháng Giêng.
Ví dụ, ông Trump tuyên bố sẽ giảm 6% thuế cho những người có thu nhập cao nhất và 3% cho người có thu nhập trung bình. Bên cạnh đó, ông hứa sẽ giảm thuế từ 39% xuống còn 15% cho những công ty lớn ở Hoa Kỳ, vốn đang một trong những mức thuế cao nhất thế giới. Việc cắt giảm như vậy sẽ làm cho mức thuế doanh nghiệp của Hoa Kỳ thấp hơn nhiều so với mức thuế trung bình ở Canada, hiện đang ở khoảng 26% với mức thuế liên bang và tỉnh bang kết hợp.
Ngay lúc này, những nhà hoạch định chính sách quan trọng như bộ trưởng Tài Chính Liên Bang, Bill Morneau, nhận xét như sau về ảnh hưởng của sự thay đổi này đến đất nước: “Nhìn về năm sau, dĩ nhiên là sự thay đổi ở Hoa Kỳ mang đến cho chúng ta một môi trường kinh tế khác và còn quá sớm để có một cái nhìn rõ ràng về các tác động.”
“Nhưng tôi có thể bảo đảm với quý vị … là chúng ta đang làm việc để hiểu các chính sách kinh tế của chính quyền mới và để có thể cùng nhau làm việc với họ nhằm tăng cường phát triển của chúng ta.”
Trong một cuộc phỏng vấn bàn tròn gần đây với Canadian Press về tác động tiềm năng của việc Trump hứa cắt giảm thuế và về những nỗ lực mang lại đầu tư nước ngoài bằng đô la của Canada, Thủ tướng Justin Trudeau cho biết: “Đừng phản ứng một cách giả thuyết nhiều quá.”
“Rõ ràng, chúng ta phải suy nghĩ về những việc có thể đến, nhưng tôi không phản ứng với một chính quyền chưa thực sự thành hình.”
Thủ Tướng Trudeau cũng cho biết, mặc dù mức thuế luôn luôn là một việc đáng cân nhắc, ông lập luận rằng Canada vẫn hấp dẫn đối với các nhà đầu tư vì các lý do khác, bao gồm cả lực lượng lao động được giáo dục tốt, sự cởi mở với người nhập cư và ổn định của đất nước.
Về quan điểm này, Giáo Sư Jack Mintz, chuyên gia về chính sách thuế từ đại học Calgary cho biết khả năng thu hút đầu tư kinh doanh và tài năng hàng đầu của Canada sẽ bị đe dọa nếu chính quyền Donald Trump thực hiện hứa hẹn cắt giảm đáng kể tỷ lệ thuế cho các công ty Hoa Kỳ và cho người có thu nhập cao nhất.
Ngoài ra, tổng thống đắc cử Trump từng tuyên bố ông muốn tiến hành chương trình cơ sở hạ tầng trị giá $1 nghìn tỷ của mình, trong đó có thể có việc bỏ rơi các công ty của Canada.
Để thêm các ẩn số cho Canada, Trump còn kêu gọi tái đàm phán NAFTA – Hiệp Định Thương Mại Tự Do Bắc Mỹ.
Về tài chính, ngân hàng, khi được hỏi, thống đốc ngân hàng trung ương Canada, Stephen Poloz, từ chối nói về những chính sách mới có thể được đưa ra tại Hoa Kỳ và việc chúng có thể ảnh hưởng đến Canada như thế nào.
Tuy nhiên, sau những gì Poloz gọi là “một năm đầy thách thức” trong năm 2016, ông có vẻ lạc quan thận trọng cho năm 2017.
“Chúng tôi có đủ tự tin rằng mình đang đi đúng hướng, nhưng chúng ta cần phải tiếp tục theo dõi điều đó,” ông nói. “Tất nhiên, trong quá khứ, kinh tế và nền kinh tế thế giới đã cho thấy cả những khả năng thất vọng.” (L.Q.T.)
