Hiếu Chân/Người Việt
Hôm Thứ Năm 16 Tháng Bảy, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ triệu tập “Hội nghị cấp bộ trưởng về sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố chính trị,” tại thủ đô Washington D.C. Hội nghị có sự tham dự của đại diện 66 quốc gia, được coi là cơ hội để Mỹ kêu gọi sự ủng hộ quốc tế trong cuộc chiến chống lại điều mà chính quyền Trump mô tả là “mối đe dọa của bạo lực cánh tả.”
Cánh tả lên thớt!
Hội nghị do Ngoại Trưởng Marco Rubio chủ trì, cùng với bộ trưởng Bộ Tài Chính, ông Scott Bessent và cố vấn chính sách Toà Bạch Ốc Stephen Miller. Nhật báo The Guardian tường thuật dù tiêu đề của hội nghị là chống khủng bố chính trị, nhưng trọng tâm lại là bàn cách trấn áp bạo lực cánh tả. Tờ báo lý giải: “Điều này diễn ra khi Donald Trump tăng cường nỗ lực chụp mũ các đối thủ chính trị của mình là cộng sản, khi ngày càng nhiều chính trị gia tự nhận mình thuộc đảng Xã Hội Dân Chủ Hoa Kỳ… Hội nghị không đề cập tới các vụ tấn công của phe cánh hữu, chẳng hạn như vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021 tại Tòa Nhà Quốc Hội.”
Các quan chức chính quyền Trump cho rằng bạo lực chính trị cánh tả là một “điểm mù” (blind spot) trong nỗ lực chống khủng bố quốc tế xưa nay chỉ tập trung vào chủ nghĩa cực đoan Hồi Giáo và các nhóm cực hữu. Nay thì điều đó phải thay đổi: tập trung mục tiêu vào bạo lực của các nhóm cánh tả mà ông Trump vẫn thường gọi là bọn cánh tả cấp tiến điên khùng “Crazy Radical Left” trong các bài đăng của mình.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Ngoại Trưởng Rubio đưa ra những lời tố cáo hết sức gay gắt. Ông nói: “Họ [những người cánh tả] có thể tự gọi mình là người chống chủ nghĩa tư bản hoặc chống chủ nghĩa đế quốc, cộng sản, vô chính phủ hoặc Marxist nhưng đó chỉ là sự oán hận độc hại được che đậy bằng ngôn ngữ bình đẳng và công lý. Họ có một nhu cầu mãnh liệt muốn phá hủy những gì đẹp đẽ và đúng đắn nhân danh những kẻ xấu xa và không có gì khác để cống hiến cho thế giới thông qua bạo lực và khủng bố.”
Ông gọi những người cánh tả là “bóng tối đang xâm chiếm” và “kẻ thù của nền văn minh.” “Đây là cuộc nổi dậy của những kẻ tồi tệ nhất chống lại những người tốt đẹp nhất, cuộc nổi dậy của những kẻ yếu hèn chống lại những người mạnh mẽ và lương thiện,” ông Rubio nói và khẳng định, “Chúng ta sẽ phá bỏ những mạng lưới [cánh tả] này từng viên gạch một.”
Phụ hoạ với ông Rubio, ông Miller lên án bạo lực chính trị cánh tả là “căn bệnh ung thư chết người đối với nền văn minh.” “Người cánh tả về cơ bản bị thúc đẩy bởi sự đố kỵ, thù hận và ghen ghét. Người cánh tả nhìn vào những gì đẹp đẽ, tốt lành và tự nhiên và tràn đầy sự đố kỵ và thù hận,” ông Miller nói.
Không dừng ở các lời chỉ trích trên bàn hội nghị, ông Rubio chỉ thị cho Bộ Ngoại Giao Mỹ công bố “chính sách hạn chế thị thực (visa) mới, nhắm vào thành viên của các nhóm khủng bố cực tả.” Trước đây chính quyền Trump chỉ định “Antifa” (chống phát xít) là nhóm cực tả – nhưng antifa ở Mỹ là một quan niệm, không phải là một tổ chức có cơ cấu, có nhân sự cụ thể. Tháng Mười Một năm ngoái, Bộ Ngoại Giao Mỹ liệt bốn tổ chức cánh tả Châu Âu vào danh sách tổ chức khủng bố, treo thưởng $10 triệu cho thông tin về cơ chế tài chính của các nhóm này. Có lẽ chính sách thị thực mới nhắm vào thành viên của bốn tổ chức Antifa Ost (Đức), International Revolutionary Front (Ý), Armed Proletarian Justice (Hy Lạp) và Revolutionary Class Self-Defense (Hy Lạp).
