Hiếu Chân/Người Việt
Tổng Thống Donald Trump vừa thả một “quả-bom-ngôn-từ” gây chấn động cả nước và làm cho những người yêu nước phải phẫn nộ.
Hôm 5 Tháng Mười, trước đám đông tham dự cuộc vận động cử tri tại thành phố Grand Island, Nebraska, khi biện minh cho cuộc chiến với Iran, ông gợi ý hãy để họ [Iran] hủy diệt các thành phố Los Angeles và San Diego bởi vì đó chỉ là cái giá rất nhỏ để chiến thắng!
Quả là một phát ngôn vô tiền khoáng hậu, tự cổ chí kim, từ Đông sang Tây, từ Á sang Âu, chưa bao giờ có một tổng thống kêu gọi kẻ thù hủy diệt những thành phố của đất nước mình, trừ ông Donald Trump.
Cái giá rất nhỏ – thiệt không?
Sau khi cho rằng chiến tranh chỉ là tạm thời, có tốn kém, ông động viên người Mỹ ráng chịu đựng “để đổi lấy sự an toàn cho thế giới và cho đất nước chúng ta.” Rồi ông tuyên bố: “Họ [Iran] có thể xóa sổ cả một thành phố. Cứ để họ xóa sổ Los Angeles. Cứ để họ xóa sổ San Diego. Đây chỉ là cái giá rất nhỏ, và mọi chuyện sẽ sớm kết thúc thôi,” ông nói.
Đám đông ở Nebraska vỗ tay tán thưởng nhưng nhiều người đang theo dõi qua truyền hình thì nổi da gà, sởn tóc gáy trước một phát ngôn điên rồ ngoài sức tưởng tượng!
Có người gọi đây là lời “mách nước” cho Iran, chỉ ra những mục tiêu trên đất Mỹ mà Tehran có thể “xóa sổ” mà ông Trump chẳng bận tâm! Có người nói, sở dĩ ông muốn hủy diệt Los Angeles và San Diego bởi vì những thành phố này, và tiểu bang California nói chung, được coi là thành trì của đảng Dân Chủ.
Ông căm ghét các thành phố do đảng Dân Chủ lãnh đạo, ông thường dọa cắt ngân sách liên bang dành cho các tiểu bang và thành phố đó, ông khuyến khích người ủng hộ coi đảng Dân Chủ như những sinh vật tàn ác muốn hủy hoại nước Mỹ. Rồi bây giờ ông nói với kẻ thù rằng, ông chẳng bận tâm nếu họ tấn công những thành phố Mỹ chỉ vì cử tri ở đó bỏ phiếu “sai phe”!
Ông Trump và đảng Cộng Hòa có quyền bất đồng với đảng Dân Chủ và đường lối chính trị của họ; thậm chí căm ghét họ. Nhưng công khai gợi ý hủy diệt các thành phố do đối lập điều hành, nơi có hàng chục triệu người Mỹ, cả Dân Chủ và Cộng Hòa và không đảng phái, đang sinh sống là hoàn toàn không thể chấp nhận, vượt quá giới hạn cả về đạo lý lẫn pháp lý. Hai thành phố lớn của nước Mỹ không phải là “cái giá nhỏ phải trả” cho bất cứ tham vọng chính trị nào.
Rồi đây, các chuyên gia pháp lý sẽ phân tích liệu lời kêu gọi như vậy có thể bị coi là hành vi phản quốc (treason) hoặc một căn cứ để tiến hành luận tội (impeachment) hay không.
California phản đối dữ dội
Ngay lập tức, các nhà lãnh đạo tiểu bang California, thành phố Los Angeles và San Diego lên tiếng phản đối dữ dội. Thống Đốc California Gavin Newsom gọi phát ngôn của ông Trump là “điên rồ và nguy hiểm.”
Thị Trưởng San Diego Todd Gloria gọi những lời lẽ của ông Trump là “thiếu suy nghĩ và liều lĩnh” và khẳng định thành phố của ông không phải là “thiệt hại ngoài ý muốn,” là thứ có thể hy sinh và không bao giờ là “cái giá nhỏ phải trả.”
Bà Karen Bass, thị trưởng Los Angeles, khẳng định: “Những lời của ông nhắm vào thành phố chúng ta rất nguy hiểm và có thể đe dọa sự an toàn của chúng ta. Vai trò của một tổng thống là bảo vệ đất nước chứ không phải khuyến khích các cuộc tấn công nhắm vào tính mạng người dân Mỹ.”
