WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran còn hiệu lực và Washington vẫn chờ Tehran phản hồi đề nghị hòa bình mới nhất, nhưng thực tế trên biển và trên không trong những ngày qua cho thấy hai bên tiếp tục tấn công, phản công và cáo buộc nhau phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh tại eo biển Hormuz.
Hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Năm, lực lượng Mỹ tấn công và làm tê liệt hai tàu chở dầu treo cờ Iran, mang tên M/T Sea Star III và M/T Seveda, theo nhật báo Washington Post. Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ nói hai chiếc tàu chở dầu này đang tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa hải quân bằng cách đi vào một cảng Iran dọc Vịnh Oman.
Hai tàu dầu của Iran này trống không và bị đánh bằng vũ khí phóng từ chiến đấu cơ F/A-18 Super Hornet của Hải Quân Mỹ, cất cánh từ hàng không mẫu hạm George H.W. Bush.
Cùng lúc, Ngoại Trưởng Marco Rubio, đang thăm nước Ý, cho biết Washington đang chờ phản hồi từ Iran. “Tôi hy vọng đó là một đề nghị nghiêm túc,” ông Rubio nói, trong lúc các chiến đấu cơ Mỹ vừa tấn công tàu Iran. Ông Rubio cho biết Mỹ đang chờ Tehran trả lời trong ngày Thứ Sáu về đề nghị mới nhất của Washington nhằm chấm dứt chiến tranh.
Phía Iran đáp lại bằng giọng điệu gay gắt với lời Ngoại Trưởng Abbas Araghchi cảnh báo rằng Tổng Thống Trump đang bước vào “một vũng lầy khác.”
Trên mạng xã hội, ông Araghchi viết: “Mỗi khi một giải pháp ngoại giao được đặt lên bàn, Mỹ lại chọn một cuộc phiêu lưu quân sự liều lĩnh. Đây có phải là một chiến thuật gây áp lực thô thiển không?” Hãng thông tấn Reuters cũng ghi nhận ông Araghchi dùng lập luận tương tự để cáo buộc Washington phá hoại ngoại giao bằng hành động quân sự.
Tình hình càng phức tạp hơn sau khi Iran tuyên bố tấn công ba khu trục hạm Mỹ bằng hỏa tiễn đạn đạo, hỏa tiễn hành trình và drone. Theo phía Iran, đây là hành động trả đũa sau khi Mỹ tấn công một tàu hàng Iran trước đó và sau khi các chiến hạm Mỹ tiến gần eo biển Hormuz bất chấp cảnh báo.
Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ nói các khu trục hạm USS Truxton, USS Rafael Peralta và USS Mason bị tấn công bằng “nhiều hỏa tiễn, drone và tàu nhỏ,” nhưng không có chiến hạm Mỹ nào bị đánh trúng. Mỹ sau đó đáp trả bằng các cuộc tấn công mà Washington gọi là “tự vệ,” nhắm vào các vị trí phóng hỏa tiễn và drone, các địa điểm chỉ huy-kiểm soát, và các vị trí Iran dùng để theo dõi lực lượng Mỹ.
Tổng Thống Trump mô tả vụ bắn qua lại này như một chuyện nhỏ. Nói với phóng viên hôm Thứ Năm, ông gọi các cuộc tấn công của Iran vào khu trục hạm Mỹ là “vặt vãnh,” rồi nói: “Hôm nay họ gây chuyện nhỏ với chúng tôi. Chúng tôi thổi bay họ.” Trong một bài đăng khác, ông Trump nói “không có thiệt hại nào đối với ba khu trục hạm,” nhưng phía Iran “bị thiệt hại lớn.” Ông còn nói các hỏa tiễn Iran bị bắn hạ “rơi xuống đại dương thật đẹp,” giống “một con bướm rơi xuống mồ của nó.”
Tuy nhiên, Tehran nói chính Mỹ mới là bên phá lệnh ngừng bắn. Iran mô tả các cuộc tấn công của Mỹ hôm Thứ Tư và Thứ Năm là vi phạm lệnh ngừng bắn tạm thời được công bố đầu Tháng Tư. Trong khi đó, chính quyền Trump cố tách rời hai việc bằng cách biện luận rằng một bên là lệnh ngừng bắn và đàm phán hòa bình, bên kia là hoạt động phong tỏa hải quân và “tự vệ” trước các cuộc tấn công. Ông Trump và các giới chức quân sự Mỹ nhấn mạnh rằng họ chưa vượt qua lằn ranh để bước vào giao chiến toàn diện và nói lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực. (MPL) [dt]
