QUẢNG CHÂU, Trung Quốc (NV) – Bộ Trưởng Ngân Khố Hoa Kỳ Janet Yellen hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Tư kêu gọi Trung Quốc giải quyết tình trạng dư thừa năng lực sản xuất mà bà cho rằng có nguy cơ gây ra xáo trộn kinh tế toàn cầu và tạo ra thương trường bình đẳng cho các công ty và người lao động Mỹ, theo hãng tin AP.
Bắt đầu chuyến viếng thăm kéo dài năm ngày tại một trong những trung tâm xuất cảng và công nghiệp lớn tại Trung Quốc, Yellen nêu ra những gì mà Hoa Kỳ coi là hành vi thương mại không công bằng của Trung Quốc trong cuộc hội đàm với các viên chức cấp cao Trung Quốc.
“Hoa Kỳ đang tìm kiếm sự hợp tác kinh tế lành mạnh với Trung Quốc để đem lại lợi ích cho đôi bên,” bà nói trước cuộc hội kiến với Phó Thủ Tướng Trung Quốc Hà Lập Phong (He Lifeng), thống đốc ngân hàng trung ương và các viên chức khác ở thành phố Quảng Châu thuộc miền Nam Trung Quốc. “Tuy nhiên, một sự hợp tác lành mạnh phải tạo ra thương trường bình đẳng cho các doanh nghiệp và người lao động ở cả hai quốc gia.”
Trước đó, Yellen phát biểu tại một sinh hoạt do Phòng Thương Mại Hoa Kỳ tổ chức tại Trung Quốc rằng “các hoạt động của Trung Quốc… đang làm vị thế của các công nhân và công ty Hoa Kỳ bị nghiêng ngả.”
Họ Hà không xoáy sâu vào chi tiết cụ thể trong nhận xét trước giới truyền thông nhưng nói rằng cả hai quốc gia “cần phản ứng đúng đắn trước những mối quan tâm chính của bên còn lại.”
Sản xuất ồ ạt là một trong những vấn đề nổi trội Yellen nói tới. Các khoản trợ cấp của chính phủ Trung Quốc và các chính sách hỗ trợ khác khuyến khích các nhà sản xuất pin mặt trời và xe điện tại Trung Quốc đầu tư vào các nhà máy, hun đúc năng lực sản xuất mạnh mẽ hơn nhiều nhưng năng lực tiêu thụ của thị trường nội địa lại không tới mức đó.
Quy mô sản xuất khổng lồ làm giảm chi phí và làm bùng nổ cuộc chiến giá cả trong lãnh vực kỹ nghệ xanh, đem lại lợi ích cho người tiêu thụ và nỗ lực giúp thế giới bớt phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Nhưng các chính phủ Tây Phương lo ngại rằng năng lực đó sẽ tràn ngập thị trường của họ với nhiều hàng xuất cảng giá rẻ, đe dọa công ăn việc làm tại Hoa Kỳ và Âu Châu.
Yellen, thành viên Nội Các Hoa Kỳ đầu tiên viếng thăm Trung Quốc từ lúc Tổng Thống Joe Biden và lãnh tụ Trung Quốc Tập Cận Bình gặp gỡ hồi Tháng Mười Một năm ngoái, nói rằng điều quan trọng là Mỹ và Trung Quốc phải tọa đàm cởi mở và trực tiếp về các lãnh vực hai bên không nhất quán.
Quảng Châu là thủ phủ của Quảng Đông, một trung tâm sản xuất của Trung Quốc, nơi đặt trụ sở của đại công ty viễn thông Huawei và BYD, nhà sản xuất xe điện lớn nhất Trung Quốc. Huawei cũng bị ảnh hưởng nặng nề bởi các hạn chế của Hoa Kỳ áp đặt lên chính sách xuất cảng chất bán dẫn qua Trung Quốc và đang giúp Trung Quốc dẫn đầu nỗ lực tự cung cấp và tiên phong về kỹ nghệ.
Tương tự như trong chuyến công du Trung Quốc trước đó vào Tháng Bảy năm ngoái, Yellen thu hút sự chú ý trên mạng xã hội khi dùng bữa tại một nhà hàng danh tiếng sau khi bà đặt chân tới Trung Quốc tối Thứ Năm.
Một trương mục mạng xã hội do truyền thông nhà nước Trung Quốc điều hành đăng tải một đoạn phim gây tò mò quay lại cảnh Yellen dùng bữa cùng đại sứ Hoa Kỳ và các viên chức khác tại Tao Tao Ju, một nhà hàng ở Quảng Châu có từ năm 1880.
Yellen, khởi hành đi Bắc Kinh từ Quảng Châu, gặp gỡ các đại diện doanh nghiệp Hoa Kỳ, Âu Châu và Nhật Bản trước khi hội đàm với họ Hà.
Trích dẫn một cuộc khảo sát gần đây của Phòng Thương Mại Hoa Kỳ cho thấy một phần ba các công ty Hoa Kỳ tại Trung Quốc nói rằng họ bị đối xử bất công so với các đối thủ cạnh tranh địa phương, Yellen cho biết Hoa Kỳ theo dõi thấy Trung Quốc “theo đuổi các hoạt động kinh tế không công bằng, gồm có cả việc áp đặt các rào cản gia nhập thị trường lên các công ty ngoại quốc và thực hiện các hành động kìm hãm chống lại các công ty Mỹ.”
Trung Quốc bác bỏ những lo ngại về tình trạng sản xuất ồ ạt của cả Hoa Kỳ lẫn Âu Châu.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Uông Văn Bân (Wang Wenbin) cho biết hồi đầu tuần rằng sự tăng trưởng trong xuất cảng xe điện và năng lượng mặt trời của Trung Quốc có lợi cho sự phát triển xanh trên toàn cầu và là kết quả của sự phân công lao động cũng như nhu cầu từ thị trường quốc tế.
Yellen phát biểu tại sinh hoạt của Phòng Thương Mại Hoa Kỳ rằng mối lo ngại về sản xuất ồ ạt cũng được nhiều quốc gia khác nói tới, trong đó có cả những quốc đang phát triển và các quốc gia thịnh vượng.
Scott Paul, chủ tịch Liên Minh Sản Xuất Hoa Kỳ AAM – một liên minh của các doanh nghiệp và nghiệp đoàn Công Nhân Ngành Thép Hoa Kỳ, cho biết họ không mấy kỳ vọng chính phủ Trung Quốc sẽ đưa ra chính sách giải quyết vấn đề này.
Liên Minh AAM công bố số liệu vào Tháng Hai vừa qua cho thấy việc Trung Quốc xuất cảng xe hơi giá rẻ vào thị trường Mỹ “có thể trở thành một cột mốc làm ngành xe hơi Mỹ lụn bại.” Lãnh vực xe hơi chiếm 3% nền kinh tế Hoa Kỳ, theo phúc trình từ AAM. (TTHN)