Ngay đến Jim Desmond, một đảng viên Cộng Hòa được ông Trump ủng hộ ứng cử dân biểu liên bang đại diện Khu Vực 48 của California, bao gồm San Diego, cũng phản đối quyết liệt: “Không một thành phố nào của Mỹ là thứ có thể bị bỏ mặc, và không một gia đình Mỹ nào đáng bị coi là thiệt hại ngoài ý muốn,” ông Desmond viết trên mạng xã hội.
Lời biện hộ vụng về hay sự sa sút trí tuệ?
Sáng 6 Tháng Mười, Tòa Bạch Ốc lên tiếng bác bỏ những chỉ trích như vậy. “Phản ứng thái quá của truyền thông trước những bình luận của Tổng Thống Trump hoàn toàn xa rời thực tế. Ông ấy đã nói rất rõ rằng các thành phố của Mỹ sẽ bị đe dọa nếu một nước Iran sở hữu vũ khí nguyên tử không bị ngăn chặn,” Giám Đốc Truyền Thông Tòa Bạch Ốc Steven Cheung viết trong một bài đăng trên mạng xã hội. “Nước Mỹ an toàn hơn nhờ có tổng thống. Iran không có vũ khí nguyên tử, không có hải quân, không có không quân và cũng không có tiền.”
Tuy nhiên, trong văn cảnh (context) bài phát biểu của ông Trump, lời biện hộ của Steven Cheung rõ ràng là vụng về: ông Trump không nhắc tới vũ khí nguyên tử mà chỉ đề cập tới “cái giá nhỏ phải trả.”
Bối cảnh phát biểu của ông Trump như sau: (tiếng Anh) “It’s a little bit high. It’s a small price to pay for keeping the world safe, keeping our country safe. They can take out a city. Let them take, let them take out Los Angeles; let them take out San Diego. That’s – this is a very small price to pay, and it’s going to be over with very soon. It’s essentially almost over with.” (tạm dịch): “Cái giá phải trả có thể hơi cao một chút, nhưng đó là cái giá nhỏ để giữ an toàn cho thế giới và cho đất nước chúng ta. Họ có thể hủy diệt một thành phố. Cứ để họ hủy diệt, cứ để họ hủy diệt Los Angeles hay San Diego. Đó là cái giá rất nhỏ phải trả, và mọi chuyện sẽ sớm kết thúc thôi. Về cơ bản thì nó cũng gần như đã kết thúc rồi.” Ngôn từ hơi lủng củng, rối rắm nhưng nội dung thì không cần bàn cãi.
Cứ như lời Steven Cheung, ông Trump nghĩ rằng, nếu Iran có vũ khí nguyên tử thì “họ có thể xóa sổ một thành phố”; Los Angeles và San Diego được đề cập chỉ như những “ví dụ” cho thấy Iran sẽ gây thảm họa, không phải như những “mục tiêu” mà ông muốn kẻ thù nhắm tới. Nhưng thay vì cảnh báo Iran có thể tấn công các thành phố Mỹ, ông Trump lại kêu gọi “Cứ để họ xóa sổ Los Angeles. Cứ để họ xóa sổ San Diego.” Không thể nhầm lẫn, trong tiếng Anh, cụm từ “Let them…” có nghĩa “hãy để họ…”; tức là một sự chấp nhận hành động chứ không phải lời cảnh báo (warning).
Khi thốt ra lời kêu gọi như vậy, có thể ông Trump không còn tỉnh táo, không suy nghĩ mạch lạc và biến một ý cảnh báo thành một lời kêu gọi ngu xuẩn nhất xưa nay, óc nghĩ một đằng miệng nói một nẻo. Nếu cho rằng ông Trump không có ý kêu gọi thì sự “lệch pha” giữa ý nghĩ và lời nói chứng tỏ ông đã bị sa sút trí tuệ trầm trọng. Một ông lão 80 tuổi, đi đứng loạng choạng, nói năng lẩm cẩm, trí năng sa sút lại nắm trong tay quyền lực vô đối của chính phủ Hoa Kỳ cùng mã kích hoạt kho vũ khí nguyên tử lớn nhất hành tinh thì thật đáng sợ!
Dàn dựng cuộc khủng hoảng?
