Văn Lan/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Hội thảo y tế về người gốc Á do Project Vietnam Foundation tổ chức tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster, hôm Chủ Nhật, 22 Tháng Sáu.
Bác Sĩ Quỳnh Kiều, chủ tịch sáng lập Project Vietnam, cho biết: “Với thông điệp là phụ nữ gốc Việt có một số người có nguy cơ bị ung thư cao, nếu biết sớm và sàng lọc sớm, dù có mắc bệnh cũng có thể chữa được hiệu quả, qua những phương pháp và chiến lược mới. Người Á Đông có một số bệnh di truyền thần kinh tỉ lệ cao hơn, ảnh hưởng đến nhiều bộ phận, và có những phương pháp tìm kiếm sớm qua gene, có thể đổi đời.”
“Những bệnh do biến gene có thể đòi hỏi thời gian lâu mới phát hiện được, sáu năm ở trẻ em và 14 năm ở người lớn. Mạng lưới các bệnh chưa phát hiện tại Nam California là tổ chức quy tụ những bác sĩ chuyên gia ở các ngành, có thể xem xét hồ sơ để tư vấn về định bệnh và chữa trị chính xác qua những xét nghiệm gene mới nhất,” bà tiếp.
Buổi hội thảo có ba diễn giả:
1. Bác Sĩ Jill Steng, chuyên về ung thư phụ khoa đại học UC Irvine, trình bày qua zoom, với đề tài “Phụ Nữ Việt Nam và Ung Thư Phụ Khoa.”
A-Ung Thư Nội Mạc Tử Cung: Phụ nữ Việt Nam có tỉ lệ ung thư nội mạc tử cung thể “endometrioid” nguy cơ cao nhất trong các nhóm phụ nữ Á Châu.
Mặc dù có nguy cơ cao, phụ nữ Việt Nam lại có tỉ lệ ung thư nội mạc tử cung dạng ác tính thấp, giống như phụ nữ Nhật.
B-Ung Thư Cổ Tử Cung: Phụ nữ Việt Nam có tỉ lệ mắc ung thư cổ tử cung cao hơn so với các nhóm phụ nữ Á Châu khác.
Tỉ lệ tầm soát thấp: Chỉ có 68% phụ nữ Việt Nam được xét nghiệm PAP trong ba năm qua (so với 75% trung bình tại Hoa Kỳ). Phụ nữ Việt trẻ tuổi có nguy cơ cao hơn vì nhiều người chưa từng được tầm soát.
Rào cản tầm soát: Vì thiếu kiến thức về ung thư cổ tử cung, tình trạng hôn nhân và không có bảo hiểm y tế, hoặc thu nhập thấp, sống tại Hoa Kỳ dưới 15 năm, ngôn ngữ cũng là một rào cản.
C-Sự Chênh Lệch Nhìn Chung: Yếu tố văn hóa và hệ thống y tế hạn chế việc phát hiện sớm và tiếp cận điều trị. Giải pháp đề nghị để giảm rào cản ngôn ngữ là giáo dục phù hợp với văn hóa, tăng cường tiếp cận dịch vụ tầm soát, và giảm kỳ thị liên quan đến bệnh ung thư.
2. Cathy Dương, chuyên viên y tế công cộng, với đề tài: “Tư vấn di truyền, các bệnh lý thần kinh di truyền ở người gốc Á.”
Bệnh di truyền: Con người có khoảng 20,000 gene. Sự thay đổi nhỏ có thể gây bệnh. Khoảng 6,000 gene đã liên kết với rối loạn di truyền – có thể di truyền hoặc phát sinh ngẫu nhiên.
Vai trò của chuyên viên tư vấn di truyền là giúp bệnh nhân hiểu nguy cơ, chọn xét nghiệm phù hợp, giải thích kết quả và lên kế hoạch theo dõi, và tư vấn lập kế hoạch gia đình, kết nối nguồn lực hỗ trợ.
Ví dụ tiêu biểu: Ung thư vú là biến thể BRCA1/2 làm tăng nguy cơ, đặc biệt ở phụ nữ trẻ. Hội chứng Down là do dư một nhiễm sắc thể 21. Tự kỷ, chậm phát triển do có thể liên quan đến gene. Alzheimer khởi phát sớm có thể do gene APP, PSEN1, hoặc PSEN2, hoặc chứng Ataxia di truyền, làm mất thăng bằng, run tay, nói khó, cần xét nghiệm đặc biệt. Bệnh Fabry làm đau mãn tính, bệnh tim/thận, và khó chịu do nóng. Có liệu pháp enzyme thay thế.
Ngoài ra, người gốc Á có tỉ lệ bệnh Fabry cao hơn, đặc biệt là người Trung Quốc, thường phát hiện tình cờ qua xét nghiệm cho người thân hoặc khám tim/thận. Để chữa trị, bác sĩ nên giới thiệu bệnh nhân đến chuyên viên tư vấn di truyền, và truy cập vào FindAGeneticCounselor.org để tìm hỗ trợ.
3. Giáo Sư Changrui Xia, chuyên về Thần Kinh Nhi và Di Truyền Học. Ông là bác sĩ chuyên ngành di truyền thần kinh chẩn đoán điều trị các bệnh di truyền phức tạp ở mọi lứa tuổi. Chuyên môn của ông là tập trung vào các bệnh hiếm gặp (chủ yếu là di truyền và thần kinh), ảnh hưởng khoảng 25 đến 30 triệu người Mỹ.
Cô Dung Hứa, cùng phái đoàn Hội Ung Thư Việt Mỹ dự hội thảo, chia sẻ: “Những hội thảo này rất có ích giúp nhiều thành phần trong ngành y tế học hỏi thêm nhiều thông tin y khoa rất giá trị, nhất là về sức khỏe cộng đồng, nhất là những căn bệnh rất phổ biến trong cộng đồng người gốc Á, giúp hướng dẫn các bác sĩ và cộng đồng người gốc Á chú trọng nhiều trong các loại bệnh này.”
Cô Phương Anh, tổng giám đốc hội Rose Bright, cựu sinh viên UCI, chuyên về sức khỏe tâm lý cộng đồng, cho biết: “Rất may mắn là hôm nay được gặp các bác sĩ chuyên ngành và những em sinh viên rất giỏi đang có những chương trình giúp về sức khỏe cộng đồng về mọi mặt. Cộng đồng gốc Việt hiện nay rất ngại khi nói về bệnh, về tâm lý, khi có người trong gia đình gặp phải, em muốn giúp họ thay đổi ý nghĩ này.”
Buổi hội thảo có đại diện của UCI Health, các bệnh viện trong vùng, phòng khám cộng đồng, hội thiện nguyện y tế xã hội, hội nghề nghiệp y tế, các tổ hợp y tế, bác sĩ đa ngành, và sinh viên khảo cứu chuyên khoa y tế. [đ.d.]
