Trúc Phương/Người Việt
Với những gì báo chí Mỹ viết về quy mô tham nhũng của gia đình Trump, không bất kỳ người quan sát nào không choáng váng với khối lượng thông tin khổng lồ được cung cấp. Chỉ hơn một năm, hồ sơ các màn trục lợi táo bạo của “đệ nhất gia đình” Trump nặng đến “hàng tấn” – tỷ lệ thuận với “hàng tấn” tiền mà họ thu được.
Chẳng có đạo đức chính trị gì ở đây. Không có lằn ranh xung đột lợi ích nào cản lại họ. Mức độ tham nhũng của gia đình Trump khiến bất kỳ triều đại tham nhũng nào trong lịch sử chính trị hiện đại, từ Tây sang Đông, phải “nghiêng mình kính nể.” Đảng Dân Chủ, ở thế có thể tái chiếm lưỡng viện, đang thề truy đến cùng toàn bộ sự việc…
Tài sản Donald Trump Jr. tăng gấp sáu chỉ trong một năm
Tên tuổi cậu ấm Donald Trump Jr. đang nổi như cồn từ bài báo của ProPublica, với nội dung cho biết Umar Kremlev, nhân vật thân tín của Tổng Thống Nga Vladimir Putin, chính là người tài trợ cho đám cưới Trump Jr. Vụ trên chỉ là một phần thời sự nhỏ liên quan Trump Jr.
Năm 2024, Trump Jr. sở hữu khối tài sản khoảng $50 triệu. Đến nay, theo Forbes, Trump Jr. có khoảng $300 triệu, gấp sáu lần so với Tháng Mười Một, 2024. Tiền mã hóa là nguồn thu chính của Trump Jr. Trước hết phải kể đến World Liberty Financial (WLF) – “con gà đẻ trứng vàng” của gia đình Trump. WLF đã bán lượng token ước tính $1.4 tỷ. Dù con số chính xác vẫn là ẩn số nhưng các hồ sơ công khai cho thấy Trump nhận khoảng 52% số tiền thu được, trong khi ba đồng sáng lập viên – gồm ba đứa con Trump Jr., Eric, và Barron – chia nhau 22%. Tiếp đến là đồng stablecoin. Kể từ khi ra mắt đầu năm 2025, stablecoin đã mang lại thêm khoảng $19 triệu cho Trump Jr.
Tài sản lớn nhất của Trump Jr. là cổ phần tại American Bitcoin, công ty khai thác tiền mã hóa mà đương sự cùng em trai Eric đồng sáng lập vào Tháng Ba, 2025. Chưa hết, Trump Jr. còn đầu tư khoảng $10 triệu vào cổ phiếu loạt công ty có mối liên hệ với giới chính trị, trong đó có Dominari Holdings (công ty tài chính có văn phòng tại Trump Tower), Public Square, GrabAGun (nhà bán lẻ súng trực tuyến), Unusual Machines (nhà sản xuất máy bay không người lái), Trump Media and Technology Group (công ty mẹ của Truth Social)…
Còn nữa, Trump Jr. thu khoảng $3.2 triệu trong năm 2024 từ các thỏa thuận cấp phép tại Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE), Saudi Arabia và Việt Nam. Theo Forbes, phần sở hữu của Trump Jr. trong lĩnh vực kinh doanh cấp phép bất động sản thuộc gia đình mình hiện có giá trị $34 triệu. Điều đáng nói nữa là nhờ thông tin nội bộ từ chính người cha ngồi ghế tổng thống, Trump Jr. và người em Eric đã mạnh tay đầu tư vào các công ty quốc phòng. Nhờ sự có mặt của anh em nhà Trump, các công ty này giành được nhiều hợp đồng béo bở với Ngũ Giác Đài.
Thương vụ đình đám nhất liên quan Trump Jr. là vụ khai thác vonfram tại Kazakhstan. Tháng Chín, 2025, Bộ Trưởng Thương Mại Howard Lutnick gặp Tổng Thống Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, tại khách sạn St. Regis ở New York. Nội dung bàn về việc cho phép một công ty Mỹ khai thác vonfram tại Kazakhstan. Công ty có tên Kaz Resources. Thậm chí trước khi việc nói chuyện với Kazakhstan ngã ngũ, Trump đã duyệt hồ sơ xin trợ cấp lên tới $1.6 tỷ cho Kaz Resources. Chỉ vài tuần sau cuộc đàm phán tại St. Regis, Dominari Securities – công ty có trụ sở tại Trump Tower và thuộc sở hữu một phần của Trump Jr. và Eric Trump – lập tức mua 20% cổ phần một pháp nhân liên quan dự án Kazakhstan. Thỏa thuận với Kazakhstan được ký kết ngày 6 Tháng Mười Một, 2025.
