HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, sẽ được đề cử giữ chức tổng bí thư và kiêm luôn chức chủ tịch nước, hai vị trí cao nhất trong hệ thống chính trị “ngũ trụ” của Việt Nam, tại đại hội 14 của đảng vào năm tới, theo hãng thông tấn Bloomberg News hôm Thứ Tư, 24 Tháng Mười Hai, một ngày sau khi hội nghị trung ương đảng lần thứ 15, hội nghị cuối cùng trước đại hội, kết thúc.
“Ngũ trụ” là năm chức vụ cao nhất tại Việt Nam gồm tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch Quốc Hội, và thường trực Ban Bí Thư Trung Ương Đảng.
Theo dự trù, đại hội đảng CSVN sẽ diễn ra từ ngày 19 đến ngày 25 Tháng Giêng, 2026.
“Đảng CSVN sẽ đề cử Tổng Bí Thư Tô Lâm tiếp tục giữ vị trí cao nhất, theo những người biết chuyện kể lại, dọn đường cho ông tiếp tục chương trình cải tổ tái định hình quốc gia,” bản tin của Bloomberg News viết.
Bản tin tiếp: “Trong một hành động chính trị hiếm có, ông Tô Lâm cũng sẽ được đề cử giữ thêm chức chủ tịch nước, những người này nói, và yêu cầu ẩn danh vì họ không được công khai nói chuyện này. Điều này có thể gặp thách thức khi đại hội nhóm họp để bầu các lãnh đạo và vẫn còn phải được Quốc Hội chuẩn thuận, những người này nói thêm.”
Trong khi đó, bản tin của hãng thông tấn AFP viết hôm 23 Tháng Mười Hai như sau: “Đảng CSVN hôm Thứ Ba ủng hộ ông Tô Lâm tiếp tục vị trí cao nhất trong năm năm tới, theo hai nguồn được biết tin cuộc họp của giới chức cấp cao đồng ý giới thiệu nhân sự cho đại hội đảng vào Tháng Giêng cho biết.”
“Không thay đổi. Tổng bí thư đảng tiếp tục vị trí của ông để bảo đảm sự ổn định,” một nguồn tin nói với AFP.
Một nguồn tin thứ hai xác nhận với AFP là ông Tô Lâm cũng sẽ được đề cử giữ hai chức cùng một lúc, giống như trường hợp Chủ Tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc.
Ông Tô Lâm được bầu làm tổng bí thư hồi Tháng Tám, 2024 sau khi Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, và đưa ra các cải cách mà các giới chức Việt Nam gọi là “một cuộc cách mạng,” cắt giảm thủ tục hành chánh và ngăn chặn tham nhũng trong lúc tìm cách đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế, theo AFP.
Tuy nhiên, theo Reuters hôm 23 Tháng Mười Hai, ông Tô Lâm, 68 tuổi, được xem là ứng viên hàng đầu để tiếp tục giữ chức tổng bí thư, dù quy trình lựa chọn vốn thiếu minh bạch vẫn để ngỏ khả năng bất ngờ.
Reuters cũng nói rằng, mặc dù ông Tô Lâm bị quá hạn về số tuổi, ông vẫn có thể được bầu vì “trường hợp đặc biệt” từng xảy ra trước đây.
Trong diễn văn bế mạc hội nghị 15 hôm Thứ Ba, ông Tô Lâm nói: “Thay mặt các đồng chí được tín nhiệm giới thiệu đề cử Ban Chấp Hành Trung Ương và các chức danh lãnh đạo khóa tới để đại hội 14 xem xét quyết định, chúng tôi xin cảm ơn các đồng chí trung ương, Bộ Chính Trị, Ban Bí Thư đã tin tưởng giao nhiệm vụ. Chúng tôi tiếp tục đoàn kết, thống nhất làm việc với tinh thần trách nhiệm và hiệu quả cao, đáp ứng sự tin cậy của đảng và nhân dân.”
Nếu ông Tô Lâm được chính thức ngồi lại và còn ôm luôn ghế chủ tịch nước khi đại hội đảng diễn ra, điều này sẽ là một thắng lợi rất lớn cho cá nhân ông, thay vì chỉ kiêm nhiệm tạm thời như hồi năm ngoái, ngay sau khi ông Nguyễn Phú Trọng qua đời.
Ngoài những cải cách khác, từ khi lên chức tổng bí thư, ông Tô Lâm đưa ra chương trình cải cách guồng máy cai trị, 63 tỉnh thành gom lại chỉ còn 34, bãi bỏ cấp huyện. Hàng chục ngàn cán bộ đảng viên bị cho nghỉ hưu sớm hay bị sa thải. Nhiều cải cách kinh tế cũng được loan báo theo khuynh hướng kinh tế thị trường sâu rộng hơn nữa.
Theo Bloomberg, nếu ông Tô Lâm ngồi lại và còn quyền hành “ăn trùm” hơn trước là dấu hiệu ông tiếp tục tiến hành các chương trình cải cách được thực hiện từ khi ông làm tổng bí thư. Dù vậy, không có nghĩa là ông không gặp sự chống đối nào vì nội bộ quyền lực cấp cao của đảng CSVN không thuần nhất, có quyền lợi khác nhau.
Có hai nhóm quyền lực thống trị trong đảng, theo Reuters. Nhóm Bộ Công An thuộc phe ông Tô Lâm, người từng là bộ trưởng bộ này, và nhóm quân đội, bao gồm hệ thống các công ty quốc doanh, trong đó có truyền thông và công ty viễn thông quân đội khổng lồ Viettel.
Vẫn theo Reuters, Đại Tướng Lương Cường hiện là chủ tịch nước có thể tiếp tục ở lại, hoặc được Đại Tướng Phan Văn Giang, bộ trưởng Quốc Phòng, thay thế, theo nhiều giới chức cho biết. Tuy nhiên, các quyết định này tùy thuộc vào một số cán bộ cao cấp quyết định, và ngay cả những người muốn nắm giữ chức vụ này có thể rút lui vào giờ chót khi đại hội diễn ra.
Reuters cho biết thêm, Thủ Tướng Phạm Minh Chính, một cựu trung tướng công an, được biết là một người điều hành năng động, từng vượt qua nhiều sóng gió, có thể ở lại vị trí này, dù có nhiều “đối thủ” bao quanh, ví dụ như ông Lê Minh Hưng (trưởng ban tổ chức trung ương), Đại Tướng Lương Tam Quang (bộ trưởng Bộ Công An), và ông Nguyễn Hòa Bình (phó thủ tướng thường trực).
Việc “chia ghế” lãnh đạo chủ chốt cuối cùng cũng phải tính tới yếu tố vùng miền để cân bằng, vẫn theo Reuters, mặc dù các chức này thường do nhiều người miền Bắc nắm giữ hơn là miền Nam. (NTB, Đ.D.)
