TEHRAN, Iran (NV) – Iran cảnh cáo sẽ không mở lại eo biển Hormuz nếu Mỹ không đáp ứng một loạt yêu sách Tehran đưa ra, gồm bỏ cấm vận, rút quân khỏi Iran và bồi thường chiến tranh, theo Newsweek hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Tám.
Hôm Thứ Bảy, ông Mohammad Bagher Zolghadr, thư ký Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao Iran, tuyên bố tuyến đường biển hệ trọng này vẫn bị đóng tới khi nào Mỹ “sửa chữa hành vi của mình.” Lời tuyên bố của ông được thông tấn xã nhà nước IRNA đăng.
Ông Zolghadr cho hay đây là những yêu sách của người dân Iran, đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ không chùn bước “cả trong chiến tranh lẫn đàm phán.”
Lời cảnh cáo này làm cho cơ hội mở lại Hormuz càng không chắc chắn.
Hôm Thứ Sáu, Reuters đưa tin một giới chức Mỹ cho hay Iran và Oman sắp đạt thỏa thuận về Hormuz, eo biển từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu khí toàn cầu trước khi cuộc chiến nổ ra hôm 28 Tháng Hai.
Ông Zolghadr cho biết, muốn Iran mở lại eo biển này, Mỹ phải làm sáu việc sau:
1.Chấm dứt đe dọa và sỉ nhục: Mỹ phải không bao giờ được đe dọa Iran “bằng bất cứ lời lẽ nào” hay sỉ nhục những điều người dân coi là thiêng liêng.
2.Vĩnh viễn chấm dứt hành động quân sự: Mỹ phải chấm dứt chiến tranh và gây hấn với Iran cũng như đồng minh của Iran ở Lebanon, Palestine, Yemen và Iraq.
3.Chấm dứt phong tỏa và rút quân: Mỹ phải chấm dứt phong tỏa cảng Iran và rút lực lượng Hải Quân và Không Quân xung quanh Iran.
4.Bồi thường chiến tranh: Mỹ phải bồi thường Iran đầy đủ vì thiệt hại chiến tranh mà ông Zolghadr nói Mỹ gây ra.
5.Bỏ cấm vận: Mỹ phải dỡ bỏ lệnh cấm vận “bất công và phi pháp” đối với người dân Iran.
6.Tháo khoán tài sản bị phong tỏa của Iran: Mỹ phải tháo khoán vô điều kiện tài sản bị phong tỏa hay tịch thu của Iran.
Iran dường như nghĩ rằng lợi thế của nước này trong vấn đề Hormuz sẽ buộc Mỹ nhượng bộ.
Mỹ chưa lên tiếng về loạt yêu sách này. Tổng Thống Donald Trump muốn Iran đạt thỏa thuận về Hormuz trước rồi mới bỏ phong tỏa cảng Iran. Theo thỏa thuận tạm thời hai bên ký hồi Tháng Sáu, lịch trình bỏ cấm vận và kế hoạch bồi thường sẽ nằm trong thỏa thuận cuối cùng, và hai bên sẽ đàm phán về tài sản bị phong tỏa.
Còn hơn một tuần nữa là hết 60 ngày đàm phán thỏa thuận cuối cùng, nhưng có thể hai bên sẽ gia hạn. (Th.Long) [dt]
