Luật Sư tại California và Washington. Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Định Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com.
Luật Sư LyLy Nguyễn
Bình thường sau ngày thành hôn không ai nghĩ đến chuyện ly dị. Không may ít nhiều cặp vợ chồng không tìm thấy hạnh phúc trong hôn nhân vì nhiều lý do khác nhau đưa đến xung khắc khiến họ coi ly dị như biện pháp giải thoát. Thoạt đầu bất cứ ai có ý định ly dị thường không biết phải làm gì và hậu quả ra sao. Bài này trình bày khái quát thủ tục ly dị điển hình cùng ảnh hưởng với vợ chồng và con cái.
Ly dị là một tiến trình pháp lý phức tạp tạo ra ra nhiều biến cố không vui cùng những trở ngại rất đáng chán nản. Dĩ nhiên người nào có hiểu biết sơ về những gì sẽ xảy ra sau khi khởi tố nội vụ sẽ giúp họ cảm thấy yên tâm bớt lo lắng hơn. Các thủ tục pháp lý với diễn tiến liệt kê sau đây mô tả ý niệm tổng quát một vụ ly dị điển hình. Trên thực tế mọi cuộc ly dị đều có ít nhiều khác biệt do luật lệ tiểu bang hoặc do vấn đề riêng của hai người hôn phối. Cũng xin nói thêm thủ tục này áp dụng cho tiểu bang không đòi hỏi điều kiện ly thân hoặc đã hội đủ thời gian ly thân.
Thủ tục ly dị
Muốn khởi sự một vụ ly dị trước hết một trong hai vợ chồng nhờ luật sư thảo “đơn xin ly dị” (a divorce petition) – cũng còn gọi là “đơn kiện” (a complaint) – là một văn kiện pháp lý nêu rõ lý do tại sao người ấy xin ly dị và ý muốn giải quyết về tiền bạc, giám hộ con cái cùng nhiều vấn đề liên hệ khác.
Sau khi thảo xong, luật sư thay mặt thân chủ đệ nạp đơn xin ly dị hay đơn kiện tại tòa án địa phương. Tiếp theo đó luật sư hoặc tòa án cho “tống đạt” (served) một bản sao đơn xin hay đơn kiện nói trên tới người hôn phối kia cùng với “trát tòa” (summons) ra lệnh bắt buộc người này phải “đáp ứng” (response) hay “trả lời” (answer). Ngay khi nhận trát tòa người ấy phải trả lời tòa án trong thời hạn thông thường vào khoảng ba tuần lễ, và cho tòa án biết là mình có đồng ý hay không đồng ý với đơn khởi tố. Nếu người ấy không chịu trả lời thì tòa sẽ tự động cho rằng đương sự đồng ý với đơn kiện. Câu trả lời hay là lời đáp ứng xác định ý của người nhận đơn kiện muốn được đối xử ra sao trong vụ ly dị.
Tiếp đó luật sư của hai bên cùng trao đổi mọi tài liệu, chứng từ, cùng những tin tức liên hệ đến vấn đề tài sản và lợi tức. Từ những tài liệu này cả hai người hôn phối và tòa án có thể quyết định phương cách phân chia tài sản cũng như cách giải quyết việc “trợ cấp con thơ” (child support) và “chu cấp hôn phối” (alimony). Đôi khi cả hai vợ chồng có thể tự nguyện giải quyết mọi vấn đề chia của, giữ con, thăm viếng, chu cấp bằng cách “thương lượng” (mediation) hay “dàn xếp” (settlement). Cũng có vài tiểu bang qui định vợ chồng đều phải trải qua hai cách hòa giải này trước.
