WASHINGTON, DC (NV) – Iran bắn hạ ít nhất hai máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ trong những ngày gần đây, đánh dấu thêm những tổn thất về khí tài của Washington trong cuộc chiến kéo dài với Tehran, giữa lúc một báo cáo mới của Quốc Hội cho thấy chi phí quân sự của Mỹ trong cuộc xung đột lên tới hàng chục tỷ đô la.
CBS News hôm Thứ Năm, 17 Tháng Chín, dẫn lời các giới chức Mỹ cho biết lực lượng Iran hạ hai chiếc MQ-1, nhưng những giới chức này không được phép công khai thảo luận sự việc nên yêu cầu giấu tên. Hiện chưa rõ các máy bay bị bắn hạ ở địa điểm nào trong khu vực hoặc thuộc phiên bản MQ-1 nào.
Quân đội Mỹ từng sử dụng hai loại chính trong dòng MQ-1. MQ-1 Predator từng trở thành một biểu tượng của các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan trước khi Không Quân cho loại máy bay này nghỉ vào năm 2018. Trong khi đó, MQ-1C Gray Eagle lớn hơn và vẫn được Lục Quân Mỹ sử dụng, kể cả trong một số đơn vị đặc nhiệm.
Loại Gray Eagle được thiết kế để hoạt động trong thời gian dài, thực hiện nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát, xác định mục tiêu cũng như tấn công. Máy bay có thể mang vũ khí, trong đó có hỏa tiễn Hellfire. Trong khu vực eo biển Hormuz, những máy bay không người lái loại này có thể giúp Mỹ theo dõi hoạt động của quân đội Iran, phát hiện nguy cơ đối với lực lượng Mỹ và giám sát tuyến hàng hải chiến lược mà phần lớn dầu mỏ thế giới đi qua.
Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ, cơ quan phụ trách các hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực, từ chối bình luận về hai vụ mất máy bay mới nhất.
Tuy chưa rõ giá trị của hai chiếc vừa bị bắn hạ, tổn thất này tiếp tục làm tăng hóa đơn của cuộc chiến. CBS dẫn báo cáo của Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) cho biết Mỹ đã mất ít nhất 24 chiếc MQ-9 Reaper, với tổng giá trị khoảng $720 triệu, cùng một máy bay trinh sát MQ-4C Triton trị giá khoảng $150 triệu kể từ khi chiến tranh với Iran bắt đầu.
Một báo cáo riêng của CBO công bố ngày 15 Tháng Chín ước tính Bộ Quốc Phòng chi khoảng $38 tỷ cho cuộc chiến tính đến ngày 1 Tháng Tám. Con số này bao gồm đạn dược đã sử dụng, khí tài bị phá hủy, các chuyến bay quân sự, hoạt động hậu cần và chi phí nhiên liệu gia tăng. CBO lưu ý đây chưa phải toàn bộ chi phí mà chính phủ liên bang phải gánh chịu.
Hai chiếc MQ-1 mới bị Iran bắn hạ vì thế đáng chú ý không chỉ ở giá trị của chúng. Máy bay không người lái là một trong những công cụ giúp Mỹ duy trì khả năng theo dõi liên tục chiến trường mà không phải đặt phi công trực tiếp vào nguy hiểm. Việc Iran tiếp tục hạ được các hệ thống này cho thấy Tehran vẫn có khả năng buộc Mỹ phải trả giá về khí tài và làm phức tạp hoạt động tình báo, giám sát trong khu vực.
Đồng thời, tổn thất của các MQ-1 cần được nhìn trong một bức tranh rộng hơn: Mỹ vẫn có ưu thế quân sự rất lớn, nhưng một cuộc chiến kéo dài tạo ra quá trình hao mòn không chỉ về đạn dược mà còn đối với những hệ thống trinh sát đắt tiền và khó thay thế nhanh chóng.
Nói cách khác, hai chiếc máy bay không người lái không làm thay đổi cán cân quân sự Mỹ-Iran, nhưng lại thêm dấu hiệu cho thấy chi phí của cuộc chiến đang tiếp tục tích tụ từng ngày, cả bằng tiền bạc lẫn khí tài quân sự. (MPL) [dt]
