Tiếng Việt Dấu Yêu (Kỳ 343)

Kính chúc các bà mẹ vui vầy hạnh phúc bên các con hiếu thảo trong Ngày Hiền Mẫu

Sinh hoạt Việt ngữ tại Chùa Bảo Quang, Santa Ana

Học ngôn ngữ và văn hóa Việt qua hình thức đối thoại và tập đọc 

GS Trần C. Trí
(University of California, Irvine)

Qua mục mới này, GS Trần C. Trí sẽ đưa các em vào thế giới muôn màu của ngôn ngữ và văn hóa Việt qua những bài đối thoại sinh động hay những bài tập đọc lý thú. Kèm theo các bài này là phần ngữ vựng và thành ngữ được dùng trong bài được đối chiếu với phần tiếng Anh để các em dễ theo dõi và cảm nhận. Những bài đối thoại và tập đọc trong mục này được trích từ cuốn sách giáo khoa NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA của GS Trần C. Trí (với sự hợp tác của GS Trần Minh Tâm trong phần bài tập thực hành), do California State University, Long Beach và Viet Text xuất bản.

Mùa báo hiếu

Megan: Thảo ơi, sắp đến ngày Hiền Mẫu rồi, bạn đã chuẩn bị quà cho mẹ bạn chưa?

Thảo: Mình bận quá, Megan ạ. Chắc cuối tuần này mình mới đi mua được. Có thì giờ đi mua quà là một chuyện, mà chọn món quà nào có ý nghĩa lại là một chuyện khác!

Megan: Ở Việt Nam cũng có ngày Hiền Mẫu chứ?

Thảo: Không đâu! Nước mình không có ngày Hiền Mẫu hay ngày Hiền Phụ như ở Mỹ này. Bù lại, chúng tôi có cả một tháng trời để nhớ đến công ơn của cha mẹ. Tháng này gọi là mùa báo hiếu.

Megan: Hay quá há! Thế thì tháng đó là tháng nào vậy, Thảo?

Thảo: Mùa báo hiếu là vào tháng Bảy âm lịch, còn gọi là Lễ Vu Lan. Đúng ra, đây là một mùa lễ của Phật Giáo. Tuy vậy, vì nó có ý nghĩa về các đấng sinh thành, cả những người thuộc các tôn giáo khác cũng tham dự.

Megan: Các bạn cũng tặng quà cho cha mẹ như bọn mình phải không?

Thảo: Cũng không hẳn! Chúng tôi quan niệm rất khác về sự hiếu thảo đối với cha mẹ. Quà cáp chỉ là hình thức vật chất. Thay vào đó, con cái thường tụ tập ở nhà, giúp đỡ cha mẹ hay kể cho nhau nghe những mẩu chuyện về lòng hiếu thảo.

Megan: Hay thật đấy! Triết lý Ðông phương lúc nào cũng thâm sâu hơn triết lý Tây phương. Mình thích ý nghĩa của mùa báo hiếu lắm!

Thảo: Megan thấy không, thật ra chẳng cứ phải đợi đến mùa báo hiếu hay ngày Hiền Mẫu, ngày Hiền Phụ thì mình mới tặng quà hay tỏ lòng hiếu thảo. Tại sao mình không làm điều đó với cha mẹ hằng ngày được nhỉ?

Danh từ
công ơn / merit, good turn
đấng sinh thành / parents
hiếu / filialness
hình thức / form, formality
lễ Vu lan / Buddhist holiday based on the Sanskrit sacred book Ullambana Sutra
lòng hiếu thảo / filialness, filial duty
mẩu chuyện / anecdote
mùa báo hiếu / period for filial duty fulfillment
ngày Hiền mẫu / Mother’s Day
ngày Hiền phụ / Father’s Day
quà cáp /gifts
quan niệm / conception
triết lý / philosophy
ý nghĩa / significance

Tính từ
có ý nghĩa / meaningful, signifivant
thâm sâu / profound
vật chất / materialistic

Động từ
quan niệm / to perceive
tham dự / to participate
tụ tập / to gather

Trạng từ
bù lại / in compensation, in its stead
đúng ra / to be correct
tuy vậy / nevertheless

Thành ngữ
cũng không hẳn: not really
hay quá há! how interesting!
hay thật đấy! it’s really interesting!
không đâu! not exactly!

Em viết văn Việt

Nhằm tạo một diễn đàn cho các em tập viết tiếng Việt, Ban Biên Tập trang Tiếng Việt Dấu Yêu kêu gọi quý phụ huynh và quý Thầy Cô khuyến khích các em viết văn, diễn tả bằng tiếng Việt những cảm nghĩ và ước vọng trong đời sống của các em. Ước mong nơi đây một sân chơi được mở ra và khu vườn văn hóa Việt sẽ được quý phụ huynh và quý Thầy Cô góp tay vun trồng, khuyến khích.