Trường hợp cả hai vợ chồng đồng ý giải quyết với nhau thì luật sư lập một “bản thỏa thuận dàn xếp” (settlement agreement) rồi đệ trình lên vị chánh án trong một phiên xử không chính thức. Vị chánh án ngồi xử sẽ đặt vài câu hỏi căn cứ trên sự kiện xẩy ra thật sự đồng thời hỏi mỗi bên có hiểu rõ nội dung văn bản này và đồng ý ký hay không. Nếu vị chánh án chấp thuận bản thỏa thuận nói trên thì sẽ ra “án lệnh ly dị” (divorce decree) với nội dung gồm các điều khoản mà vợ chồng này đã thỏa thuận với nhau. Ngược lại nếu vị chánh án không chấp thuận hoặc hai người không đồng ý với nhau thì nội vụ sẽ được đem ra “xử” (trial) chính thức.
Trong phiên xử luật sư hai bên tranh luận và trình ra bằng chứng bênh vực lập luận phía mình. Tiếp theo đó vị chánh án ra quyết định cho những vấn đề chưa giải quyết kể cả quyền giám hộ con cái, quyền thăm viếng cũng như bổn phận trợ cấp con thơ, chu cấp hôn phối và phân chia tài sản. Cuối cùng vị chánh án tuyên phán quyết định chung cuộc và ban cấp án lệnh ly dị.
Bất cứ bên nào cũng có quyền chống án lên tòa trên. Tuy nhiện rất ít khi xảy ra trường hợp tòa trên lật ngược phán quyết của tòa dưới. Đồng thời cũng cần nói rõ những điều khoản nào đã được hai vợ chồng cùng đồng ý thì không khiếu nại được.
Tùy theo từng vụ rất khó nói chắc được thời gian hoàn tất mọi thủ tục nêu trên là bao lâu. Toàn bộ tiến trình vụ ly dị có thể giải quyết xong từ vài tháng hoặc kéo dài tới vài năm. Nói chung nếu cặp vợ chồng càng có thiện chí hợp tác giải quyết ổn thỏa trước các vấn đề tài sản, con cái, chu cấp với nhau hoặc thỏa thuận điều đình một cách công bằng hợp lý thì vụ ly dị sẽ tiến hành mau chóng và kết thúc êm thấm.
Ảnh hưởng ly dị đối với vợ chồng
Dĩ nhiên đối với bất cứ ai ly dị đều là thời gian căng thẳng nhất trong đời người. Thông thường những phản ứng tâm lý cho cả vợ lẫn chồng – bất kể người nào khởi xướng ly dị – cũng đều mang nhiều cảm xúc phiền muộn, giận dữ, ghen tức, ê chề nhất là cảm tuởng mất mát và lạc hướng.
Cảm giác mất mát tràn ngập không những vì mất đi khía cạnh tích cực của cuộc hôn nhân vốn ít nhiều gì từng mang vài ấn tượng đẹp đẽ của kỷ niệm một thời hạnh phúc. Không những thế cảm tưởng mất mát cũng còn vì khía cạnh tiêu cực trong đời sống vợ chồng. Theo chuyên gia tâm lý tình vợ chồng càng dài bao nhiêu thì cảm tưởng mất mát càng nhiều bấy nhiêu cho dù tình ấy chứa đầy mâu thuẫn và tiêu cực. Đối với nhiều cặp vợ chồng cuộc hôn nhân – dù ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực trội hơn – vẫn là phần tình cảm trọn vẹn của con người cho nên sự mất mát khi tan vỡ càng tan hoang trầm trọng.
Một số nhà khảo cứu ảnh hưởng ly dị đối với vợ chồng và con cái nhận định rằng sau cuộc ly dị người đàn bà cần có thời gian trung bình ít nhất từ ba tới ba năm rưỡi mới khôi phục lại được quân bình nội tâm, ổn định ngoại cảnh và bình thường hóa cuộc sống tiếp nối liên tục. Đối với đa số đàn ông họ chỉ cần thời gian ngắn hơn đàn bà là có thể trở lại tình trạng bình thường. Nguyên nhân chính do họ có nhiều yếu tố hỗ trợ bên ngoài thí dụ như an toàn tiền bạc, công ăn việc làm vững vàng khiến đàn ông vượt qua tiến trình đổi thay cuộc đời một cách dễ dàng êm thấm.
