ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Vừa hết thời gian bảo hành, những lớp gạch thay thế tại di tích Tháp Chàm Khương Mỹ ở xã Tam Xuân, thành phố Đà Nẵng, đã xuất hiện tình trạng mủn nát.
Theo báo Người Lao Động hôm 1 Tháng Chín, dự án “Bảo tồn, tu bổ, phục hồi tháp Bắc và tháp Giữa cụm Tháp Chàm Khương Mỹ” do Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Tỉnh Quảng Nam trước đây làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí 12.6 tỷ đồng ($478,296), do Viện Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng thuộc Bộ Xây Dựng thực hiện.
Dự án được khởi công từ Tháng Mười, 2019, và sau hơn ba năm thì hoàn thành, bàn giao.
Tuy nhiên, sau khi vừa hết hạn bảo hành hai năm, nhiều mảng tường mới trùng tu đã xuất hiện tình trạng gạch mủn nát nghiêm trọng.
Theo các nhà nghiên cứu, nhà thầu thi công đã làm “biến dạng di tích khi lấp hốc tường nội điện tháp Giữa; khai quật trái phép; thất lạc hiện vật khảo cổ,… và hiện tại gạch trong tình trạng mủn nát.”
Cụ thể, tại nhiều vị trí của tháp Bắc xuất hiện tình trạng gạch trùng tu bị rã ra như cám. Rõ nhất là hai mảng tường mới trùng tu phía trước lối vào lòng tháp Bắc, nhiều viên gạch bị rã ra thành bột, bong tróc nham nhở. Chỉ cần đụng nhẹ, từng mảng “da” gạch lập tức rơi xuống vỡ vụn, đưa tay bóp nhẹ bột gạch bị vỡ nát.
Ngoài hai tháp Bắc và tháp Giữa đã được trùng tu, hiện tại tháp Nam Khương Mỹ cũng đang trong quá trình sửa chữa.
Theo Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Tỉnh Quảng Nam, dự án sử dụng “gạch phục chế” được sản xuất tại tỉnh Bình Định trước đây. Vào giữa năm 2023, sau nửa tháng hoàn thành dự án, gạch trùng tu tại Tháp Chàm Khương Mỹ đã xuất hiện tình trạng “muối hóa,” bám đầy rêu.
Trong khi đó, giải thích với báo đài về nguyên nhân muối phủ trên bề mặt gạch tháp, Viện Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng cho rằng, tháp Khương Mỹ cách biển khoảng 7 km theo đường chim bay, trải qua hơn 1,000 năm muối tích tụ trong thân tháp nên trước khi trùng tu, bề mặt tháp đã có muối.
Kết quả khảo sát cho thấy, tháp đang trữ lượng muối Na2SO4 và NaCl rất lớn.
“Tình trạng gạch trùng tu bị mủn nát đã được đơn vị và các cơ quan liên quan dự báo từ trước, do đó việc gạch mủn nát sau hai năm không có gì bất ngờ. Đến thời điểm này, đơn vị không có trách nhiệm khắc phục vì đã hết thời gian bảo hành,” đại diện Viện Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng khẳng định.
Thế nhưng, điều đáng nói là Viện Khoa Học Công Nghệ Xây Dựng không chỉ đóng vai trò đơn vị trực tiếp thi công, mà còn là cơ quan nghiên cứu nguyên nhân gạch bị mủn nát.
Công luận cho rằng, cần làm rõ trách nhiệm và năng lực chuyên môn của các đơn vị liên quan. Đặc biệt, sắp tới, hàng loạt di tích Chăm ở Đà Nẵng như Phật Viện Đồng Dương, tháp Bằng An, tháp Chiên Đàn… sẽ được bảo tồn, nên việc lựa chọn đơn vị độc lập nghiên cứu, kiểm tra đánh giá phẩm chất công trình một cách khoa học là rất cần thiết. (Tr.N) [kn]
