Bagmati là tên con sông chảy qua thủ đô Kathmandu của Nepal. Đây là một con sông rất bình thường, thoáng nhìn qua không có một nét gì đặc sắc để có thể hấp dẫn thu hút du khách khi đến Kathmandu. Tuy nhiên, không hẳn thế! Có một đoạn sông Bagmati chảy xuyên qua khu vực Pashupatinath của Kathmandu lại trở thành một điểm văn hóa riêng biệt của tôn giáo Hindu tại Nepal.
Tuy là một con sông dài chưa đến 600 km, bề ngang cũng không rộng lắm. Dòng nước chảy xiết xuôi Nam về hạ lưu, đổ nhập vào con sông Koshi River, một nhánh chi lưu của sông Hằng bên Ấn Độ. Hầu như tất cả dòng sông bên Nepal đều tuôn đổ vào sông Hằng linh thiêng của Ấn Độ Giáo tuôn chảy ra biển cả.
Có lẽ vì thế tín đồ Hindu Nepal đã chọn một đoạn sông Bagmati biến nơi đây thành một thánh địa thờ thần Shiva theo truyền thuyết thần thoại của họ. Đó chính là khu vực Pashupatinath Temple nằm về phía Đông Bắc trong thủ đô Kathmandu. Đây cũng là một trong bảy điểm văn hóa đặc sắc của thung lũng Kathmandu Valley được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.
Thần Shiva Ấn Độ và Thần Pashupatinath Nepal
Ấn Độ Giáo hay Hindu là tôn giáo chính của hai xứ Ấn Độ-Nepal và đã ảnh hưởng đến đời sống tâm linh của hai dân tộc Ấn-Nepal từ nhiều ngàn năm trước. Tín đồ Hindu tôn kính thờ ba vị thần: thần sáng thế Brahma, thần bảo tồn Visnu, thần hủy diệt và sáng tạo Shiva. Họ cho rằng ba vị thần này kết hợp và trở thành vị thần Brahman – thần tối thượng hiện hữu trong vũ trụ. Trong Ấn Độ Giáo, có tín đồ tôn thờ thần Brahma, có người tôn kính thần Visnu, nhưng có lẽ phần đông tín đồ Hindu đều tôn kính thờ thần Shiva.
Theo thần thoại, Shiva là một vị thần có hơn 108 tên gọi, thần được mệnh danh là chúa tể của những vũ điệu nhảy múa trong vũ trụ trong triết lý Hindu. Một điểm làm kinh ngạc cho ngành khoa học vật lý lượng tử vào thế kỷ 20, các nhà khoa học của ngành này dần dần đã chứng minh rằng các hạt lượng tử cực nhỏ luôn luôn cùng nhau kết hợp nhảy múa để tạo ra tất cả mọi vật chất hiện hữu trong mọi dải ngân hà và vũ trụ. Phải nói rằng tâm linh của dân tộc Ấn quả thực đáng kinh ngạc, họ đi trước khoa học cả vài ngàn năm!
Shiva, vị thần của sự sáng tạo – sinh ra, sau đó thần hủy diệt sự sáng tạo cũ và rồi lại sinh ra sự sáng tạo mới để bảo tồn sự tồn tại của vũ trụ. Ngài có con mắt thứ ba trên trán, con mắt tâm linh và cũng là con mắt lửa có thể đốt cháy hủy diệt vạn vật. Phần lớn tín đồ Hindu có đức tin vào thần Shiva vì họ cho rằng ai tin vị thần này thì người đó sẽ đạt mọi thành tựu trong thế giới này và thế giới khác.
Trú xứ của thần Shiva là đỉnh núi Ngân Sơn, thần ngồi thiền định ở đây và tạo ra nguồn dòng nước sông Hằng chảy xuyên qua Ấn Độ và đổ tuôn ra biển. Cũng vì thế tín đồ Hindu khi qua đời đều mong muốn được trở về với dòng nước sông Hằng, trở về yên nghỉ nơi cõi vĩnh hằng của thần Shiva. Những ai đã có dịp chứng kiến ngày lễ hội Thần Shiva của Ấn Độ Giáo, người ta mới cảm nhận được đức tin mãnh liệt của các tín đồ.
Vào những ngày lễ hội Thần Shiva, người tín đồ Hindu có thể đi bộ vài trăm cây số đến sông Hằng để tắm và gánh đem về ít “dòng nước thánh sông Hằng” mà họ tin rằng “dòng nước thánh” này giúp họ may mắn, hạnh phúc và bình an suốt kiếp người!
Theo truyền thuyết, khi thần Shiva hiện hữu đến Kathmandu, thần thay dạng đổi tên và tín đồ Hindu bên Nepal gọi ngài là “thần Pashupatinath.” Đó là lý do tại sao người ta xây đền thờ và đặt tên là “đền thờ thần Pashupatinath” (Pashupatinath Temple). Nhưng người tín đồ Hindu Nepal còn đi xa hơn người tín đồ Hindu Ấn Độ khi họ tin rằng thần Pashupatinath còn là một dạng khác của Đức Phật, vì thế người dân Nepal cũng tổ chức ngày lễ hội Vu Lan rằm Tháng Bảy Âm Lịch để tôn kính Thần Pashupatinath (cũng là tôn kính Đức Phật) vì cả hai dạng “Thần và Đức Phật” đều nói đến tình thương nhân loại, lòng nhân đạo và sự bình an vạn vật trong vũ trụ.
