Lâm Sanh Xuân Nương là một trong những vở tuồng thu thanh dĩa hát, được bà con miền thôn quê mến chuộng và bàn tán nhiều về tình tiết câu chuyện.
Khi xưa thời thập niên 1940-1950 có nhiều cuốn truyện cổ tích, mà tình tiết được diễn tả bằng thơ lục bát, và người biết chữ thường được bà con yêu cầu đọc cho nghe sau khi đỏ đèn (thời này rất hiếm người đọc được Quốc Ngữ).
Các cuốn truyện trình bày khổ giấy lớn bằng hai cuốn tập học trò, và dày khoảng gần 30 trang, với hình bìa là một cảnh đáng chú ý nhất trong câu chuyện.
Tuồng cải lương và dĩa hát đã dựa theo tình tiết các cuốn truyện trên để biên soạn thành các vở ca kịch phục vụ bà con mộ điệu ở nông thôn. Đó là các cuốn truyện có tên: Thạch Sanh Lý Thông, Ông Trượng Tiên Bửu, Lâm Sanh Xuân Nương, Con Tấm Con Cám, Phạm Công Cúc Hoa, Giọt Máu Chung Tình (tức Võ Đông Sơ-Bạch Thu Hà), Chàng Nhái Kiển Tiên…
Lâm Sanh Xuân Nương là câu chuyện làm xúc động người nghe đã được thu thanh dĩa hát phổ biến cùng khắp, nên dân tài tử nhiều người đã thuộc các bài ca trong tuồng.
Tôi còn nhớ lúc đang cộng tác với đài truyền hình SBTN trong chương trình cổ nhạc Ngân Bình Sơn, thì thấy Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu đến đài với công việc gì đó.
Là một người trong ban lãnh đạo Phật Giáo Hòa Hảo nhưng Giáo Sư Giàu có “máu tài tử” nên khi thấy chúng tôi với dàn đờn cổ nhạc, thì ông liền cất tiếng ca một đoạn trong tuồng Lâm Sanh Xuân Nương, và câu ông ca là bài Kim Tiền Bản với lời ca “… mẹ chồng nào đâu mà lại đánh chết nàng dâu…”
Đối với một người từng tham gia đờn ca tài tử từ thuở 13, 14 tuổi, dĩ nhiên tôi biết ngay câu ca của Giáo Sư Giàu là tình tiết chính yếu trong tuồng Lâm Sanh Xuân Quan Nương ra đời từ cuối thập niên 1950.
Dưới đây là bài vọng cổ diễn khúc “Lâm Sanh Xuân Nương.”
Ca Thủ Phong Nguyệt
Xuân Nương:
Tuyết băng trong, còn treo giá lầu hồng,
Ngày kim chỉ, tối bình văn,
Gia thế, sơn lâm
Sống sớm hôm, cha già mẹ hiền
Đáp đền, sanh thành,
Tuy gia cư, không dư dả dồi dào,
Đều hài ý, chẳng bận lo,
Nét liễu đẹp xinh,
Nức tiếng tâm, khuynh thành hơn người,
Vẹn phần, thơ đào.
Vọng Cổ
1-Mẹ hiền chỉ dạy đường kim mối chỉ, cha già cắt nghĩa sách sử kinh luân để sau này không thẹn phận thơ đào… Công dung ngôn hạnh tứ đức am tường, săn sóc gia đình đáp ơn đức trọng cù lao… Khi rảnh đón gió thưởng trăng dạo vườn xem huê nở, an phận chốn lâm tòng lánh xa điều vật chất.
2-Song thân chung sức, khai mở rừng hoang lo bề rẫy bái, tơ tằm canh cửi phụng sự gia đình… Nhờ thế mà sự sống phong phú dồi dào thường giúp kẻ láng giềng khi thắt ngặt đến cậy mượn vay xin… Nhơn từ đại độ được kẻ kính người yêu, gia cư vững chãi êm ấm mọi điều, hưởng thú tươi vui.
3-Hai tám xuân xanh tuổi cập kê gần ghé bến, song thân thường thắc mắc lo việc hậu tự mai sau… Bao lần mối lái đến xin, bề trên khước từ không hài ý, sợ lầm bến đục cho phận nữ lưu… Đến khi họ Lâm dưng cầu lục lễ cha mẹ vui lòng đổi trao hồng thiếp chỉ chờ ngày hưởng chén rượu đầy.
Ca Kiều Nương
Lòng tươi vui, duyên giai ngẫu,
Cùng Lâm Sanh, trang nho sĩ,
Nổi tiếng chăm học bao ngày,
Duyên hài, cầm sắc vui niềm phụng loan cùng người yêu.
Lòng van vái, gặp nhằm bến nước,
Bề mối chỉ đừng cho lộn mối,
Phỉ tâm vô cùng (đường tơ)
Thân khuê môn…
Nguyện phục tùng…
Bực nhơn tài…
Ngày ghé bến…
Vọng Cổ
4-Duyên hài trên mẹ cha chọn lọc, dưới hài tâm phận thục nữ lầu hồng… Nhìn thân quyến họ hàng bắt tay vào việc, lo về cuộc lễ nhi nữ vu qui… Lòng tươi tắn vui mừng nhưng giấu kỹ trong tâm, tìm nơi vắng vẻ ôn lại cuộc đời mười mấy năm qua… sống cùng cha mẹ chẳng chút bận lo, nay vấn thân lòn cúi nhà người chẳng biết ra sao thành ái ngại vô cùng.
5-Thân bến nước mười hai trong nhờ đục chịu phú thác tơ ông tùy người sắp đặt mọi đàng. Làm con vẹn hiếu, chỉ biết cúi đầu vưng lịnh sự lựa chọn của kẻ bề trên định việc thành thân… Sự lìa cửa xa nhà bề phụng dưỡng sớm hôm biết cậy nhờ ai thay thế, giúp mẹ cha khi bóng xế đầu cành.
6-Bước lên kiệu loan, lòng bùi ngùi xúc cảm, nhớ lại cảnh nhà rồi đây vắng dạng bóng thuyền quyên… Biết trên cha mẹ có lấp thân được chăng, hay sầu mong trẻ cất bước vu qui chẳng hẹn ngày về… Bổn phận ly gia khó lòng dừng chơn lại được chỉ canh cánh bên lòng nỗi thảm sầu riêng. (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử sinh hoạt vào Thứ Năm hằng tuần
Đờn ca tài tử hải ngoại sẽ sinh hoạt vào mỗi Thứ Năm hằng tuần, lúc 6 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức xin thông báo với tất cả giai nhân tài tử từng tham gia sinh hoạt thời gian qua, cũng như người tài tử ở các tiểu bang Hoa Kỳ về Nam California đến tham dự. Đồng thời cũng mời bà con mộ điệu. Vào cửa miễn phí.
Theo truyền thống tài tử thì những ai có đờn cổ nhạc bất cứ loại gì thì cứ mang đến để cùng hòa điệu tiếng tơ. Và những người biết ca cổ nhạc dù ít, ban tổ chức cũng mời lên ca chứ không phân biệt gì cả.
[jwplayer RgksDyxc]
