BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Ba, đại diện của Trung Quốc, Nga và Iran đã lên tiếng kêu gọi Hoa Kỳ hãy chấm dứt các biện pháp trừng phạt Iran về chương trình nguyên tử đang phát triển nhanh chóng của họ đồng thời khôi phục lại các cuộc đàm phán đa quốc gia về vấn đề nguyên tử của Iran, nguồn tin thông tấn xã AP cho hay.
Cuộc họp của ba nước nói trên là nỗ lực mới nhất bàn về đến vấn đề này và diễn ra sau khi Tổng Thống Mỹ Donald Trump gởi thư cho nhà lãnh đạo tối cao của Iran trong nỗ lực phát động lại các cuộc đàm phán quốc tế. Bức thư đó, chưa hề thấy được công bố, được viện dẫn khi Tổng Thống Trump áp đặt các biện pháp trừng phạt mới chống Iran trong một phần của chiến dịch “gây áp lực tối đa” nhằm cho thấy khả năng Mỹ sẽ có hành động quân sự trong khi nhấn mạnh đến chuyện ông vẫn tin rằng một thỏa thuận mới có thể đạt được.
Các nước Trung Quốc, Nga và Iran cùng “nhấn mạnh sự cần thiết phải chấm dứt tất cả các biện pháp trừng phạt đơn phương và bất hợp pháp chống lại Iran” theo lời Thứ Trưởng Ngoại Giao Trung Quốc Mã Triệu Xu (Ma Zhaoxu) trong một bản tuyên bố được đọc lên bên cạnh Thứ Trưởng Ngoại Giao Nga Ryabkov Sergey Alexeevich và Thứ Trưởng Ngoại Giao Iran Kazem Gharibabadi.
“Ba nước chúng tôi nhắc lại rằng sự tham gia vào các cuộc đối thoại chính trị và ngoại giao dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau vẫn là lựa chọn dễ thực hiện và thiết thực duy nhất trong vấn đề này,” họ Mã đọc lên như thế. Trong lời bình luận trước ba vị đại diện tại cuộc họp, Ngoại Trưởng Trung Quốc Vương Nghị (Wang Yi) đã nhấn mạnh đến cam kết của Trung Quốc đối với một giải pháp hòa bình và lời phản đối các biện pháp trừng phạt “bất hợp pháp” của phía Mỹ, nguồn tin Tân Hoa Xã cho biết.
Họ Vương còn nói thêm rằng Trung Quốc vẫn tuân thủ khuôn khổ của Kế Hoạch Hành Động Toàn Diện Chung, tức là thỏa thuận nguyên tử giữa Iran và sáu quốc gia lớn, gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức, coi đó là “căn bản cho sự đồng thuận mới,” vẫn theo lời vị ngoại trưởng Trung Quốc.
Lãnh Tụ Tối Cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã dè bỉu ông Trump, nói rằng ông không quan tâm đến các cuộc đàm phán với một “chính phủ ưa bắt nạt kẻ khác,” mặc dù các giới chức Iran đã đưa ra những tín hiệu mâu thuẫn về khả năng đàm phán vói Mỹ. Hồi năm 2019, Tổng Thống Trump đã gởi một bức thư cho ông Khamenei mà không nhận được đáp ứng rõ ràng nào đối với các căng thẳng gia tăng giữa hai nước.
Hồi năm 2015, cả Trung Quốc lẫn Nga, các thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc cùng với Pháp và Anh, đã tham gia vào thỏa thuận sơ bộ làm khung sườn cho thỏa hiệp nguyên tử Iran. Tổng Thống Trump đã rút Mỹ ra khỏi thỏa hiệp đó vào năm 2018, gây ra nhiều năm căng thẳng tại vùng Trung Đông mở rộng.
Trung Quốc và Nga có mối liên hệ đặc biệt chặt chẽ với Iran xuyên qua các thỏa hiệp năng lượng, trong khi Iran đã cung cấp cho Nga các máy bay không người lái có khả năng đánh bom trong cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine. Ba quốc gia này còn được coi là đang chia sẻ lợi ích chung trong nỗ lực làm suy yếu vai trò của Mỹ và các nền dân chủ tự do khác trong mưu đồ định hướng các diễn biến thế giới có lợi cho các hệ thống chính trị độc tài cao độ của riêng họ. (TTHN)
