Đỗ Dzũng/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Dân Biểu Alan Lowenthal cho biết ông sẽ tiếp tục vận động các đồng viện thông qua một dự luật ngăn chặn việc trục xuất người Việt Nam chưa có quốc tịch Mỹ, nhưng qua Hoa Kỳ trước ngày 12 Tháng Bảy, 1995.
Trả lời phỏng vấn nhật báo Người Việt qua điện thoại hôm Thứ Năm, 29 Tháng Bảy, ông Lowenthal, đại diện Địa Hạt 47, bao gồm vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, cho biết: “Tôi sẽ tiếp tục đấu tranh cho những người này. Họ là những người tị nạn sang Mỹ sau cuộc chiến Việt Nam. Họ là những thuyền nhân, là những người không còn tổ quốc, là những người trong số hơn 1 triệu người đi tìm tự do tại Mỹ.”
“Sau khi cuộc chiến kết thúc, phải mất 20 năm, từ 1975 đến 1995, Mỹ và Việt Nam mới thành lập bang giao, vì họ là kẻ thù của nhau trước đó. Những người Việt Nam nằm trong diện trục xuất là những người qua Mỹ còn rất nhỏ, hoặc mới sinh ra ở Việt Nam vài ngày,” ông Lowenthal giải thích. “Có nhiều người, vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha mẹ phải đi làm, họ không được chăm nom cẩn thận. Rồi vì một lý do nào đó, phạm pháp, và đi tù.”
Ông Lowenthal cho rằng, những người này nay đã mãn hạn tù, đã bị trừng phạt, đang hội nhập vào cuộc sống, trở nên người có ích cho xã hội.
Ông nói: “Có người có gia đình, có công ăn việc làm, tại sao lại phải trục xuất họ.”
“Họ đã bị phạt rồi, tại sao lại phạt thêm họ nữa. Đưa họ về Việt Nam không khác gì phạt họ vì họ sẽ bị chính quyền coi là kẻ thù, vì họ sang đây trước năm 1995. Hơn nữa, đối với nhiều người, Việt Nam hoàn toàn xa lạ với họ, một số người không rành tiếng Việt, không biết văn hóa Việt, vì họ xa Việt Nam mấy chục năm rồi,” ông Lowenthal nói thêm.
Vị dân biểu liên bang thuộc đảng Dân Chủ cũng lên án chính quyền Donald Trump đã thỏa thuận với chính quyền Việt Nam, không tuân thủ thỏa thuận đã ký trước đây mà được cả hai chính quyền George W Bush và Barack Obama tôn trọng.
Ông nói: “Ông Trump thật sự muốn trục xuất tất cả. Ông không quan tâm đến hậu quả đối với những người Việt Nam từng lầm lỗi. Ông làm việc với phía Việt Nam, không cho Quốc Hội biết, và cho người ký thỏa thuận mới, trục xuất cả những người qua trước năm 1995. Và ông làm việc này chỉ một thời gian ngắn trước khi rời chức vụ.”
“Điều này là không thể chấp nhận được,” ông Lowenthal nói.
Ngày 22 Tháng Giêng, 2008, Mỹ và Việt Nam ký một thỏa thuận, theo đó, những người Việt Nam chưa có quốc tịch, từng phạm tội, và sang Mỹ sau ngày 12 Tháng Bảy, 1995, ngày Mỹ và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao, đều nằm trong diện bị trục xuất.
Tuy nhiên, hôm 26 Tháng Giêng, Dân Biểu Lowenthal đưa ra một thỏa thuận khác, được ký giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, vào ngày 21 Tháng Mười Một, 2020, theo đó, những ai trong diện nêu trên, dù qua Mỹ trước ngày 12 Tháng Bảy, 1995, nay cũng nằm trong diện bị trục xuất.
“Ban đầu họ làm âm thầm, Quốc Hội không biết. Khi tôi và các đồng viện nghe nói có ít nhất hai chuyến bay, chở hơn 60 người Việt Nam về nước, trong đó có người qua trước năm 1995, lúc đó họ cũng chưa trả lời. Thế rồi, chúng tôi phải dùng Đạo Luật Tự Do Thông Tin (Freedom of Information Act – FOIA), rồi đưa họ ra tòa, lúc đó họ mới chịu đưa văn bản ra,” Dân Biểu Lowenthal kể.
