SACRAMENTO, California (NV) – Ông Rob Bonta, bộ trưởng Bộ Tư Pháp California, hỏi công ty OpenAI về kế hoạch chuyển tài sản ra khỏi tổ chức phi lợi nhuận bằng cách nào.
Theo báo mạng CalMatters hôm 23 Tháng Giêng, trong tiến trình điều tra, Bộ Tư Pháp California tìm hiểu kế hoạch của OpenAI chuyển đổi sang một công ty vì lợi nhuận và cách họ dự định chuyển tài sản ra khỏi tổ chức phi lợi nhuận hiện có.
Trong một bức thư gửi cho nhà sản xuất ChatGPT vào ngày 6 Tháng Mười Hai, ông Christopher Lamerdin, thứ trưởng Bộ Tư Pháp California, trích dẫn các điều trong các điều khoản thành lập của OpenAI, theo đó “tài sản của OpenAI được dành riêng cho mục đích từ thiện,” như ông Lamerdin nói, cũng như “trách nhiệm của văn phòng” là để bảo vệ tài sản trong quỹ từ thiện.” Ngoài việc hỏi về việc chuyển nhượng tài sản, họ còn muốn biết thông tin về kế hoạch tái cơ cấu của OpenAI và giá trị tài sản.
Văn Phòng Bộ Tư Pháp California nói với CalMatters trong một email: “Bộ Tư Pháp California cam kết bảo vệ tài sản từ thiện cho mục đích đã định của họ và thực hiện nghiêm túc trách nhiệm này.”
Bức thư yêu cầu OpenAI phản hồi trước ngày 8 Tháng Giêng. Khi được hỏi liệu Bộ Tư Pháp California có nhận được phản hồi đúng hạn không, một phát ngôn viên viết: “Để bảo vệ tính toàn vẹn, chúng tôi không thể bình luận về một cuộc điều tra đang diễn ra.”
OpenAI không chính thức trả lời các câu hỏi về bức thư hoặc cấu trúc của nó với tư cách là một tổ chức.
Các nhà phê bình lập luận rằng việc cho phép OpenAI phi lợi nhuận tái sử dụng tài sản của mình để kiếm lợi nhuận và thu hút các nhà đầu tư có thể tạo tiền lệ nguy hiểm, cho phép các công ty khởi nghiệp lợi dụng khoản miễn thuế của các tổ chức phi lợi nhuận ngay cả khi họ có ý định sẽ trở thành doanh nghiệp tư nhân, sinh lợi cao.
Cuộc tranh luận về tái cơ cấu kinh doanh của OpenAI diễn ra vào thời điểm công ty đang cố gắng tăng cường ảnh hưởng. OpenAI tăng chi tiêu cho vận động hành lang Quốc Hội California gấp bảy lần vào năm ngoái và lần đầu tiên thuê các nhà vận động hành lang để phản đối các dự luật quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) ở Sacramento.
Vào Tháng Chín, Reuters đưa tin rằng OpenAI chuyển quyền kiểm soát hoạt động kinh doanh cốt lõi của mình từ tổ chức phi lợi nhuận sang một tập đoàn lợi ích công cộng vì lợi nhuận. Vào Tháng Mười Một, Bloomberg News đưa tin rằng OpenAI đang đàm phán với Bộ Tư Pháp California về sự thay đổi này.
Vào cuối Tháng Mười Hai, 2024, công ty xác nhận rằng họ đang xem xét một cơ cấu mới và dự định thành lập một tập đoàn công ích vì lợi nhuận, mặc dù họ không nói rằng họ có kế hoạch chuyển quyền kiểm soát sang tổ chức vì lợi nhuận.
OpenAI được thành lập vào cuối năm 2015 với sự hậu thuẫn của các thành viên “PayPal Mafia” như ông Reid Hoffman, đồng sáng lập viên LinkedIn, và ông Elon Musk, tổng giám đốc Tesla.
Ban đầu là một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào việc mang lại lợi ích cho nhân loại thông qua nghiên cứu về AI nói chung. Bốn năm sau, công ty tạo ra một chi nhánh vì lợi nhuận để có vẻ hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư và đổ hàng tỷ đô la vào tài nguyên máy tính để đào tạo các hệ thống AI mạnh mẽ.
