TEHRAN, Iran (NV) – Trong phần hồi âm bức thư được Tổng Thống Donald Trump gửi vào đầu tháng này liên quan tới chương trình nguyên tử phát triển như vũ bão tại Iran, Tổng Thống Masoud Pezeshkian cho biết hôm Chủ Nhật, 30 Tháng Ba rằng Cộng Hòa Hồi Giáo từ chối đàm phán trực tiếp với Hoa Kỳ. Đây là lần đầu tiên Tehran chính thức hồi đáp bức thư của Trump.
“Mặc dù chúng tôi đã bác bỏ kế hoạch đàm phán trực tiếp giữa hai bên trong phần hồi âm, nhưng vẫn nhấn mạnh rằng vẫn còn con đường đàm phán gián tiếp,” Pezeshkian cho biết, đồng thời nói thêm rằng Vương Quốc Oman đã đứng ra chuyển lời hồi âm từ Iran cho Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu Trump có chấp nhận đàm phán gián tiếp hay không. Trong nhiều năm qua, từ lần đầu tiên Trump rút Hoa Kỳ khỏi thỏa thuận nguyên tử giữa Tehran và các cường quốc thế giới năm 2018, các cuộc đàm phán gián tiếp đã lâm vào bế tắc.
Tòa Bạch Ốc chưa lập tức đưa ra bình luận liên quan tới diễn tiến này.
Trump tiết lộ cho Fox Business News trong một cuộc phỏng vấn vào đầu tháng này rằng ông có gửi một bức thư cho Lãnh Tụ Tối Cao Ayatollah Ali Khamenei, hối thúc tiến tới đàm phán và cảnh cáo thực hiện hành động quân sự tiềm tàng nếu Iran từ chối.
“Tôi muốn tiến tới một thỏa thuận. Chắc là khi tôi nói ra điều này thì không phải ai cũng đồng tình, nhưng Hoa Kỳ và Iran có thể đạt được một thỏa thuận tốt đẹp như thể đã giành chiến thắng trên phương diện quân sự,” Trump nói. “Nhưng thời cơ đang tới gần. Bằng cách này hay cách khác, mọi thứ đang biến chuyển. Trong bức thư gửi cho khi Khamenei, tôi nói rằng ‘Mong là Iran sẽ ngồi vào bàn đàm phán.’ Với Iran, nếu Hoa Kỳ động binh, đó sẽ là tai họa.”
Hôm Chủ Nhật, trong một cuộc phỏng vấn với NBC News trước khi Pezeshkian đưa ra bình luận, Trump nhắc lại rằng ông đang suy tính thực hiện hành động quân sự và đánh thuế thêm nếu Iran không đồng ý tiến tới thỏa thuận nguyên tử.
“Nếu họ không chịu thỏa thuận, họ sẽ thấy bom rơi đạn lạc và chứng kiến những vụ đánh bom chưa từng có,” Trump nói.
Trump đưa ra đề nghị khi cả Israel và Hoa Kỳ đều cảnh cáo rằng họ sẽ không bao giờ để Iran sở hữu võ khí nguyên tử, dẫn tới lo ngại về một cuộc đối đầu quân sự khi Tehran điều chế uranium ở mức độ phát triển gần với chế tạo võ khí, và chỉ có các quốc gia sở hữu võ khí nguyên tử mới thực hiện điều này.
Iran quả quyết từ lâu rằng họ thực hiện chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình, kể cả khi các viên chức Iran không ngừng đe dọa phát triển bom nguyên tử sau khi giằng co với Hoa Kỳ về lệnh trừng phạt cũng như khi Israel và Hamas đổ bể kế hoạch đình chiến tại Dải Gaza.
Vào thời điểm Hoa Kỳ oanh tạc lực lượng dân quân Houthi do Iran chống lưng tại Yemen, kế hoạch quân sự nhắm vào chương trình nguyên tử tại Iran vẫn còn trên bàn cân.
Tháng Hai vừa qua, Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế IAEA thuộc Liên Hiệp Quốc công bố một phúc trình cho biết Iran “sản xuất và tích trữ uranium ngày càng nhiều.”
Tuần trước, Khamenei cảnh cáo Hoa Kỳ “sẽ chẳng được lợi lộc gì cả” nếu tiếp tục đe dọa Iran, đồng thời nói thêm rằng dân Mỹ “cũng như các quốc gia khác nên biết rằng nếu Iran có mệnh hệ nào, tất cả sẽ lãnh nhận kết cục đau thương.”
Trước đó, Khamenei cũng bác bỏ những lời đề nghị đàm phán từ Trump, tố cáo tổng thống rắp tâm lừa dối dư luận toàn cầu bằng cách nói rằng Hoa Kỳ sẵn sàng đàm phán nhưng Iran thì dửng dưng.
Chính quyền Trump đầu tiên là giai đoạn đặc biệt trầy trật trong bang giao với Tehran. Năm 2018, Trump đơn phương rút Hoa Kỳ khỏi thỏa thuận nguyên tử giữa Iran với các cường quốc thế giới, dẫn tới các lệnh trừng phạt làm nền kinh tế Iran tê liệt. Iran trả đũa bằng các cuộc tấn công trên biển, gồm có một cuộc tấn công dường như quốc gia này đã phát động và tạm thời làm giảm một nửa sản lượng dầu thô tại Ả Rập Saudi.
Trump cũng ra lệnh sát hại vị tướng hàng đầu Iran trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tại Baghdad vào Tháng Giêng 2020. (TTHN)