Trong công việc “khám phá” này, ông Lowenthal luôn là người đầu tàu, ký tên cùng nhiều thượng nghị sĩ và dân biểu liên bang, vận động ngừng trục xuất người Việt Nam, đưa ra dự luật, và đòi bạch hóa các hồ sơ.
Ngày 21 Tháng Tám, 2020, ông Alan Lowenthal cùng 16 dân biểu viết một lá thư gởi cho ông Chad Wolf, lúc đó là quyền bộ trưởng Bộ Nội An, bày tỏ quan tâm về việc trục xuất người Việt Nam qua Mỹ trước ngày 12 Tháng Bảy, 1995.
Ngày 20 Tháng Mười Một, 2020, ông Lowenthal và các đồng viện nhận được một lá thư, do ông Tony Phạm, lúc đó là quyền giám đốc cảnh sát di trú (ICE), cơ quan phụ trách trục xuất, ký bằng hình thức điện tử, vào lúc 2 giờ 1 phút 27 giây chiều, giờ miền Đông Hoa Kỳ, trong đó giải thích rằng “ngôn ngữ ‘rõ ràng’ trong thỏa thuận ký ngày 21 Tháng Giêng, 2008, không loại trừ việc trục xuất công dân Việt Nam qua Mỹ trước năm 1995” và “ICE sẽ tiến hành trục xuất những người này bởi vì, theo tài khóa 2020, chính quyền Việt Nam đã cung cấp một số giấy tờ di trú và chấp nhận sự hồi hương công dân của họ bất kể những người này đến Mỹ vào thời điểm nào.”
Vài giờ sau, vào ngày 21 Tháng Mười Một, 2020, tại Bộ Công An ở Hà Nội, ông Daniel Kritenbrink, đại sứ Mỹ tại Việt Nam, và Thượng Tướng Bùi Văn Nam, thứ trưởng Bộ Công An, ký thỏa thuận mới, trước sự chứng kiến của ông Robert O’Brien, cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ, và Đại Tướng Tô Lâm, bộ trưởng Bộ Công An.
Lúc này, Dân Biểu Alan Lowenthal và các đồng viện vẫn chưa biết gì.
Không còn kiên nhẫn nữa, ngày 13 Tháng Tư, 2021, ông Lowenthal, cùng hai thượng nghị sĩ liên bang và 28 dân biểu khác, viết thư cho ông Alejandro Mayorkas, bộ trưởng Bộ Nội An, yêu cầu xác nhận việc Hoa Kỳ thuê bao hai chuyến bay trục xuất công dân Việt Nam về nước, một chuyến vào Tháng Hai và một chuyến vào ngày 15 Tháng Ba, mà trong đó có người qua Mỹ trước năm 1995.
Ngày 26 Tháng Năm, 2021, ông Tae Johnson, quyền giám đốc ICE, viết thư trả lời, xác nhận sự việc và xác nhận thỏa thuận được ký vào ngày 21 Tháng Mười Một, 2020.
Khi được hỏi về những gì đã diễn ra, Dân Biểu Alan Lowenthal nói: “Tôi cảm thấy đáng lo ngại về mặt luân lý nhân đạo của thỏa thuận mới này vì nó đi ngược lại những lời cam kết mà Hoa Kỳ đưa ra đối với những người tị nạn sau cuộc chiến Việt Nam.”
“Các chính quyền trước đây của Hoa Kỳ thuộc cả hai đảng đều tuân thủ sự cam kết đó của Mỹ nhằm bảo vệ những người tị nạn từ thời chiến tranh Việt Nam, và đã định cư tại Mỹ trong nhiều thập niên qua. Bây giờ, có nhiều gia đình đang lo âu, mà đáng lẽ họ không phải lo. Sự thay đổi này không thể chấp nhận được, và tôi sẽ nỗ lực tranh đấu để đảo ngược chính sách này,” ông nói thêm.
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
