Chuyện Vỉa Hè
Tư Ngộ
Tổng Bí Thư Đảng CSVN Tô Lâm đến Bình Nhưỡng ngày 9 Tháng Mười, thăm viếng cấp nhà nước ba ngày, vốn chưa có từ 18 năm qua giữa hai bên.
Những năm gần đây, các lãnh tụ CSVN đã theo nhau đến Nam Hàn, từ tổng bí thư đến thủ tướng, các bộ trưởng Quốc Phòng, Ngoại Giao, Công Thương. Họ thảo luận mọi thứ đề tài từ hợp tác kinh tế thương mại đến an ninh quốc phòng. Đáng kể nhất là CSVN đã nâng cấp mối quan hệ với Nam Hàn lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện.”
Tờ Nhân Dân, cơ quan tuyên truyền chính thức của đảng CSVN, kể rằng ông Tô Lâm cầm đầu một phái đoàn cấp cao, gồm cả Bộ Trưởng Quốc Phòng Phan Văn Giang, Bộ Trưởng Công An Lương Tam Quang đến Bắc Hàn dự lễ kỷ niệm “80 năm ngày thành lập Đảng Lao Động Triều Tiên (10/10/1945-10/10/2025) và hai bên “kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Triều Tiên.”
Tại cuộc họp với Lãnh Tụ Bắc Hàn Kim Jong Un, cùng ngày nói trên, Tô Lâm đề nghị hai bên “tăng cường hợp tác kinh tế cùng có lợi, phù hợp với mục tiêu phát triển của cả hai bên và các quy định của quốc tế.” Điều này gián tiếp cho thấy Hà Nội không muốn bị vướng vào các biện pháp cấm vận ngặt nghèo của Liên Hợp Quốc và Tây phương liên quan đến phát triển vũ khí nguyên tử.
Qua bản tin trên tờ Nhân Dân, có vẻ chế độ Hà Nội muốn chen vào làm cầu nối cho các thương thuyết Nam-Bắc Hàn khi viết rằng: “Tổng Bí Thư Tô Lâm khẳng định ủng hộ các bên liên quan thúc đẩy đối thoại, giải quyết các khác biệt bằng các biện pháp hòa bình, cùng giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định hợp tác và phát triển trên bán đảo Triều Tiên.”
Theo những lời nhận định trên báo South China Morning Post ngày 9 Tháng Mười, ông Hà Hoàng Hợp, một phân tích gia thời sự ở Hà Nội cho rằng chuyến đi Bình Nhưỡng của phái đoàn Tô Lâm chỉ là tăng cường quan hệ giữa hai nước cộng sản về chính trị và văn hóa chứ không có gì động chạm về quân sự và kinh tế.
Còn bà Hoo Chiew Ping, đồng sáng lập viên tổ chức nghiên cứu chính trị khu vực East Asian International Relations Caucus tại Malaysia, cho rằng Tô Lâm tới Bình Nhưỡng để có thêm điểm trong vị thế lãnh tụ mới tại Việt Nam nhằm củng cố uy thế quốc tế khi ông ta đang cố gắng thúc đẩy quan hệ mạnh mẽ hơn nữa với hai thế lực ở hai đầu đối chọi nhau là Mỹ và Trung Quốc.
CSVN đang chạy đua họp hành từ trung ương đến địa phương, chuẩn bị cho đại hội đảng năm năm một lần, dự trù diễn ra vào đầu năm 2026 tới đây. Nhiều phân tích gia thời sự cho rằng Tô Lâm đã cài cắm phe đảng, chân tay thân tín khắp nơi, nhất là các vị trí then chốt ở trung ương, để đánh bạt các đối thủ khác, nếu có kẻ nào muốn tranh giành ghế tổng bí thư.
Trong cuộc phỏng vấn của đài BBC cuối Tháng Chín, ông Carl Thayer, chuyên gia về các vấn đề Việt Nam và Á Châu tại Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc cho rằng: “Bắc Hàn có liên quan đến các vụ tấn công mạng, thao túng tiền mã hóa, sử dụng ngoại giao đoàn ở nước ngoài, mở nhà hàng ở nước ngoài, để buôn bán công nghệ nhằm lách các lệnh trừng phạt đã bị truyền thông quốc tế phanh phui.” Cho nên, theo ông Thayer “Việt Nam có thể mất nhiều thứ nếu hành động quá chủ động trong việc khôi phục quan hệ” với Bắc Hàn.
CSVN mới đây mua của Nam Hàn một số pháo tự hành K-9 Thunder trị giá khoảng $350 triệu. Nam Hàn cũng viện trợ cho Việt Nam một số hộ tống hạm cho nghỉ hưu nhưng tân trang lại. Thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Nam Hàn năm 2024 lên hơn $86 tỷ trong khi Bắc Hàn chẳng có gì để buôn bán với Việt Nam ngoài các loại võ khí thì đang bị cấm vận.
Kim Jong Un là một nhà độc tài khát máu, giết cả anh ruột mình thì Tô Lâm phải biết và phải nhớ. Năm 2017, điệp viên của Kim Jong Un đã thuê hai phụ nữ Indonesia (Siti Aisyah) và Việt Nam (Đoàn Thị Hương) chụp khăn tẩm thuốc độc lên mặt Kim Jong Nam để giết tại phi trường Kuala Lumpur, Malaysia.
Kim Jong Nam là anh cùng cha khác mẹ của Kim Jong Un sống lưu vong ở Macao, thay đổi chỗ ở liên tục, nhưng vẫn bị Kim Jong Un săn tìm giết để trừ hậu họa tranh giật ghế lãnh tụ của mình. Giữa năm 2024, có 30 học sinh Bắc Hàn bị hành quyết vì xem phim truyền hình của Nam Hàn, không kể những vụ hành quyết khác.
Vậy tăng cường hợp tác mà hai bên “có thế mạnh” có thể được, khi Tô Lâm muốn sắt máu y như Kim Jong Un ở Bắc Hàn. Tờ Nhân Dân viết thuật lại là “Tổng Bí Thư Tô Lâm đề nghị hai bên phát huy hiệu quả hợp tác kênh đảng, nghiên cứu tổ chức hội thảo trao đổi lý luận, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng đảng và phát triển đất nước.” [kn]