Vì vậy ngôi đền Pashupatinath không chỉ là nơi tôn thờ “thần Shiva/thần Pashupatinath/Đức Phật” mà nơi đây còn được các tín đồ Hindu Nepal và Phật Giáo Nepal ước nguyện rằng một khi qua đời, thân xác họ được đem về đây thực hành các nghi lễ tôn giáo để linh hồn họ được về cõi vĩnh hằng trước khi thân xác họ trở về “cát bụi!”
Trở về cát bụi bên bờ sông Bagmati
Pashupatinath là một khu vực nằm về phía Đông Bắc của thung lũng Kathmandu. Nổi tiếng nhất của khu vực này là ngôi đền Pashupatinath Temple, được xem như là một thánh địa của tôn giáo Hindu Nepal toạ lạc bên bờ sông Bagmati. Đây là một đoạn sông hơi nhỏ của con sông Bagmati chảy từ Bắc xuống Nam thành phố Kathmandu. Ngôi đền nằm ngay dưới chân rừng đồi Mrigasthall, hơi khuất giữa thành phố đầy bụi bặm và náo nhiệt Kathmandu.
Sau khi xuống xe buýt, bạn phải đi bộ thêm một đoạn đường trước khi đến đền thờ Pashupatinath. Nhìn từ xa, người ta cũng có thể nhìn thấy thấp thoáng những ngôi tiểu đình nho nhỏ được xây ở trên triền đồi Mrigasthall. Pashupatinath Temple được xây dựng từ khi nào thì không ai được rõ, nhưng ngôi đền hiện tại thì mới được trùng tu lại từ năm 1959. Một trong điểm chính của ngôi đền thu hút sự hiếu kỳ của du khách là “nghi lễ thiêu xác” cho những tín đồ Hindu mới qua đời.
Một người Hindu sau khi được chứng nhận thân xác không còn hoạt động được nữa, thân xác này chỉ được nằm trong đền thờ trong vòng 24 tiếng đồng hồ. Sau đó được đem ra đặt nằm trên một tảng đá nghiêng, đầu thân xác nằm trên cao và chân thân xác chạm nhúng vào dòng sông Bagmati. Theo đúng tập tục nghi lễ, “thân xác bất động” này phải được nhúng chìm xuống dòng sông ba lần để rửa sạch các tội lỗi trần gian trước khi tâm linh họ về cõi vĩnh hằng với các thần. Linh hồn họ không còn vương vấn đến sự luân hồi phiền não. Nhưng theo tôi quan sát, bây giờ hình như nghi lễ này chỉ được người ta làm qua loa cho xong việc, họ nhúng đôi chân thân xác xuống sông cho nhanh (đỡ mất thì giờ) hay lấy ít nước sông Bagmati rửa sơ qua đôi chân của thân xác giá lạnh. Thế là xong nghi lễ được xem như là đã có rửa sạch tội lỗi cho một kiếp người!
Nghi lễ tiếp theo, thân xác được đặt nằm trên một tảng đá phẳng, cao hơn hẳn dòng sông. Đây là lúc thân nhân đến làm một số nghi lễ như để chia tay với thân xác người thân trước khi thân xác này trở về với cát bụi. Chia tay cũng là ở đây! Đau buồn cũng là ở đây! Vô thường cũng là ở đây!
Nghi lễ chia tay hoàn tất và thân xác được đem lên đặt trên giàn thiêu mà gia đình người mất đã chọn mua từ trước. Những cây củi đã được người ta tính toán sẵn để có thể cháy liên tiếp trong 3-4 giờ liền. Củi tốt và nhiều thì sẽ cháy lâu hơn và thân xác sẽ biến thành cát bụi nhiều hơn, củi xấu và ít thì thân xác sẽ còn hình hài nhiều hơn.
Củi tốt hay xấu thì tùy theo túi tiền thân nhân bỏ ra cho Đền. Trả tiền nhiều hơn thì thân xác thân nhân được hỏa thiêu gần đền thờ hơn, trả tiền ít thì thân xác phải nằm ở giàn thiêu xa đền thờ, có nghĩa là xa thần.
Thần Shiva kể ra cũng bất công thiên vị, ưu đãi nhà giàu xa cách người nghèo. Không biết thần có ăn hối lộ không? Nếu thần không ăn hối lộ, vậy thần có biết “những người giữ đền thờ” của thần tham nhũng hối lộ không? Thần có biết những kẻ buôn thần bán thánh tham ô tàn phá thế gian nhiều như thế nào không? Nếu thần hủy diệt được những thân xác tội lỗi ấy, đỡ cho người nghèo ở thế gian này biết bao nhiêu! Những kẻ ấy khi chết đi, thân xác họ có nhúng xuống dòng sông Bagmati hay sông Hằng hàng trăm lần vẫn không sạch hết được tội lỗi.