Vụ trên không là trường hợp duy nhất. Theo các hồ sơ liên bang mà The New York Times tiếp cận được, một hoặc cả hai gia đình – Howard Lutnick và Trump – đều có mối liên hệ tài chính với ít nhất 14 công ty hiện ráo riết làm việc với chính quyền liên bang trong các thương vụ khoáng sản. Tất cả 14 công ty đều xin chính quyền liên bang (của Trump) hỗ trợ tài chính và đều được dễ dàng duyệt xét dự án một cách dễ dàng từ Bộ Thương Mại (của Howard Lutnick). Tổng số tiền tài trợ mà chính quyền Trump cung cấp hoặc cân nhắc cung cấp cho các công ty trên lên tới hơn $8.9 tỷ.
Ở đây, điều cực kỳ tồi tệ là Trump đã thúc đẩy gói tài trợ khổng lồ – với hỗ trợ của phe Cộng Hòa trong Quốc Hội – để rót vốn cho các công ty khai khoáng nằm trong dây quan hệ với Trump và đám con của Trump. Kể từ khi Trump trở lại nắm quyền, chính quyền liên bang đã duyệt 60 dự án khoáng sản trên toàn cầu, với tổng trị giá $18.6 tỷ. Một lãnh đạo ngân hàng cho biết đây là khoản ngân sách lớn nhất trong lịch sử Mỹ dành cho lĩnh vực này.
Dĩ nhiên tài trợ liên bang chẳng phải là tiền túi Trump. Nó là tiền thuế của dân. Và dĩ nhiên Trump không vì lợi ích quốc gia mà dễ dãi với công nghiệp khoáng sản nếu con cái ông không có mặt ở đó. Như được The New York Times thuật, Trump Jr. là đối tác của một công ty đầu tư mà công ty này có cổ phần trong công ty khai thác khoáng sản Vulcan Elements…
Những gì liên quan Trump Jr. còn rất nhiều và dù kể thêm bao nhiêu đi nữa thì bản chất vấn đề cũng nằm ở việc: “Bố Trump” luôn “làm chính sách” theo cách các con của ông phải có phần để đút túi. Lĩnh vực nào Trump muốn phát triển và “làm cho nước Mỹ trở nên vĩ đại” thì nhất thiết con cái ông phải được hưởng lợi.
Những vụ “chạy áp phe” của Jared Kushner
Từ khi được bố vợ cử làm đặc phái viên đàm phán hòa bình, cậu con rể Jared Kushner chưa đạt được thành quả nào. Điều đó là dễ hiểu, bởi các chuyến “công du” như con thoi của Kushner chỉ là đi làm ăn. Trong bài viết ngày 14 Tháng Chín, The New Yorker gọi đó là “ngoại giao đô la” (“Jared Kushner’s Dollar Diplomacy”).
Tính đến ngày 8 Tháng Chín, AP cho biết các cuộc biểu tình ở Albania đã bước sang ngày thứ 100. Từ khi chế độ cộng sản sụp đổ hơn ba thập niên trước, chưa bao giờ Albania chấn động bởi làn sóng phẫn nộ đến vậy. Sự việc bùng phát khi chính quyền Albania bật đèn xanh cho dự án của vợ chồng Jared Kushner-Ivanka Trump.
Đắc cử nhiệm kỳ thứ tư năm 2025 với cam kết đưa đất nước gia nhập EU, Thủ tướng Albania Edi Rama khẳng định khoản đầu tư 1.4 tỷ euro của Jared Kushner là xung lực giúp Albania trở thành “điểm đến du lịch cao cấp hấp dẫn nhất” Địa Trung Hải. Điều khiến dân Albania nổi giận là dự án nằm trong khu bảo tồn Pishë Poro-Narta – nơi có một trong những dòng sông hoang sơ cuối cùng của Châu Âu – bao trùm phần lớn bán đảo Zvërnec. Những bãi cát tại đây che chắn một đầm phá nội địa, vốn là tuyến di cư của hàng trăm loài chim quý, đặc biệt hồng hạc, cùng hơn 70 loài có nguy cơ tuyệt chủng.
