Văn Lan/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Hội Xuân Bắc Ninh lần thứ 15 do Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California tổ chức, diễn ra tại nhà hàng Diamond Seafood Palace 3, Westminster, hôm Chủ Nhật, 2 Tháng Tư, với đông đảo đồng hương tham dự.
Những làn điệu quan họ, chầu văn, những bộ áo tứ thân, nón quai thao, cùng những bộ áo thâm do các “liền anh liền chị” trong các làn điệu Quan Họ Bắc Ninh, xuất hiện trở lại sau hai năm vắng bóng vì COVID-19.
Bà Ngô Tuyết Mai, hội trưởng Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California, trong lời chào mừng tất cả đồng hương tham dự, đã cảm tạ tất cả những tấm lòng yêu quê hương qua các làn điệu Quan Họ, bao năm qua đã cùng chung tay giúp sức giữ gìn và quảng bá văn hóa quê hương Bắc Ninh.
Giáo Sư Nguyễn Đình Cường chúc Xuân đồng hương và giới thiệu đôi nét đặc sắc về quê hương Bắc Ninh, với những lời bộc bạch chân tình như muốn nhắn nhủ đến giới trẻ chưa hiểu biết hết về vùng đất này.
Ông cho biết Kinh Bắc ngày xưa và Bắc Ninh sau này là vùng địa linh nhân kiệt, đất thiêng và người tài, đặc biệt với nghệ thuật Quan Họ. Đây là một nét sinh hoạt văn hóa độc đáo của người dân Kinh Bắc, một hình thức hát giao duyên nam nữ là những làn điệu dân ca đậm sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ, với thể loại dân ca phong phú nhất về giai điệu trong kho tàng dân ca Việt Nam.
Mỗi bài Quan Họ đều có một giai điệu riêng, đến nay người ta thu thập được khoảng 300 giai điệu Quan Họ, được những nhà nghiên cứu âm nhạc ghi âm lại để trở thành những tài sản cho gia tài của âm nhạc Việt Nam.
Nét đặc biệt của Quan Họ Bắc Ninh chính là ở sự hòa hợp tuyệt diệu giữa giai điệu và lời ca, giữa trang phục truyền thống độc đáo gắn với cách ứng xử văn hóa của các ca nhân được gọi là “liền anh liền chị.” Trang phục Quan Họ không chỉ thể hiện tính thẩm mỹ mà còn là chiều sâu văn hóa của người Quan Họ Bắc Ninh, vì trong câu hát mang nhiều phong tục tập quán tín ngưỡng đặc sắc nên đã trở thành sinh hoạt văn hóa độc đáo của Bắc Ninh.
“Dân ca Quan Họ tuy không ồn ào náo nhiệt nhưng lại là một nét đẹp văn hóa được truyền từ đời này qua đời khác, vẫn giữ nguyên vẹn giá trị tinh thần, không chỉ là ở Bắc Ninh mà còn vang danh quốc tế, do đó Quan Họ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của thế giới kể từ năm 2009,” Giáo Sư Nguyễn Đình Cường nói.
Hãnh diện vì quê hương của mình, các thành viên của Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California với rất nhiều thành tâm và thiện chí, đã kết hợp trong tinh thần đoàn kết rất đáng ca ngợi để cố gắng duy trì truyền thống nghệ thuật tốt đẹp của Bắc Ninh cho các thế hệ hậu duệ tại hải ngoại.
Chương trình văn nghệ được mở đầu với tiết mục Mõ Làng, Trống Quân và Lì Xì, gợi nhớ lại những phong tục ngày Tết xưa thanh bình. Kế đến là màn hợp ca Trẩy Hội Xuân do Ban Văn Nghệ Bắc Ninh trình diễn, cùng với màn Trống Quân Trẩy Hội Xuân nhận được tràng pháo tay nồng nhiệt.
Phần văn nghệ tiếp nối có sự trình diễn của các màn Se Chỉ Luồn Kim của Viện Việt Học, Mẹ Đón Cha Về của nhóm Thanh Nhạc Lê Hồng Quang, Sắc Hoa Bốn Mùa của nhóm múa Vân Thu, Chiều Quê của nhóm Ngũ Ca,… và nhiều nữa.
Đặc biệt là phần trình diễn của em Emily Nhã Vân trong tiết mục “Cô Đôi Thượng Ngàn,” với sự phụ họa của Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng, mang lại một sự lắng đọng tâm linh theo giai điệu chầu văn, nhận được sự tán thưởng nhiệt liệt của khán giả.
Mục đích của Hội Đồng Hương Bắc Ninh Nam California là muốn bảo tồn và phát huy nền văn hóa đặc trưng, nét tinh túy của văn hóa Bắc Ninh nên luôn dành thời gian cho các thế hệ tiếp nối là các em trong Ban Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng với những nhạc cụ cổ truyền, hòa điệu cùng với các “liền anh liền chị.”