Chứng kiến không gian buổi lễ hỏa thiêu ở Bagmati đã cho tôi chứng nghiệm được cái cảm giác vô thường, cảm nhận được rõ nét ranh giới giữa sự sống-sự chết. Bên cạnh những thân xác đang dần tan thành tro bụi trên giàn thiêu là hình ảnh những đứa bé hồn nhiên tắm lội nô đùa giữa dòng sông Bagmati. Hình ảnh tương phản này đã giúp tôi nhìn sự chết một cách bình thản hơn. Sống chết chỉ là một cách gọi để phân biệt giữa một thân xác bất động và một thân xác hoạt động.
Dọc theo bờ sông Bagmati có đến cả chục giàn hỏa thiêu. Tôi chứng kiến bảy tám giàn hỏa thiêu làm việc cùng một lúc. Khói củi bốc cao kèm theo mùi cháy khét thịt da. Những ai dù có vô tâm đến đâu chắc cũng phải chạnh lòng nghĩ về cát bụi. Một vài giàn hỏa đã cháy hết củi, người thân của họ bước đến giàn hỏa và quét tất cả tro bụi xuống dòng sông Bagmati. Những mảnh xương không cháy được người thân đập nát và quét xuống cả dòng sông.
Hỏi rằng dòng sông Bagmati có ô nhiễm không? Câu trả lời là có! Người dân Kathmandu có biết sự ô nhiễm đó không? Câu trả lời vẫn là có! Ai cũng biết đến điều đó, nhưng để thay đổi cả một đức tin của một dân tộc không phải ai cũng làm được. Thân xác bất động đã trở về với dòng nước Bagmati trôi chảy về sông Hằng linh thiêng, còn phần hồn họ trở về với Đại Ngã. Thần Siva có lý khi Ngài là thần hủy diệt và sáng tạo cho kiếp sống con người.
Chứng kiến cảnh một thân xác trở về cát bụi bên bờ sông làm tôi nhớ đến bài nhạc “Cát Bụi” của nhạc sĩ họ Trịnh:
“Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi
để một mai tôi về làm cát bụi…”
“…Bao nhiêu năm làm kiếp con người
Chợt một chiều tóc trắng như vôi
Lá úa trên cao rụng đầy
Cho trăm năm vào chết một ngày…”
Đời sống có thể kéo dài đến cả trăm năm, nhưng sự chết chỉ đến trong một ngày hay chỉ trong một tích tắc của thời gian. Tôi nhớ đến những bức tranh của Phật Giáo Bhutan vẽ về hình ảnh Thần Chết ôm trọn đời sống con người vào trong lòng thần! Nói một cách khác, con người luôn luôn sống trong vòng tay Thần Chết mà mấy ai hay biết!
Sông Bagmati Kathmandu chỉ là một phụ lưu của con sông Hằng Varanashi Ấn Độ. Hai sông xa nhau khoảng 300 km nhưng cả hai đều cho du khách những chiêm nghiệm về đời sống và cõi vĩnh hằng. (Trần Nguyên Thắng)
ATNT Tours đã có chương trình Tours cho năm 2019-2020
ATNT Tours tổ chức và hướng dẫn, có hướng dẫn viên nói tiếng Việt
=> ATNT Bus Tour sáng đi chiều về: 1-Tour Santa Barbara – Solvang. 2-Tour La Jolla – San Diego. 3-Tour Las Vegas (3 ngày 2 đêm)
=> Tour: Yellostone – Mt Rushmore
=> Tour: Niagara Falls – Toronto – Montreal – Quebec – Boston – New York
=> Tour: Russia – Bắc Âu: Russia – Finland – Sweden – Denmark – Norway
=> Tour Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý
=> Tour Tây Nam Âu Châu: Morroco – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha
=> Tour Đông Âu: Poland – Hungary – Czech – Austria – Slovakia – Slovenia – Croatia – Germany (15 ngày)
=> Tour: Turkey – Greece
=> Tour: Israel – Jordan – Egypt
=> Tour: South Africa – Zimbabwe Safari
=> Tour South America: Brazil – Argentina – Peru
=> Tour Chile: Atacama – Santiago – Patagonia
=> Tour: Fiji Island – New Zealand: Auckland – Bay Of Islands, Australia: Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
=> Tour: Nepal – Bhutan – Tibet (optional)
=> Tours Nhật Bản Mùa Xuân – Mùa Thu
=> Tour Việt Nam: Những nẻo đường Việt Nam
=> Nhận làm visa nhập cảnh Miến Điện, Ấn Độ, Việt Nam, Russia, Brazil, Úc.
=> Renew passport Mỹ khẩn cấp và passport Việt Nam.
Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 / (888) 811-8988
Website: www.atnttravel.com
Email: [email protected]
*Đón xem trên YouTube: ATNT Travel & Tours.
*Đón nghe chương trình Radio VNR 106.3 FM mỗi tối Thứ Bảy từ 10 PM đến 10:25 PM.
[jwplayer 5lxGwKve]