Ai là khủng bố?
Khủng bố cánh tả hay bạo lực chính trị cánh tả là gì?
Về lý thuyết, chủ nghĩa khủng bố cánh tả bao gồm các hành vi bạo lực xuất phát từ hệ tư tưởng cộng sản, chủ nghĩa vô chính phủ, chống lại chủ nghĩa tư bản. Những kẻ cực đoan cánh tả nói rằng họ chống lại cái mà họ coi là sự áp bức mang tính hệ thống, sự tàn phá môi trường và bất công xã hội. Loại bạo lực này khác hoàn toàn với các hình thức đấu tranh bất bạo động chống chiến tranh, chống độc tài, bảo vệ môi trường… thường được gọi chung là phong trào cấp tiến.
Ở phía đối lập, bạo lực cánh hữu hoặc cực hữu bao gồm các hành vi tấn công xuất phát từ hệ tư tưởng bảo thủ, kỳ thị chủng tộc, đề cao chủ nghĩa da trắng thượng đẳng, chống người da màu, người chuyển giới. Dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu như Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS), Liên Đoàn Chống Phỉ Báng (ADL) ghi nhận, bạo lực chính trị từ nhóm cực hữu là thành phần chính gây ra khủng bố nội địa ở Mỹ nhiều thập niên qua, từ tổ chức KKK cuối thế kỷ 19 đến những vụ thảm sát hàng loạt mà mục tiêu là người da màu trong các siêu thị gần đây.
Ngoài ra có một phong trào khủng bố gắn liền với Hồi Giáo cực đoan, chống Mỹ và Phương Tây về mọi phương diện, tiêu biểu là các tổ chức khủng bố quốc tế như Al-Qaeda, nhà nước Hồi Giáo ISIS, Hamas… Các tổ chức này thường nhắm mục tiêu vào thường dân, sử dụng bạo lực dã man như mang bom tự sát chỗ đông người. Vụ khủng bố kinh hoàng ngày 9 Tháng Mười Một 2001 do Al Qaeda thực hiện tại Mỹ, vụ khủng bố ngày 7 Tháng Mười 2023 tại Israel là minh chứng đầy đủ cho tính chất dã man của chủ nghĩa khủng bố Hồi Giáo cực đoan.
Cánh tả là kẻ thù nguy hiểm nhất?
Cánh tả và cánh hữu đều có thành phần cực đoan và bạo lực, nhưng theo nhiều cuộc nghiên cứu, bạo lực chính trị của cánh tả “ít gây chết người hơn hẳn” so với bạo lực của cánh hữu và các phần tử thánh chiến Hồi Giáo. Có điều, sau khi ông Trump tham gia chính trường năm 2016, tình trạng bạo lực do phe cánh tả gây ra tại Mỹ gia tăng rất nhanh. Ông Trump cũng liên kết những vụ ám sát hụt nhắm vào ông là do các phần tử cực đoan cánh tả thuộc đảng Dân Chủ dù điều tra của cơ quan công lực không tìm thấy bằng chứng cho điều đó.
Viện Nghiên Cứu Cato (Cato Institute) – một tổ chức tư vấn theo khuynh hướng tự do (libertarian) – xem xét về phương diện ý thức hệ 620 vụ ám sát chính trị từ năm 1975 đến nay, không kể vụ 9/11, cho thấy 391 vụ do bạo lực cánh hữu gây ra, nhiều hơn năm lần so với 65 vụ do bạo lực cánh tả. Nghiên cứu mà Cato công bố Tháng Chín năm ngoái ghi nhận trong năm năm qua, có 81 người thiệt mạng do bạo lực chính trị tại Mỹ; trong đó, phần tử khủng bố cánh hữu chịu trách nhiệm 54%, các phần tử Hồi Giáo cực đoan gây ra 21%, và các phần tử khủng bố cánh tả gây ra 22%.