Trong các bài nhận được và chọn để đăng, chúng tôi cố ý giữ nguyên văn những gì các em viết. Vì thế, khi đọc đến những ngôn từ, lỗi chính tả và sai văn phạm, chúng tôi mong được Phụ Huynh và Thầy Cô chia sẻ và sửa chữa cho các em tại nhà hay trong lớp học.

Tất cả các bài viết dưới dạng MSWord, font Unicode; và hình ảnh dạng .jpg, xin gởi về địa chỉ email: [email protected] (Xin đừng gởi dạng .pdf vì không tiện cho việc layout).

Trân trọng cảm ơn quý vị.

Nguyễn Việt Linh 

Đặt câu có ba mệnh đề với chủ đề: Gia đình em

Nu Nguyễn
Lớp Mười

1- Gia đình em có ông bà cha mẹ, nhưng em sống vơi ba mẹ em và em gái em vì ông bà em ở với cô, chú em

2- Ba em làm gần nhà, nhưng má em làm xa, vì thế ba chở hai chị em em đi học.

3- Em em thua em 2 tuổi nên nó học thua em 2 lớp, vì thế em phải dạy nó làm bài.

4- Hai cô và chú em ở với ông bà nội vì các cô và chú chưa có lấy vợ và lấy chồng, còn bác em thì ở xa.

5- Ông bà ngoại em ở Việt Nam, Mùa Hè má dẫn em về thăm ông bà ngoại và các dì, cậu, nên em rất thích.

6- Bà ngoại em không còn răng, bà ăn khó lắm,em rất thương bà.

7-  Hai cậu em dù đã có vợ vẫn ở với ông bà nên nhà rất đông.

8- Dì em không ở Sai gòn, khi nào em về thì dì dẫn con vào chơi.

9- Em thương các cậu và các dì, em có nhiều em họ và em rất thích chơi vơi mấy đưa đó.

10- Ba má có bảo lãnh ông bà ngoại và dì Út qua Mỹ, nhưng chưa được và em rất mong ông bay, dì mau qua đây.

Góc hoạt họa thiếu nhi

Câu chuyện hí họa về chú gấu bông Dexter

Họa sĩ Nia Nguyễn

Tâm tình Thầy Cô

Thăm thầy cũ

Cành Hồng

Tôi vừa từ trường về, chưa kịp ăn cơm thì chuông điện thoại reo vang: tôi vội nhấc máy.

À thì ra là học sinh của tôi.

Thầy Bằng, dạy lớp Hai tại trung tâm Việt Ngữ bịnh và đã hai tuần nay thầy nghỉ dạy. Ba em học sinh lớp tôi, học với thầy năm ngoái, muốn đi thăm thầy, nhưng không có ai đưa đi. Các em nhớ đến tôi vì cả các em và thầy Bằng đều ở một thành phố với tôi. Các em nhờ tôi đưa đi thăm thầy Bằng. Tôi nhận lời ngay vì quý tấm lòng của các em đối với thầy cũ, và nhân tiện tôi thăm người đồng nghiệp. Tôi hẹn các em một tiếng nữa sẽ đến đón ba em tại nhà các em.

Vừa ăn cơm, tôi vừa nghe các em líu lo bàn việc mua quà biếu thầy. Tôi đưa các em đi chợ mua cam (các em hùn được $6). Các em hỏi tôi có nên mua hoa không? Tôi đưa ý kiến nên mua cam.

Tôi ghé đón Loan (nhà gần tôi nhất), rồi đến Hùng và Đào. Vườn nhà Đào có mấy cụm hồng đang nở, em cắt và tôi cắm. Cô trò khệ nệ ra xe đến chợ gần đó mua trái cây. Mua cho các em mấy cân cam, tôi mua thêm một bịch quýt.

Thầy Bằng chưa khỏe, nhưng thầy rất vui khi nghe các em ríu rít bên cạnh. Thầy rất cảm động khi thấy học sinh cũ đến thăm.

Đã 6 giờ chiều, tôi và các em chào thầy để về. Các em luôn nhắc thầy: “Thầy nhớ uống thuốc, Thầy nhớ ăn nhiều, Thầy nhớ ngủ nhiều… để thầy mau khỏe và đi dạy lại…”

Tôi cũng cảm động vì tình thầy trò của các em. Các em dễ thương và ngoan quá.

Các em nói với tôi là các em thực hành câu ca dao mà tôi mới dạy tuần trước: “Không thầy đố mầy làm nên.”

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút phía góc phải bên dưới của khung video.