Dù phần nhiều vợ chồng – kể cả đàn ông lẫn đàn bà – có thể nhờ thời gian phục hồi cuộc sống sau đổ vỡ do ly dị nhưng cũng có một số không vượt qua nổi. Những người không khôi phục được quân bình phần lớn có đặc tính chỉ biết sống trọn cho gia đình mà không thường tiếp xúc với bên ngoài; cho nên họ không có yếu tố hỗ trợ từ nội tâm lẫn ngoại cuộc để giúp vượt qua cơn khủng hoảng tâm lý do ly dị gây ra.
Cha mẹ ly dị nào có con cũng thường cảm thấy chức năng làm cha mẹ của mình suy giảm đi. Trong thời gian ly dị chưa giải quyết xong, thông thường người làm cha mẹ thường tập trung nỗ lực hàn gắn cho chính bản thân nên sao lãng thiếu chăm sóc con cái chu đáo như trước. Phần đông mất vài năm thì khả năng nuôi con mới trở lại bình thường
Ảnh hưởng ly dị đối với con cái
Theo kết quả khảo sát tâm lý một trong những phản ứng đầu tiên của đứa con đối với ly dị là sợ bị cha mẹ bỏ rơi. Trẻ thơ thường nghĩ rằng cha mẹ bỏ nhau được thì cũng có thể bỏ con vì vậy chúng cần được bảo đảm vững vàng rằng không bị bỏ rơi. Do đó con cái rất cần lời trấn an và cam kết của cha mẹ rằng dù ly dị nhưng không bao giờ từ bỏ các con.
Trẻ nhỏ có cha mẹ ly dị thường mê sảng ngủ không yên, lo sợ tai họa đe dọa, ngờ vực mọi thứ, học hành sút giảm, ít có bạn bè cùng trang lứa, tình cảm buồn vui, giận ghét thất thường. Nhiều đứa thường cảm thấy tâm thần bất an dễ bị khủng hoảng tâm lý trong thời kỳ cha mẹ tranh chấp ly dị. Lấy thí dụ đứa con cùng thương cả cha lẫn mẹ nên không muốn thấy cảnh ly dị chia lìa xảy ra nhưng chúng không có cách nào ngăn chận được. Vì vậy những cặp vợ chồng ly dị có con nhỏ cần nói rõ và lập đi lập lại nhiều lần cho con biết rằng chuyện ly dị của bố mẹ hoàn toàn không do lỗi của các con. Nên nói cho chúng biết là bố mẹ không ở với nhau nữa bởi vì không hòa hợp chứ không phải lỗi tại các con có làm điều gì sai trái.
Dù không có cách nào giải tỏa được mọi nỗi đau khổ của con cái do hậu quả ly dị của cha mẹ nhưng lề lối giải thích của cha mẹ sẽ ảnh hưởng lâu dài tới con. Nên tránh những câu nói hằn học bêu xấu nhau sẽ gây tác dụng làm tăng niềm đau của đứa con. Ngược lại tránh nói dối bảo con rằng ly dị không thay đổi gì vì hiển nhiên ly dị đảo lộn mọi sinh hoạt thường lệ trong gia đình. Trẻ thơ cần được giải thích giản dị và chân thực nguyên cớ mà không cần phải đi sâu vào chi tiết không tốt với dụng ý gây cho đứa con oán hận người cha hay mẹ của chúng. Cha mẹ ly dị đều nên giải thích nếp sống gia đình có thay đổi và thay đổi ra sao, kể cả chi tiết rồi đây các con sẽ ở đâu và ở với ai, đi học ở trường nào, bao lâu mới gặp bố hay mẹ. Các con có cha mẹ ly dị cần được cơ hội bầy tỏ cảm nghĩ của chúng và hỏi những điều thắc mắc. Theo nhiều cuộc thăm dò tâm lý, yếu tố quan trọng nhất giúp cho những đứa con là cố gắng duy trì quan hệ với cả cha lẫn mẹ của chúng.
Kỳ tới chúng tôi trình bầy chi tiết vấn đề chia tài sản khi ly dị. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