Một phân tích được công bố năm 2024 trên tạp chí của Viện Tư Pháp Quốc gia – cơ quan nghiên cứu của Bộ Tư Pháp – cũng cho kết quả tương tự: từ năm 1990, “các phần tử cực đoan cánh hữu đã gây ra số vụ giết người vì hệ tư tưởng nhiều hơn hẳn so với các phần tử cực đoan cánh tả hoặc Hồi Giáo,” với 227 vụ và 520 ca tử vong; các phần tử cực đoan cánh tả chịu trách nhiệm 42 vụ, 78 ca tử vong trong cùng thời kỳ.
Một nghiên cứu vào năm 2025 của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS) cho thấy trong giai đoạn 2016-2025, các vụ tấn công của cánh tả đã khiến 13 người thiệt mạng, so với 82 ca tử vong do các vụ tấn công cánh hữu gây ra.
Rõ ràng, khủng bố hay bạo lực cánh hữu nguy hiểm hơn nhiều so với bạo lực cánh tả. Tuy vậy, các nghiên cứu cũng ghi nhận gần đây bạo lực cánh tả có xu hướng tăng; từ năm ngoái 2025 số vụ bạo lực do cánh tả gây ra đã nhiều hơn số vụ từ cánh hữu.
Ai cũng có thể bị chụp mũ khủng bố
Khủng bố, bạo lực chính trị là chuyện không thể dung thứ, dù xuất phát từ cánh tả hay cánh hữu. Lên án và ngăn chặn bạo lực chính trị là cần thiết để bảo vệ cuộc sống an lành của người dân Mỹ.
Tuy nhiên, dồn hoả lực vào “khủng bố cánh tả” có nguy cơ làm giảm cảnh giác với mối đe dọa của bạo lực cánh hữu và Hồi Giáo cực đoan. Do cuộc chiến ở Trung Đông, lời kêu gọi “trả thù” đáng sợ của chế độ thần quyền Iran, nguy cơ khủng bố Hồi Giáo đang tăng lên từng ngày, lẽ ra chính quyền phải dành nhiều nguồn lực hơn cho việc ngăn chặn khủng bố kiểu jihadist, ám sát chính trị, cả trong và ngoài nước Mỹ.
Thêm nữa, coi khủng bố cánh tả như một “ông kẹ” mà không định nghĩa chính xác thì có khả năng xoá nhoà ranh giới giữa bạo lực chính trị và phản kháng bất bạo động của những người cấp tiến, đấu tranh cho một xã hội công bằng hơn. Những người chỉ trích cảnh báo rằng việc chính quyền tập trung vào bạo lực cánh tả có thể dẫn đến tình trạng lạm quyền, và các thẩm quyền chống khủng bố sâu rộng của chính phủ có thể bị lợi dụng để nhắm vào những người chỉ trích thuộc phe cánh tả.
Tháng Chín năm ngoái, Tổng Thống Trump ký ban hành một bản ghi nhớ về chống khủng bố nội địa, rồi Tháng Sáu năm nay Toà Bạch Ốc lại công bố “Chiến lược chống khủng bố” USCS 2026, cả hai văn bản đều nhắm mục tiêu vào dân nhập cư, giới pháp lý và hoạt động xã hội, báo chí và người biểu tình, coi đó là “những phần tử cực đoan cánh tả bạo lực” một cách vô căn cứ. Với mục tiêu như vậy, bất cứ người dân nào cũng có nguy cơ “trở thành khủng bố” dù chỉ tham gia một cuộc biểu tình bất bạo động hay viết bài phản kháng trên mạng xã hội! (Xem thêm bài “Nổi gai ốc với ‘Chiến lược chống khủng bố của Trump’” – Người Việt ngày 23 Tháng Năm,2026)
Năm ngoái, Liên Đoàn Tự Do Dân Sự Mỹ (ACLU) cảnh báo chính sách chống khủng bố nội địa và bạo lực chính trị của chính quyền Trump có thể bị lợi dụng để nhắm mục tiêu vào xã hội dân sự và những người chỉ trích ông Trump. Tại hội nghị hôm Thứ Năm, Bộ Trưởng Scott Bessent yêu cầu: “Trong cuộc chiến chống khủng bố nội địa, chúng ta phải tôn trọng các quyền hiến pháp về tự do ngôn luận, lập hội và hội họp của tất cả người Mỹ.” Nhưng lời của ông Bessent chìm nghỉm sau những cáo buộc mạnh mẽ của các ông Rubio, Miller! [dt]
