Văn Lan/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Lễ tưởng niệm quân dân cán chính VNCH bỏ mình khi di tản trên Tỉnh Lộ 7 vừa diễn ra tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt-Mỹ, Westminster, hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Ba, do ông Lê Anh Dũng (cựu sĩ quan Tiểu Khu Pleiku) và bà Nguyễn Thị Mỹ Hường (Hội Liên Trường Pleiku) cùng tổ chức.
Theo ban tổ chức, đúng vào ngày này 50 năm trước, lệnh di tản là ngày 16 Tháng Ba, 1975 thì ngày hôm sau, 17 Tháng Ba, và những ngày kế tiếp, hàng ngàn quân dân cán chính VNCH đã bỏ mình trên Tỉnh Lộ 7.
Từ năm 2015, mỗi năm đồng hương Pleiku đều tổ chức lễ tưởng niệm những đồng bào đã bỏ mình khi bị Cộng Sản pháo kích liên tục trên đường di tản trên Tỉnh Lộ 7. Dù đã 50 năm rồi mà những ký ức kinh hoàng vẫn không phai mờ theo năm tháng đối với những người còn sống sót.
Ông Lê Anh Dũng, trưởng ban tổ chức, nói: “Sau 50 năm, nạn nhân chết thảm trên Tỉnh Lộ 7 vẫn còn những thân xác vùi dập không có thân nhân. Hằng năm, cứ đến ngày này, chúng ta lại nhớ đến cuộc di tản buồn và nghiệt ngã trên Tỉnh Lộ 7 nối Pleiku-Phú Bổn-Tuy Hòa, khiến bao nhiêu sinh mạng đồng bào vô tội chết thảm tại khu vực Sông Ba-Phú Bổn.”
Sau nghi thức khai mạc, tuần tự các vị niên trưởng lên thắp hương tưởng niệm trước bàn thờ, cầu nguyện cho những anh linh được về cõi an lành. Cùng lúc là bài điếu văn tưởng niệm do niên trưởng Võ Ý, cựu trung tá chỉ huy trưởng Phi Đoàn 118, biên soạn, được ông Lê Anh Dũng tuyên đọc.
Tiếp đến là nén hương tưởng niệm của những người may mắn còn sống sót trong cuộc di tản năm xưa. Mọi người cùng thắp hương trong không khí trang nghiêm và giản dị, nói lên lòng tưởng nhớ những linh hồn đã chết thảm, khi những nhân chứng sống trong cuộc di tản kể lại những chuyện kinh hoàng đã diễn ra 50 năm trước, đến nay vẫn còn là nỗi ám ảnh mãi khôn nguôi.
Cựu Thiếu Tá Lê Đình Minh, tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn 213 Địa Phương Quân Tiểu Khu Pleiku, kể lại khi ông đã cùng đoàn xe rời Phú Bổn trước đó một ngày, nhưng cô vợ một người bạn bên Không Quân cho biết tin có một chuyến bay C130 cuối cùng, bay ra chuyển tất cả quân cụ về. Thế là cả đoàn từ Phú Bổn trở lại Pleiku, vô phi trường leo lên máy bay. Lúc đó, có một chiếc xe Jeep có sẵn trên máy bay nên phải đem xuống, dành chỗ trống ưu tiên đưa đồng bào di tản, nhờ đó đồng bào lên được nhiều hơn. Về tới Nha Trang, vài ngày sau thì tan hàng luôn.
Ông Minh kể: “Trước đó, tôi đóng ở quận Cung Sơn, Phú Bổn, coi trung đội pháo binh từ 1971-1972. Tỉnh Lộ 7 là một đường mòn rất xấu, kéo dài từ Phú Bổn đến Phú Yên hơn cả trăm cây số, nếu tôi là chỉ huy sẽ cho một Lữ Đoàn Biệt Động Quân, Pháo Binh, và Không Quân, cùng lúc đánh ngay đèo Mang Giang, là chốt của trung đoàn địch. Giải tỏa từ hướng Bình Định đi lên thì nếu theo Quốc Lộ 19, có thể đi bộ kể cả xe đạp đều đi được.”
“Cuộc chạy loạn trên Tỉnh Lộ 7 thật kinh hoàng, hậu quả là dân thường, đàn bà con nít chết nhiều nhất vì bị Cộng Sản tấn công và pháo kích trực tiếp vào người dân đang chạy loạn. Khi về tới Nha Trang tôi có vận động một số anh em Không Quân nếu có thể lên Tỉnh Lộ 7 giải cứu đồng bào bằng trực thăng, nhưng không thể được vì đó là vùng đất bị Cộng Sản chiếm giữ, sẽ bị bắn rớt ngay, còn nếu đáp xuống được thì địch sẵn sàng đánh tay đôi với mình,” ông Minh kể tiếp.
Ông thêm: “Rất tội cho những phi công trực thăng rất muốn lên đó giải cứu đồng bào, nhưng nếu đáp xuống chở đồng bào nhiều quá bay lên không nổi thì chết chắc! Trong đời binh nghiệp của mình, tôi chưa từng thấy cuộc di tản nào bi thảm như vậy.”
Ông Võ Ý nhấn mạnh về cuộc lui binh tàn khốc trên Tỉnh Lộ 7: “Ý nghĩa duy nhất là khi Quân Đoàn II ra lệnh di tản, rút khỏi Pleiku ngày 16 Tháng Ba, 1975, xuyên qua Tỉnh Lộ 7 đã bỏ hoang hàng chục năm, lệnh đó chỉ được báo cho những chiến sĩ QLVNCH mà thôi. Nhưng người dân miền Nam lúc nào cũng tin tưởng và gắn bó với quân đội, nên tất cả người dân Pleiku, Kon Tum đã cùng đi theo quân nhân, đó là điểm son mà 50 năm qua, người dân vẫn luôn tin tưởng QLVNCH đã thật sự chiến đấu vì dân.”
Người Pleiku chạy loạn trên Tỉnh Lộ 7 năm xưa chỉ là một phần của cuộc trốn thoát chế độ Cộng Sản từ năm 1975 bằng mọi cách, nhưng với ý chí và quyết tâm, cộng đồng Việt Nam khi qua Mỹ đã làm lại từ đầu để lớn mạnh như ngày nay, sau 50 năm bỏ xứ ra đi.
Dù cuộc chiến đã tàn, cuộc di tản trên Tỉnh Lộ 7 vẫn là một nỗi ám ảnh của những nạn nhân trong cuộc. Người còn sống chỉ biết nguyện cầu cho vong linh người chết được yên nghỉ nơi cõi yên bình. [đ.d.]