Lợi nhuận chảy vào bộ phận đó của công ty và các nhà đầu tư của công ty được hiểu là bị giới hạn, tạo ra rào cản cho việc gây quỹ. Một cuộc tranh chấp giữa các tổ chức phi lợi nhuận và vì lợi nhuận của OpenAI nổ ra vào cuối năm 2023 sau nỗ lực của hội đồng phi lợi nhuận nhằm lật đổ ông Sam Altman, đồng sáng lập viên kiêm tổng giám đốc, dẫn đến việc đa số nhân viên gởi tối hậu thư đe dọa sẽ bỏ việc nếu ông Altman không được phục chức.
Kể từ đó, OpenAI kết thúc vòng tài trợ trị giá $6.6 tỷ và mới đây, cùng với Tổng Thống Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc, công bố dự án Stargate, một liên doanh trị giá $500 tỷ để xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng cơ sở năng lượng mà OpenAI cho là cần thiết để đào tạo mô hình AI lớn.
Theo nhật báo The Wall Street Journal, Bộ Trưởng Tư Pháp California Rob Bonta, vào ngày 12 Tháng Mười Hai, 2024, được Meta thúc giục trong một lá thư ngăn OpenAI trở thành công ty vì lợi nhuận, và Meta lập luận rằng tiền lệ như vậy có thể có “những tác động địa chấn đối với Silicon Valley” bằng cách cho phép các công ty khởi nghiệp được hưởng trạng thái thuế phi lợi nhuận đặc quyền cho đến khi họ bắt đầu kiếm tiền. Ông Musk đã tìm cách ngăn chặn việc chuyển đổi như một phần của vụ kiện chống lại OpenAI được đệ trình vào mùa Hè năm ngoái.
Sau khi hội đồng phi lợi nhuận OpenAI sa thải ông Altman vào năm 2023, nhóm vận động người tiêu dùng phi lợi nhuận Public Citizen liên tục tranh luận trong thư gửi Bộ Tư Pháp California, nơi OpenAI đặt trụ sở, và Delaware, nơi OpenAI nộp các điều khoản thành lập, rằng họ nên điều tra tổ chức.
Đồng Chủ Tịch Công Dân Robert Weissman (Public Citizen Co-President) viết rằng OpenAI không hoạt động như một tổ chức phi lợi nhuận, nên mất quyền lợi phi lợi nhuận và buộc phải hoạt động như một doanh nghiệp vì lợi nhuận và bất kỳ tổ chức vì lợi nhuận nào nắm quyền kiểm soát OpenAI đều phải trả phí.
Tiền lệ cho cách tiếp cận này là từ Blue Cross of California, sau khi chuyển giao tài sản cho một công ty con hoạt động vì lợi nhuận vào những năm 1990, đã trao hơn $3 tỷ cổ phiếu cho hai quỹ.
Thật khó để biết chính xác một công ty như vậy có giá trị bao nhiêu khi nói đến OpenAI, nhưng một ngày trước vòng tài trợ $6 tỷ của OpenAI vào Tháng Mười năm ngoái, ông Weissman ước tính giá trị ít nhất là $30 tỷ.
Ông Weissman nói với CalMatters rằng dự án Stargate “là bằng chứng rõ ràng hơn cho thấy tổ chức phi lợi nhuận OpenAI không thực sự tồn tại như một cơ quan độc lập, rằng hội đồng phi lợi nhuận OpenAI không thực thi bất kỳ quyền lực có ý nghĩa nào đối với tổ chức vì lợi nhuận và thậm chí là không coi trọng sứ mệnh phi lợi nhuận.”
Ông Weissman muốn bộ trưởng Tư Pháp California điều tra xem OpenAI vì lợi nhuận sẽ phải trả bao nhiêu chi phí và mức định giá đó liên quan như thế nào đến tài sản trí tuệ thuộc sở hữu của OpenAI cũng như các công ty và công ty con gắn liền với OpenAI.
Ông Weissman nói với CalMatters: “Bộ Tư Pháp California là cơ quan quản lý nghiêm túc các tổ chức phi lợi nhuận và không có chuyện quy mô này tách ra từ một tổ chức phi lợi nhuận sẽ diễn ra nếu không có sự xem xét cẩn thận của bộ trưởng. Chúng tôi hy vọng họ sẽ đi đến kết luận phù hợp với những gì chúng tôi đã tranh cãi trong suốt một năm rưỡi qua.” (ĐG) [đ.d.]
