SAN FRANCISCO, California (NV) – Tòa liên bang hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, phán quyết việc chính quyền Tổng Thống Donald Trump hủy tình trạng hợp pháp của hơn 1 triệu di dân Venezuela và Haiti ở Mỹ là bất hợp pháp, theo Reuters.
Phán quyết của ông Edward Chen, chánh án liên bang ở San Francisco, California, chặn kế hoạch của chính quyền Tổng Thống Trump dẹp bỏ Quy Chế Bảo Vệ Tạm Thời (TPS) – chương trình cho phép 1.1 triệu di dân Venezuela và Haiti tạm thời sống và làm việc hợp pháp ở Mỹ – trừ phi phán quyết này bị tòa kháng án hủy bỏ.
Ông Chen đưa ra phán quyết này trong vụ kiện của Liên Minh TPS Toàn Quốc, tổ chức đại diện người hưởng TPS khắp nước Mỹ, và một nhóm di dân Venezuela từng được TPS.
Phán quyết của Chánh Án Chen có nghĩa 600,000 người Venezuela hết hạn TPS hồi Tháng Tư hoặc sắp hết hạn vào ngày 10 Tháng Chín sẽ tiếp tục được sinh sống và làm việc ở Mỹ, theo CNN.
Ông Chen tuyên bố việc bà Kristi Noem, bộ trưởng Nội An, hủy bỏ ba lần gia hạn TPS mà chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden chuẩn thuận là vừa vượt quá thẩm quyền của bà, vừa tùy tiện và thất thường.
Bộ Nội An (DHS) chưa trả lời thư của CNN yêu cầu cho biết ý kiến về phán quyết này.
TPS là quy chế mà bộ trưởng Nội An Mỹ được quyền cấp cho di dân nếu thấy hoàn cảnh quê hương họ không an toàn cho họ trở về, chẳng hạn do thiên tai, bất ổn chính trị hoặc lý do nguy hiểm khác.
TPS có ba loại, gồm sáu tháng, 12 tháng và 18 tháng, và có thể được gia hạn nếu tình hình quê hương của di dân vẫn tồi tệ. Di dân hưởng TPS tạm thời không bị trục xuất và được phép làm việc ở Mỹ.
Ngay sau khi nhậm chức bộ trưởng DHS, bà Noem hủy bỏ ba lần gia hạn của chính quyền cựu Tổng Thống Biden dành cho di dân Venezuela và Haiti, nên mới có vụ kiện này. Lúc đó, bà Noem tuyên bố tình hình cả Haiti lẫn Venezuela đã cải thiện và Mỹ không có lợi ích gì khi cho phép di dân từ hai quốc gia này tiếp tục ở lại.
Tới nay, hàng triệu người Venezuela bỏ nước ra đi do bất ổn chính trị, thất nghiệp lan tràn và đói kém. Quốc gia Nam Mỹ này đang chìm sâu vào khủng hoảng sau nhiều năm lạm phát phi mã, tham nhũng chính trị, quản trị kinh tế tồi tệ và chính phủ bất lực.
Mỹ cấp TPS cho Haiti lần đầu tiên năm 2010 sau trận động đất kinh hoàng 7.0 độ Richter làm hàng trăm ngàn người chết, bị thương, và hơn 1 triệu người mất nhà cửa. Hiện tại, Haiti đang bị nạn đói và bạo lực băng đảng lan tràn. (Th.Long) [qd]
