SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giáo Sư Trần Khuê, tác giả các tập “Đối Thoại 2000”, “Đối Thoại 2001” đòi dân chủ, qua đời, hưởng thọ 84 tuổi, theo trang facebook của Tiến Sĩ Mạc Văn Trang, hôm 25 Tháng Sáu.
Giới xã hội dân sự cho hay vị giáo sư tên thật là Trần Văn Khuê đột tử trong một cuộc sinh hoạt thường kỳ của Câu Lạc Bộ Lê Hiếu Đằng.
Sinh thời, ông là trưởng tiểu ban nghiên cứu Trung Tâm Nghiên Cứu Hán Nôm thuộc Viện Khoa Học Xã Hội tại Sài Gòn hồi thập niên 1990.
Ông từng được nhận “Huân Chương Kháng Chiến Chống Mỹ Cứu Nước Hạng Nhất” nhưng sau này bị báo nhà nước công kích là “có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, tự diễn biến, tự chuyển hóa”.
Tập “Đối Thoại 2000” do ông đứng tên cùng bà Nguyễn Thị Thanh Xuân được lan truyền hồi cuối năm 1999 dưới danh nghĩa “Trung Tâm Nghiên Cứu Văn Hóa Cổ Việt Nam và Đông Nam Á” (đã bị giải thể) được ghi nhận có nội dung chỉ trích những vụ việc tiêu cực và phê phán nhà cầm quyền, cũng như đòi tự do báo chí, tự do ngôn luận.
Năm 2001, ông Khuê và bà Xuân tiếp tục viết “Đối Thoại 2001” lấy danh nghĩa khống là “Trung Tâm Nghiên Cứu Văn Hóa và Dân Chủ Việt Nam” đòi tự do, dân chủ, đòi xóa bỏ Điều 4 Hiến Pháp CSVN, đổi tên đảng, tên nước, hỏa thiêu thi hài Hồ Chí Minh. Ngoài ra, ông Trần Khuê còn viết “Thư Ngỏ” gửi nguyên Tổng Bí Thư CSVN Nông Đức Mạnh đòi cải cách chính trị, bỏ Điều 4 Hiến Pháp; nhắc lại yêu cầu đòi tự do ngôn luận, tự do báo chí…
Hồi năm 2001, ông bị nhà cầm quyền CSVN phạt quản chế trong 2 năm với cáo buộc “có các hoạt động vi phạm pháp luật.”
Trong một lần trả lời phỏng vấn Đài Á Châu Tự Do hồi năm 2005, ông Trần Khuê nói: “Vai trò của đảng CSVN hiện nay chỉ có thể tồn tại được nếu như người ta thực hiện dân chủ đầy đủ. Chứ còn lúc nào cũng nói, tôi phải độc quyền lãnh đạo, anh độc quyền lãnh đạo mà đưa đất nước phát triển thì hoan nghênh, nhưng anh độc quyền lãnh đạo để đất nước tụt hậu thì không được.”
“…Tôi nói thực, nếu đảng CSVN có đủ tín nhiệm với nhân dân và nhân dân vẫn yêu cầu lãnh đạo thì không có một lực lượng nào, không có ai có thể bác bỏ vai trò lãnh đạo của đảng được. Chứ còn đảng cứ giữ độc quyền và làm những điều không tốt thì làm sao mà giữ vững vai trò của mình được, lịch sử và nhân dân không chấp nhận,” ông Trần Khuê nói thêm.
Hồi đầu Tháng Năm, Tiến Sĩ Mạc Văn Trang giới thiệu lại các tập “Đối Thoại” của ông Trần Khuê trên trang cá nhân và bình luận: “Những điều Trần Khuê bàn luận từ 20 năm trước, nay vẫn còn mới nguyên, hơn nữa nhiều chuyện còn phát triển theo ‘mục tiêu phía sau lưng’ như Trần Khuê nói, nghĩa là tụt lùi hơn, tệ hại hơn 20 năm trước!”
“Mọi thứ sẽ qua đi, điều quan trọng là ‘Đối Thoại’ của Trần Khuê đã dựng tấm bia cắm mốc một chặng đường đấu tranh cho dân chủ đầy phức tạp, khó khăn ra sao dưới chính thể này. ‘Đối Thoại’ còn là nguồn động lực thúc đẩy những người tiếp bước dấn thân trên con đường đấu tranh cho dân chủ vẫn đang ở phía trước.” (N.H.K) [kn]
