Những ai lúc ở trong nước từng tham dự các buổi đờn ca tài tử, và bây giờ khi ra hải ngoại cũng tiếp tục tham gia, với tính cách là người tài tử hay khán giả, chắc cũng đều nhận thấy ở hải ngoại nữ tài tử xuất hiện nhiều hơn.
Tại sao lại có hiện tượng này, thay vì xưa nay phụ nữ luôn là thiểu số trong bất cứ buổi sinh hoạt đờn ca tài tử nào?
Người ta nhớ lại khi xưa ở các tỉnh miền Tây, miền Đông và luôn cả vùng Cao Nguyên Trung Phần hầu hết các buổi đờn ca, dù ở địa phương nào thì con số nữ tài tử cũng rất khiêm nhường. Ngược dòng thời gian trở về những thập niên 1950, con số nữ tài tử tham gia lại càng ít hơn, có những buổi sinh hoạt đình đám chẳng có người nữ tài tử nào.
Đầu thập niên 1950, nghệ sĩ Năm Châu mang đoàn hát ra Bắc, ông dành thì giờ đi coi Quan Họ Bắc Ninh, và khi về ông kể lại với giới cổ nhạc là ở ngoài Bắc người ta hát quan họ có nam có nữ, nên luôn tạo bầu không khí sống động vui vẻ. Còn ở trong Nam mình đây, thì đờn ca tài tử nhiều khi chẳng có người nữ nào là điều đáng buồn vậy! Nhưng do hoàn cảnh xã hội thì biết làm sao hơn.
Thời ấy, nhiều cô có giọng ca rất hay, rất truyền cảm, đâu thua gì các nữ ca sĩ nổi tiếng, nhưng khổ nỗi là chỉ ca ở xó bếp, ở sau hè. Do bởi thành kiến “xướng ca vô loại” đã ăn sâu vào cội rễ của xã hội miền Nam, mà các cô đã không được xuất hiện ở những địa điểm đờn ca tài tử. Thành kiến cổ hũ lỗi thời kia đã ngăn chận hằng bao giọng ca hay của phái nữ, mà đáng lý ra phải được đem ra phục vụ cho nền cổ nhạc, phục vụ cho đời.
Rồi đến những thập niên sau thì con số nữ tài tử tham gia có tăng dần lên nhưng cũng chỉ khoảng hai chục phần trăm là nhiều. Và hiện nay nhiều tụ điểm đờn ca tài tử ở trong nước đã có những cặp vợ chồng cùng đi ca chung, lên sân khấu nhỏ hát chung một bài ca. Cũng có những cặp nam nữ dù chẳng quen biết bao nhiêu, chỉ gặp nhau ở địa điểm sinh hoạt, họ cũng có thể ca chung một lớp liên ca, coi như là có tiến bộ rồi đó. Thế nhưng nếu tính về con số thì nữ tài tử cũng chỉ ba, bốn chục phần trăm là cùng.
Thế mà ở hải ngoại, mỗi chiều Thứ Năm hằng tuần, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, người ta thấy con số nữ tài tử chiếm hơn ba phần tư tổng số. Nhiều cô nữ tài tử trẻ đẹp, ca vọng cổ rất hay, ca bài bản rất thành thạo, là điều mà chính tôi đây cũng không ngờ. Bởi trong cuộc đời mấy chục năm tham gia đờn ca tài tử, tôi chưa từng thấy nơi nào mà nữ tài tử lại xuất hiện áp đảo và ca hay như vậy, có cô ca luôn trọn bài Nam Xuân, Nam Ai, Đảo Ngũ Cung, Xuân Tình, Văn Thiên Tường, Phụng Hoàng…
Trước hiện tượng trên có người nhận xét rằng, có lẽ khi ra hải ngoại “phụ nữ có giá,” các cô không còn bị ràng buộc bởi thành kiến xã hội lỗi thời, không còn bị ai ngăn cản sở thích của mình. Di chuyển thì tự lái xe hơi đến nơi, và ăn mặc thì theo thời trang nhiều kiểu mới lạ, nên rất nổi ở địa điểm sinh hoạt.
Và, địa điểm sinh hoạt đờn ca tài tử hằng tuần tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt rất thích hợp cho nữ tài tử phô trương tài nghệ ca hát, phô diễn thể cách trình bày, cùng những cái đẹp của người phụ nữ vậy.
Thế nhưng, sự mất cân bằng này, âm thịnh dương suy cũng là một thiệt thòi cho người nữ tài tử, mà chúng tôi cần phải nêu lên để dân tài tử chú ý. Theo kinh nghiệm của người từng đi ca tài tử nhiều năm, thì bất cứ buổi sinh hoạt nào mà có nam nữ ca chung một bài, hay một lớp liên ca thì không khí buổi sinh hoạt sống động hơn nhiều, người coi cảm thấy thích thú và theo dõi nhiều hơn. (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt 6 giờ chiều Thứ Năm
Kể từ nay giới đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt sinh hoạt hằng tuần lúc 6 giờ chiều Thứ Năm, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức mời tất cả giai nhân tài tử, những ai từng học đờn, học ca cổ nhạc hãy đến tham gia. Những người khi xưa từng đi đờn ca nhưng bỏ lâu quá quên bài ca, xin hãy cứ đến nói lên kỷ niệm của mình đối với đờn ca tài tử.
Riêng những người yêu thích, chỉ muốn nghe đờn ca thì đến với tư cách khán giả. Vào cửa tự do, miễn phí. Liên lạc trưởng ban tổ chức, ông Lê Quang Thế (714) 454-7851.
