Vào khoảng cuối thập niên 1930, trong làng cổ nhạc xuất hiện bài vọng cổ “Biệt Ly Sầu,” khiến cho dân đờn ca tài tử mừng vui ra mặt, vì có được một bài ca mới đưa vào sinh hoạt. Lý do là thời này, phải tới vài năm mới có một bài ca thuộc dạng tài tử được ra đời.
“Biệt Ly Sầu” xuất phát từ trong bộ dĩa vọng cổ 20 câu do tài tử Hồng Châu ca thu thanh dĩa hát Asia phát hành năm 1937. Thế nhưng, giới tài tử chỉ ca sáu câu, chứ nếu ca hết bài 20 câu thì rất khó học bài cho thuộc, người đờn cũng mệt, mà người nghe nhiều quá cũng chán. Do đó mà trong các buổi sinh hoạt đình đám thời bấy giờ, người ta chỉ nghe sáu câu mà thôi.
Sưu tầm bài ca xưa cũ, chúng tôi chỉ ghi lại sáu câu của bài vọng cổ tài tử “Biệt Ly Sầu” để tặng cho giai nhân tài tử hải ngoại.
Người sành điệu thời ấy nói rằng bài vọng cổ “Biệt Ly Sầu” với lời văn sắp chữ khi người tài tử cất tiếng thì nghe rất mùi, thấm thía trong lòng, im lặng thưởng thức. Bởi vậy khi xưa chỗ nào có sinh hoạt đờn ca tài tử thì nơi đó dù rằng đông người, không khí vẫn lặng yên, chỉ nghe tiếng đờn của nhạc sĩ cùng tiếng ca của người tài tử mà thôi.
Tài tử Hồng Châu là cha đẻ ra lối ca vọng cổ hài hước, rất được bà con mộ điệu hoan nghinh qua bộ dĩa “Cộp Cộp, Ủa Bon Rua Thầy Ba,” và bộ dĩa “San Hậu” trong vai Thằng Út.
Sang qua thập niên 1940 thì làng cổ nhạc có tài tử Bảy Bửu ca bài “Tứ Đổ Tường” thu thanh dĩa hát Asia. Kế tiếp là tài tử Sáu Thoàng, vừa ca mùi lại vừa ca hài hước. Đến giữa thập niên 1950 thì Hề Minh xuất hiện, ca thu thanh bộ dĩa “Chồng Già Vợ Trẻ” và các tuồng cải lương như “Thuyền Ra Cửa Biển”…
Đầu thập niên 1960 thì hiện tượng Văn Hường với lối ca độc đáo làm chấn động làng cổ nhạc, ca thu thanh nhiều bộ dĩa bán chạy. Văn Hường còn đi gánh hát Hoa Sen, sau thời gian thì đi đoàn Kim Chung.
Tóm lại tài tử Hồng Châu là người đã sáng chế ra lối ca hài hước, mở đầu cho các hề ca khác. Giọng ca mùi ngang ngửa Út Trà Ôn nhưng vội bỏ nghề rất sớm, từ năm 1950 người mộ điệu đã không còn nghe tiếng ca của Hồng Châu.
Dưới đây là sáu câu vọng cổ tài tử “Biệt Ly Sầu.”
1-Ngày mai này, anh sẽ cất bước ra đi, đem thân dãi dầu, với những ngày âm thầm nắng mưa lao khổ.
2-Vậy nên một lần cuối cùng, anh trở lại đây để nhìn thấy mặt nhau, đổ cạn lệ sầu khóc cảnh biệt ly rồi đoạn lòng cất bước ra đi.
3-Em ôi! Thà như vậy mà còn hơn, chớ đừng để trông thấy nhau nữa mà chi cho bận lòng vết thương đau sầu tủi, mà ngày xuân xanh phải phai lạt với tháng cùng ngày.
4-Thôi thôi số kiếp đã định rồi, Phương Lan ôi kìa gió sớm mưa khuya sương buồn tuyết hận, đang đợi chờ người lữ khách trên đàng xa. Đừng khóc nữa em ôi để anh đi cho trọn với nợ tang bồng.
5-Vì anh sanh ra ở đời đã trót mang lấy nợ giang hồ, nên anh phải bằng lòng với mọi nỗi buồn thương cứ mãi đến dồn dập cho lòng anh thêm tan nát não nề.
6-Anh biết rằng hạnh phúc của anh phải đâu là ở lầu son cửa cát, và tình ân ái của anh là những vẻ đẹp ảo huyền, chỉ đến trong phẩm sắc giữa canh trường, mà làm cho đời anh thêm dang dở tan tành. (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử sinh hoạt trở lại ngày 19 Tháng Tư
Đờn ca tài tử hải ngoại sẽ họp mặt sinh hoạt trở lại vào Thứ Sáu, 19 Tháng Tư, 2019, lúc 6 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức xin thông báo với tất cả giai nhân tài tử từng tham gia sinh hoạt thời gian qua, cũng như người tài tử ở các tiểu bang Hoa Kỳ về Nam California đến tham dự. Đồng thời cũng mời bà con mộ điệu. Vào cửa miễn phí.
Theo truyền thống tài tử thì những ai có đờn cổ nhạc bất cứ loại gì thì cứ mang đến để cùng hòa điệu tiếng tơ. Và những người biết ca cổ nhạc dù ít, ban tổ chức cũng mời lên ca chứ không phân biệt gì cả.
Mọi chi tiết xin liên lạc ban tổ chức: Ngành Mai (714) 360-6711, nhạc sĩ Quang Khải (619) 807-3790.