Ca Sĩ Thanh Vân sinh hoạt từ năm đầu tiên của Hội Bắc Ninh, cho hay: “Khi người Bắc Ninh cất tiếng là hát với tất cả những làn điệu đã thấm sâu trong tiềm thức, từ trong nôi mà bố mẹ đã truyền trong giấc ngủ ru hời, từ trong mạch nước giếng làng, hạt gạo bát cơm của những miền dân ca Quan Họ, những làn điệu của những liền anh liền chị đã ăn sâu vào huyết quản bao đời nên khi họ cất tiếng hát, hồn dân tộc thoát ra ngay nét dân ca Quan Họ, còn Thanh Vân chỉ vì đam mê mà hát thôi.”
Cô cho hay khởi thủy là hát trong ca đoàn nhà thờ, đến ban hợp xướng Ngàn Khơi, rồi hát nhạc cổ điển, và chính sự đam mê ấy đã chuyển từ trau chuốt tập dợt qua cung cách trình diễn nên con gái của cô cũng mê tập luyện theo, để có thể hát được những bài khó.
“Khi mặc trang phục Bắc Ninh để hát Quan Họ, tôi có cảm giác mình là một liền chị thực sự, bởi vì phong thái của người phụ nữ Bắc Ninh có thể thoát ra từ vẻ đẹp của sự khéo léo đảm đang và xinh đẹp. Là một người ca sĩ với lòng yêu mến nghề mà trình diễn, tôi có thể đi hết vào những cái hay đẹp mà mình có thể sử dụng, vì vậy những gì hay đẹp nhất trên sân khấu Bắc Ninh chính là Dân Ca Quan Họ,” ca sĩ Thanh Vân bày tỏ.
Chính vì vậy, trên sân khấu Bắc Ninh, Emily Nhã Vân, con gái của ca sĩ Thanh Vân, trong tiết mục “Cô Đôi Thượng Ngàn,” với làn điệu chầu văn, khiến khán giả như bị cuốn hút vào một thế giới huyền ảo, những âm thanh bay bổng mượt mà qua cung cách trình diễn của một liền chị thực sự, hòa cùng tiếng đàn tranh và sáo của Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Lạc Hồng, nhận được sự tán thưởng ngợi khen nhiệt liệt.
Phải nói thêm điều nữa là em Emily Nhã Vân thừa hưởng được nét đẹp của Quan Họ Bắc Ninh, và được sự huấn luyện từ chính niềm đam mê của mẹ. Chính sự đam mê ca hát là chất xúc tác, nguồn động lực thúc đẩy một em sinh ra và lớn lên ở Mỹ mới có thể diễn tả được đến mức xuất thần phong cách của bài “Cô Đôi Thượng Ngàn.”
Giáo Sư Phạm Thị Huê, chủ tịch CLB Hùng Sử Việt, cho hay nền văn hóa dân tộc có được bảo tồn và phát huy được nơi hải ngoại hay không là chính nhờ thế hệ trẻ tiếp nối. Làm sao để một em sinh ra và lớn lên ở Mỹ có thể nói và giao tiếp được bằng tiếng Việt là đã khó, huống chi là trình diễn bằng tiếng Việt những làn điệu âm nhạc cổ truyền của dân tộc!
“Đam mê là cần thiết nhưng yếu tố gia đình là quan trọng nhất trong việc cổ vũ khuyến khích các em, là nguồn động lực thúc đẩy các em trong việc chọn lựa một loại hình âm nhạc mà mình theo đuổi, nhất là âm nhạc cổ truyền Việt Nam, cũng chính là văn hóa dân tộc sẽ còn tồn tại hay không chính là nhờ thế hệ trẻ,” Giáo Sư Huê nhấn mạnh.
Bác Sĩ Nguyễn Đăng Phúc, người con rể Bắc Ninh, cùng bà xã Nguyễn Ái Loan, sinh hoạt với Hội Đồng Hương Bắc Ninh khoảng trên dưới 10 năm nay, cho hay phần lớn những người sinh hoạt trong hội là những vị cao niên, nhưng cũng có những em nói và hát tiếng Việt rất thuần thục.
“Các em trẻ sinh ra và lớn lên tại Mỹ, nếu được sự chú ý của gia đình về truyền thống dân tộc thì có thể một số em đi theo khuynh hướng học những loại nhạc cụ cổ truyền dân tộc Việt Nam, nhất là hát những làn điệu Quan Họ. Văn hóa Quan Họ Bắc Ninh sẽ được bảo tồn và phổ biến nơi hải ngoại, càng sâu rộng càng tốt nhất là các thế hệ trẻ, biết hướng về quê hương thì mới có tình yêu đất nước, lại tùy thuộc vào gia đình và bố mẹ rất nhiều.”
Trong chương trình Hội Xuân Quan Họ Bắc Ninh, xen kẽ nhiều các nhạc phẩm trong dòng tân nhạc Việt, kéo dài đến phút cuối trong khi người tham dự có niềm vui được thưởng thức một chương trình thật đặc sắc, để rồi mọi người cùng hẹn một mùa sau. [kn]