Kể từ khi Trump trở lại Tòa Bạch Ốc, các doanh nghiệp đứng tên cậu con rể Jared Kushner và con gái Ivanka đã công bố các khoản đầu tư hàng tỷ euro tại Châu Âu, bất chấp loạt chỉ trích về xung đột lợi ích. Hơn chục dự án bất động sản cao cấp trên khắp thế giới đã được loan bố, vượt quá số dự án mà tập đoàn Trump ký trong nhiệm kỳ đầu (2017-2021).
Các khoản đầu tư mới tại Albania, Romania, Georgia và Serbia lên tới hàng tỷ euro. Chưa kể hai khách sạn hạng sang ở Scotland và một khách sạn ở Ireland vốn thuộc sở hữu gia đình Trump trước khi Trump bắt đầu sự nghiệp chính trị năm 2015.
Trong chiến dịch mở rộng đầu tư lần này, gia đình Trump – thông qua Jared Kushner-Ivanka Trump, cùng hai con trai Eric và Donald Trump Jr – không bỏ tiền vào Paris, Rome hay các hòn đảo Hy Lạp. Họ nhắm vào Tbilisi, Bucharest, Belgrade, Hưng Yên (Việt Nam),… những nơi có chính quyền dễ mua chuộc.
Một cựu quan chức Cộng Hòa cho biết ông “không thể nhớ có bất kỳ tiền lệ nào việc một quan chức chính phủ (Kushner) rời nhiệm sở và thành lập công ty đầu tư, để rồi ngay lập tức nhận được hàng tỷ đô từ chính các chính phủ nước ngoài mà vị quan chức đó từng làm việc cùng khi còn đương chức.” Ngay cả Dân Biểu James Comer (Cộng Hòa-Kentucky) – từng đi đầu trong chiến dịch hài tội Hunter Biden – cũng phải sửng sốt. Comer cho rằng các vụ áp phe của Kushner đã “vượt quá giới hạn đạo đức.” Khi một cố vấn của Kushner đề nghị ngưng chỉ trích, Comer đốp lại: “Về nói với thằng Kushner là nó biến đi cho khuất mắt tao” (“As Kushner’s Investment Firm Steps Out, the Potential Conflicts Are Growing”/The New York Times).
Tính đến nay, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE), và Qatar đã đầu tư ít nhất $1.5 tỷ vào quỹ Affinity Partners của Kushner. Nếu cộng những khoản đầu tư nhỏ lẻ từ giới đầu tư ngoại quốc, tổng tài sản Affinity đã vượt mốc $6 tỷ và mang lại hơn $100 triệu phí quản lý cho Kushner cùng các cộng sự.
Tháng Sáu rồi Tháng Chín, 2024, Thượng Nghị Sĩ Ron Wyden (Dân Chủ-Oregon) – lúc đó là chủ tịch Ủy Ban Tài Chính Thượng Viện – từng yêu cầu Affinity cung cấp thông tin các vụ áp phe, chẳng hạn danh tính nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt Kushner thu lợi bao nhiêu từ các giao dịch nước ngoài, và Kushner đã làm gì cho những khách hàng đó. Tất nhiên Kushner không hồi đáp.
Như đã nói, Dân Chủ đang thu thập tài liệu và chứng cứ pháp lý để buộc Trump cùng các thành viên gia đình phải trả lời, liên quan chuyện thao túng chính sách nhằm tư lợi. Thẳng thắn mà nói, mọi việc chẳng đi đến đâu. Sẽ chẳng có “tên” nào tra tay vào còng hoặc ra tòa. “Gạo nấu thành cơm” cả rồi. Việc tư lợi của Trump xảy ra một phần do sự làm càn chà đạp luật pháp nhưng nó cũng cho thấy luật pháp tồn tại quá nhiều lỗ hổng. Trách nhiệm của những chính trị gia có lương tri không chỉ là quy kết Trump tội gì mà còn phải vá lỗ hổng để bất kỳ bọn bất lương nào trong tương lai không còn có thể nhân danh việc “làm chính sách” để bòn rút và “ăn tàn ăn mạt” trên đầu hàng triệu người dân. [kn]
