WASHINGTON, DC (NV) – Ông Hùng Cao, nhân vật số hai của Bộ Hải Quân và là cựu Hải Quân đại tá Hoa Kỳ, vừa trở thành quyền bộ trưởng Hải Quân sau khi ông John C. Phelan bất ngờ từ chức bộ trưởng của quân chủng này, Bộ Quốc Phòng loan báo chiều Thứ Tư, 22 Tháng Tư, theo USA TODAY.
Ông Phelan “sẽ rời khỏi chính quyền, có hiệu lực ngay lập tức,” ông Sean Parnell, phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng, cho hay. “Và Thứ Trưởng Hùng Cao sẽ trở thành quyền bộ trưởng Bộ Hải Quân.”
Như vậy, ông Hùng Cao là người Mỹ gốc Việt đầu tiên lãnh đạo một quân chủng của quân đội Mỹ.
Ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng, nói với ông Phelan ông phải từ chức nếu không sẽ bị sa thải, hai nguồn tin biết vấn đề này cho CNN hay. Một giới chức cấp cao Tòa Bạch Ốc xác nhận Tổng Thống Donald Trump biết quyết định này.
Ông Phelan từ chức giữa lúc Tổng Thống Trump tuyên bố sẽ không ngừng phong tỏa các hải cảng Iran.
“Thay mặt bộ trưởng Bộ Chiến Tranh (Bộ Quốc Phòng) và thứ trưởng Bộ Chiến Tranh, chúng tôi cảm ơn Bộ Trưởng Phelan vì công lao của ông đối với Bộ Hải Quân Hoa Kỳ,” ông Sean Parnell ra thông báo cho hay. “Chúng tôi chúc ông làm tốt công việc của ông trong tương lai.”
Bộ Quốc Phòng công bố tin này giữa lúc Hải Quân Mỹ đang phong tỏa Iran theo lệnh Tổng Thống Trump. Tính tới Thứ Tư, lực lượng Mỹ buộc 29 chiếc tàu quay về hải cảng và cũng đổ bộ lên hai chiếc tàu khác.
Ông Phelan là thương gia và chưa bao giờ đi lính. Ông và vợ ông từng đóng góp hàng triệu đô la cho chiến dịch tranh cử của tổng thống trước khi được ông Trump đề cử làm bộ trưởng Hải Quân rồi được Quốc Hội chuẩn thuận chức vụ này năm 2025, theo CNN.
“Ông Phelan sẽ là lực lượng lớn cho Hải Quân của chúng ta, và là nhà lãnh đạo kiên định thúc đẩy kế hoạch ‘Nước Mỹ Trên Hết’ của tôi,” ông Trump tuyên bố lúc đó. “Ông sẽ đặt công việc của Hải Quân Hoa Kỳ lên trên mọi thứ khác.”
Hiện chưa rõ lý do ông Phelan từ chức. Ông là nhà lãnh đạo quân sự đầu tiên do Tổng Thống Trump bổ nhiệm rời khỏi chính quyền. Tuy nhiên, từ khi nhậm chức tới nay, ông Hegseth sa thải trên một chục sĩ quan cấp cao, gồm Tướng C.Q. Brown, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ; Đô Đốc Lisa Franchetti, tư lệnh hành quân Hải Quân; Tướng Jim Slife, phó tham mưu trưởng Không Quân; Tướng Jeffrey Kruse, giám đốc Cơ Quan Tình Báo Quốc Phòng; và mới đây nhất là Tướng Randy George, tham mưu trưởng Lục Quân.
Ông Phelan từ chức trong tuần lễ có một hội nghị hàng hải lớn, thường niên – hội nghị Sea Air Space của Liên Đoàn Hải Quân Mỹ, tổ chức phi lợi nhuận, phi đảng phái – diễn ra ngay bên ngoài Washington, DC. Ông Phelan và một số giới chức Hải Quân cấp cao khác tham dự và phát biểu ở hội nghị đó.
Ông Hùng Cao, cư dân Virginia, được Tổng Thống Trump thông báo đề cử chức “Under Secretary of the Navy” trên trang mạng xã hội Truth Social hồi Tháng Hai năm ngoái rồi được Thượng Viện chuẩn thuận chức vụ này hồi Tháng Mười.
“Là một người tị nạn đến đất nước vĩ đại này, ông Hùng làm việc không mệt mỏi, làm cho đất nước mà gia đình ông chọn là nhà tự hào. Rồi ông vào Học Viện Hải Quân tuyệt vời của chúng ta, sau đó học cao học về vật lý. Ông Hùng là sĩ quan chiến đấu trong 25 năm. Với kinh nghiệm, cả trong chiến đấu và làm việc tại Ngũ Giác Đài, ông Hùng sẽ hoàn thành nhiệm vụ,” ông Trump viết lúc đề cử ông Hùng.
Ông Hùng cùng gia đình rời Việt Nam năm 1975 khi ông mới 4 tuổi. Gia đình ông đến định cư ở thành phố Annandale, Virginia, vào năm 1982.
Thời đi học, ông Hùng là học sinh giỏi ở trường trung học Khoa Học và Công Nghệ Thomas Jefferson.
Ông có bằng cao học vật lý tại Naval Postgraduate School và được học bổng (fellowship) của hai đại học MIT và Harvard, Massachusetts.
Trong lần trả lời phỏng vấn nhân dịp thăm nhật báo Người Việt hồi Tháng Năm, 2022, ông Hùng cho biết: “Tôi cảm động trước những gì nước Mỹ dành cho gia đình, nên tôi thề phục vụ đất nước. Vì thế, tôi gia nhập quân đội và được đào tạo tại Học Viện Hải Quân Hoa Kỳ ở Annapolis, Maryland.”
Ông Hùng Cao từng tham gia chiến đấu ở Iraq, Afghanistan, và Somalia, và phục vụ trong Lực Lượng Đặc Nhiệm và đội đặc nhiệm SEAL. Các nhiệm vụ phi chiến đấu khác của ông là giúp cân đối ngân sách $140 tỷ của Bộ Hải Quân tại Ngũ Giác Đài, tham gia viết chính sách cho Bộ Quốc Phòng, làm việc với lực lượng đặc nhiệm chống khủng bố của FBI ở San Diego, California, và thành lập đội chống bom cho cảnh sát trưởng ở Monterey, California.
Ông cũng tham gia vào nhiều hoạt động nhân đạo và cứu trợ thiên tai ở Pakistan, cũng như phục vụ trong các tổ chức phi lợi nhuận giúp trẻ em khiếm thị và làm việc truyền giáo.
Ông Hùng có vợ người Mỹ, tên April, và năm người con. Người con trai lớn theo nghiệp cha, gia nhập Hải Quân Hoa Kỳ. Cô con gái thứ hai là con nuôi người Thái Lan. Hai cô con gái sinh đôi, và con trai út. Tất cả đều được vợ ông dạy học tại nhà ở Purcellville, Virginia.
Sau khi giải ngũ, ông Hùng tranh cử vào Quốc Hội Liên Bang đại diện cho tiểu bang Virginia dưới màu áo đảng Cộng Hòa, một lần vào Hạ Viện năm 2022 và một lần vào Thượng Viện năm 2024, nhưng cả hai lần đều thua trước các ứng viên Dân Chủ. (Th.Long) [đ.d.]
