Nếu những ai từng là khán giả cải lương của thời thập niên 1950, thì chắc hẳn đã biết thỉnh thoảng có tân nhạc và thơ được lồng vào trong vở hát, có nghĩa nhân vật trong tuồng hát bản tân nhạc đương thời nổi tiếng, chớ không phải “phụ diễn tân nhạc,” tức mời ca sĩ tân nhạc lên trình bày khơi khơi bản nhạc nào đó.
Chẳng hạn khoảng 1959-1960 đoàn Hoài Dung Hoài Mỹ diễn tuồng “Người Mẹ Tội Lỗi” của soạn giả Nguyễn Huỳnh (về sau tuồng đổi tên “Tướng Cướp Bạch Hải Đường”). Nội dung vở hát có cảnh Hoài Mỹ trong vai người con gái của tướng cướp, gần ngày lên xe hoa, cô mang đờn guitar đánh nhạc và cất tiếng hát “Anh ơi! Nếu mộng không thành thì sao…” Đó là nhạc phẩm “Duyên Kiếp” của Lam Phương, vừa phổ biến vài tuần đã nổi tiếng khắp nước.
Năm 1953, đoàn Hoa Sen của bầu Bảy Cao hát vở “Đoàn Chim Sắt” làm chấn động làng nghệ thuật. Tình tiết nội dung câu chuyện được lồng trong bối cảnh Thế Chiến Thứ Hai.
Nhân vật nam chính là Đồng Tâm đại úy Đức Quốc Xã, và nhân vật nữ chính là Mạc Tuyết Lan, nữ gián điệp Ba Lan, do cặp đào kép Bảy Cao, Kim Luông thủ diễn. Cặp nhân tình rủ nhau dạo phố, lúc đi vào trung tâm giải trí ở Bá Linh, có một sân khấu nhỏ, bỏ tiền vào thì màn mở ra thấy cô gái mình người đuôi cá ca bản “Làng Tôi.” Kế đó bỏ thêm tiền vào, màn mở ra thấy một bông sen nở có phần đầu cô gái hát bản “Dư Âm:” “Đêm qua mơ thấy em tay ôm đàn dạo muôn tiếng tơ…” Bỏ tiền thêm vào, hiện ra ông Thần 8 tay đánh nhịp hát bản “Khúc Nhạc Đồng Quê.”
Chỉ một tuồng “Đoàn Chim Sắt” mà đã có ba bản tân nhạc đương thời nổi tiếng rồi. Thế nhưng có điều thiên hạ thắc mắc, rằng các nhạc sĩ có được bầu gánh hát thương lượng trước về bản quyền hay không. Còn như thơ Vân Tiên thì rất nhiều gánh hát nhỏ ở nông thôn sử dụng, và chắc không bầu gánh nào trả tiền cho cụ Nguyễn Đình Chiểu.
Năm 1951 đoàn Phát Thanh hát tại rạp Thuận Thành Đa Kao trình diễn vở hát “Đôi Bạch Loan” của soạn giả Mộng Vân. Tình tiết câu chuyện chẳng liên quan gì đến nữ thi sĩ TTKh, mà có một cảnh cô gái ngồi tư lự nhớ người tình.
“Cô đào Nguyệt Yến ngâm bài thơ.
Nếu biết rằng tôi đã lấy chồng,
Trời ơi! Người ấy có buồn không,
Có thầm nghĩ đến loài hoa vỡ,
Như trái tim phai tựa máu hồng.”
Thế rồi sau đó rất nhiều người theo dõi, nhưng không nghe thấy TTKh xuất hiện nói chuyện bản quyền với bầu gánh Phát Thanh.
Xin giới thiệu bài vọng cổ tài tử “Đêm Khuya Trông Chồng”
1-Sương khuya mờ mệt bóng vạc về, mà người thiếu phụ còn lặng ngồi bên dịp cửa sông đưa mắt tầm trông theo bóng vạc mà mạch cảm hoài tự bao giờ đã chảy.
2-Mỗi một độ vạc báo tinh sương là một điểm anh linh, thổn thức tự nơi nguồn uất ức đưa ra để báo tin rằng đức lang quân, lấy lưỡi gươm bạc đem cắt lìa sợi dây tình ái, sao chưa dứt bỏ nỗi bận lòng sầu, gác lại ngày mai, để cho nét mặt nhuộm đầy vẻ bi ai.
3-Có nhiều khi tôi cũng muốn dứt bỏ để sống vui bên cạnh mình con, kẻo quả tim khô nó nhịp lên những tiếng sầu mơ mà dây tơ phải lìa phím, biết đâu rằng đến lúc nhụy hoa chán chường, phường ong bướm não nề rồi đức ông chồng tôi cũng trở về.
4-Bây giờ canh mấy rồi mà tiếng trống đã điểm bốn tiếng thùng thùng con tôi lại trở mình thức giấc, thôi để mẹ ru con ngủ, nín, nín đi con, ngủ, ngủ đi con, đêm khuya lạnh lùng con khóc mà làm chi, cho mẹ đây luống não nề. (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử sinh hoạt vào Thứ Sáu hằng tuần
Đờn ca tài tử hải ngoại sẽ sinh hoạt vào mỗi Thứ Sáu hằng tuần, lúc 6 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức xin thông báo với tất cả giai nhân tài tử từng tham gia sinh hoạt thời gian qua, cũng như người tài tử ở các tiểu bang Hoa Kỳ về Nam California đến tham dự. Đồng thời cũng mời bà con mộ điệu. Vào cửa miễn phí.
Theo truyền thống tài tử thì những ai có đờn cổ nhạc bất cứ loại gì thì cứ mang đến để cùng hòa điệu tiếng tơ. Và những người biết ca cổ nhạc dù ít, ban tổ chức cũng mời lên ca chứ không phân biệt gì cả.
Mọi chi tiết xin liên lạc ban tổ chức: Ngành Mai (714) 360-6711, nhạc sĩ Quang Khải (619) 807-3790.
Video: Tin Trong Ngày Mới Cập Nhật
Copyright © 2018, Người Việt Daily News
phía góc phải bên dưới của khung video.
