NEW DELHI, Ấn Độ (NV) – Hai nhà ngoại giao hàng đầu của Nga và Mỹ đã có dịp nói chuyện trực tiếp với nhau hôm Thứ Năm, 2 Tháng Ba, bên lề hội nghị ngoại trưởng G-20 ở New Delhi, Ấn Độ. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Moscow xâm lược Ukraine, theo Reuters.
Giới chức Mỹ cho hay ông Antony Blinken, ngoại trưởng Mỹ, đã yêu cầu người đồng nhiệm phía Nga, ông Sergei Lavrov, chấm dứt chiến tranh và hối thúc Moscow nối lại hiệp ước hạt nhân New START.
Cuộc nói chuyện khoảng 10 phút. Tuy nhiên, không có dấu hiệu hai bên đạt được bất kỳ tiến bộ nào, và bản thân hội nghị cũng kết thúc mà G-20 không thể đồng thuận về cuộc chiến ở Ukraine, theo AP.
Cuộc gặp gỡ nhanh chóng này diễn ra giữa lúc mối quan hệ Mỹ-Nga xuống dốc do Nga xâm lược Ukraine và tình trạng căng thẳng tăng cao vì một loạt bất đồng, khiếu nại và buộc tội lẫn nhau về nhiều vấn đề khác, từ kiểm soát vũ khí tới nhân viên tòa đại sứ và tù nhân.
Nhưng bất chấp mối quan hệ Mỹ-Nga xuống thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng hỏa tiễn ở Cuba thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, việc ông Blinken và ông Lavrov gặp nhau cho thấy kênh liên lạc cấp cao giữa hai bên vẫn mở, ít nhất lúc này.
Ngoại Trưởng Blinken cho biết trong một cuộc họp báo rằng ông đã nói với Ngoại Trưởng Lavrov nên “gặp gỡ nói chuyện” dù không có lịch trình sắp xếp trước.
“Tôi đã nói với Ngoại Trưởng Lavrov rằng bất kể điều gì khác đang xảy ra trên thế giới hay trong mối quan hệ của chúng ta, Mỹ sẽ luôn sẵn sàng tham gia và hành động để kiểm soát vũ khí chiến lược, giống như ngày trước Mỹ và Liên Xô đã từng thực hiện ngay cả tại lúc đỉnh điểm của Chiến Tranh Lạnh,” ông Blinken nói thêm.
Trong buổi họp báo sau đó, ông Blinken cho biết đã thông báo với ông Lavrov rằng Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine tới cuối cùng và sẽ cố gắng giúp chấm dứt cuộc chiến bằng biện pháp ngoại giao mà Nga chấp nhận.
“Hãy chấm dứt cuộc chiến xâm lược này, hãy đối thoại có ý nghĩa để dẫn tới nền hòa bình công bằng và lâu dài,” ông Blinken cho biết đã nói với ông Lavrov. Tuy nhiên, ông Blinken lưu ý “Tổng Thống [Nga Vladimir] Putin suốt một năm qua chứng tỏ ông ta không quan tâm đối thoại, tuyên bố chẳng có gì để đàm phán trừ khi và tới khi nào Ukraine chấp nhận, xin trích lời ông ta, ‘thực trạng lãnh thổ mới.’”
Ngoại trưởng Mỹ cho hay ông cũng hối thúc Nga hủy bỏ “quyết định vô trách nhiệm và trở lại” tham gia New START, hiệp ước kiểm soát vũ khí nguyên tử lớn còn lại duy nhất với Mỹ. Thứ Ba tuần trước, ông Putin tuyên bố tạm ngừng tham gia hiệp ước này, đổ lỗi cho Mỹ và đồng minh của Mỹ trong NATO công khai tuyên bố mục tiêu đánh bại Nga ở Ukraine.
Ngoại Trưởng Blinken nói rằng ông cũng yêu cầu Nga sớm trả tự do cho ông Paul Whelan, công dân Mỹ đang ngồi tù ở Nga, và rằng “Mỹ đưa ra đề nghị nghiêm túc. Nga nên chấp nhận.”
Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Mỹ cho biết Washington không mong đợi có thêm cuộc đối thoại cấp cao chính thức với Nga trong thời gian tới và không tin rằng “cuộc gặp ngắn ngủi” của ông Blinken và ông Lavrov sẽ thay đổi thái độ của Moscow.
Trước đó trong cuộc họp của các ngoại trưởng, Hoa Kỳ và các đồng minh Châu Âu đã kêu gọi các quốc gia Nhóm 20 (G-20) tiếp tục gây áp lực lên Moscow để chấm dứt cuộc chiến xâm lăng mà đến nay đã là năm thứ hai.
Ông Blinken nhấn mạnh không thể để cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine tiếp diễn.
“Chúng ta phải kêu gọi Nga chấm dứt cuộc chiến xâm lược và rút ra khỏi Ukraine để quốc tế được hòa bình và kinh tế được ổn định,” ông Blinken phát biểu. Ông lưu ý rằng 141 quốc gia bỏ phiếu lên án Nga tại Liên Hiệp Quốc nhân kỷ niệm một năm cuộc chiến Ukraine hôm 24 Tháng Hai.
Lời của ông Blinken được các đồng minh Đức, Pháp, và Hòa Lan ủng hộ.
“Thật không may, một thành viên G-20 đã ngăn cản tất cả 19 thành viên còn lại tập trung mọi nỗ lực của họ vào những tiêu chí mà G-20 được thành lập,” bà Annalena Baerbock, ngoại trưởng Đức, lên tiếng tại cuộc họp.
Tuy nhiên, nhiều thành viên G-20, như Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, bỏ phiếu trắng hôm đó, và bất chấp giới chức cao cấp của Ấn Độ kêu gọi bỏ qua bất đồng về Ukraine để đạt được đồng thuận về những vấn đề khác, các ngoại trưởng khối này không làm được như vậy và không đồng ý với bản tuyên bố chung cuối cùng.
Sau hội nghị G-20, ông Lavrov họp báo nhưng không nhắc tới cuộc hội đàm với ông Blinken. Ông Lavov tuyên bố Nga sẽ tiếp tục chiến dịch ở Ukraine. Ông bác bỏ việc Tây phương nói Nga bị cô lập, cho hay “chúng tôi chẳng cảm thấy bị cô lập. Chính Tây phương tự cô lập mình, mà sau này, họ sẽ nhận thấy như vậy.”
Ông Lavrov cho biết Nga vẫn sẵn sàng đàm phán chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, nhưng ông cáo buộc Tây phương ngăn chặn đàm phán.
“Họ đang kêu gọi chúng tôi đàm phán, nhưng tôi nhớ chẳng có quốc gia Tây phương nào kêu gọi Ukraine đàm phán,” ông nói. “Họ chỉ khuyến khích Ukraine tiếp tục cuộc chiến.” (Th.Long & MPL) [qd]