Có một cách hiểu khác về phát ngôn của ông Trump còn đáng lo hơn nữa. Xem kỹ đoạn video do truyền hình C-SPAN truyền đi, người ta thấy ông Trump hoàn toàn tỉnh táo; ông nói câu đó bằng giọng điệu bình thản, dứt khoát và thực sự nghiêm túc.
Liệu có phải ông Trump đã báo trước khả năng Iran tấn công Los Angeles và San Diego? Theo đánh giá của tình báo Mỹ, Iran không có vũ khí nguyên tử (ít ra là cho đến cuộc chiến ngày 28 Tháng Hai năm nay), cũng không có hỏa tiễn đạn đạo đủ mạnh để bắn tới Bờ Tây nước Mỹ. Cách duy nhất Iran có thể tấn công nội địa nước Mỹ là khủng bố, sử dụng drone hoặc những “chiến binh cảm tử” giết hại dân thường theo kiểu vụ khủng bố ngày 11 Tháng Chín, 25 năm trước.
Dự báo Iran tấn công nội địa nước Mỹ vào lúc này với mục đích gì? Để người dân gia tăng đề phòng? Luật Sư Mitch Jackson, công ty luật Jackson và Wilson ở California, đưa ra một dự đoán gần như thuyết âm mưu: phát ngôn của ông Trump nằm trong một kịch bản được dàn dựng nhằm thử phản ứng của đám đông người ủng hộ. Và đám đông ở Nebraska đã vỗ tay tán thưởng cuồng nhiệt!
Luật Sư Jackson cho rằng, nếu lời ông Trump gặp phản ứng thuận lợi thì Los Angeles và San Diego có thể bị tấn công hoặc xảy ra một sự kiện giống như một cuộc tấn công. Không loại trừ chuyện chính phủ Trump tự dàn dựng một vụ tấn công giả rồi đổ lỗi cho kẻ thù để biện minh cho những hành động mà họ đã dự định thực hiện từ trước.
Hành động đó có thể là một cuộc chiến hủy diệt vào Iran, kể cả bằng vũ khí nguyên tử như ông Trump từng đe doạ trước Liên Hiệp Quốc, hoặc một sắc lệnh ban hành thiết quân luật trong nội địa Hoa Kỳ ngay trong lúc diễn ra cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoặc có thể cả hai hành động, như là phản ứng đối với vụ tấn công khủng bố. Kết quả các cuộc thăm dò dư luận đang rất bất lợi cho ông Trump và đảng Cộng Hòa, và sự kiện một thành phố Mỹ bị tấn công mang lại cho ông cái cớ hoàn hảo để ngăn chặn một cuộc bầu cử mà đảng của ông không có cơ hội chiến thắng. “Tạo ra một cuộc khủng hoảng giả tạo là chiêu trò xưa cũ của những kẻ độc tài,” ông Jackson nhận định.
Hãy đề phòng sớm
Dự đoán của Luật Sư Jackson có thể chỉ là… dự đoán, vài tuần nữa sẽ biết nó có xảy ra hay không.
Dù sao, với sự cẩn trọng cần thiết, Thống Đốc Newsom đã chỉ đạo Trung Tâm Đánh Giá Mối Đe Dọa của Tiểu Bang (State Threat Assessment Center – STAC) tăng cường theo dõi các nguy cơ tiềm tàng, đề phòng các thế lực thù địch nước ngoài nghe theo gợi ý của ông Trump để tấn công hoặc gây rối ở California.
STAC là cơ quan đầu mối của tiểu bang về chia sẻ thông tin tình báo và phân tích các mối đe dọa, tổng hợp thông tin từ các nguồn cấp tiểu bang, địa phương, liên bang, bộ lạc và tư nhân để nhận diện và ứng phó với các mối đe dọa đến an ninh và an toàn của người dân. Ông Newsom sẽ không tùy tiện kích hoạt cơ chế này, nhưng phát ngôn của ông Trump đã khiến việc đó trở nên cần thiết.
“Những phát ngôn của Donald Trump thật nguy hiểm, thậm chí có thể coi là hành vi phản quốc, khi biến hai thành phố lớn và một trong những căn cứ hải quân quan trọng nhất của nước Mỹ thành mục tiêu,” ông Newsom viết trên mạng xã hội X.
Cuộc bầu cử đã bắt đầu. Bốn tuần lễ sắp tới có thể là những ngày nhiều biến động. Những ai đã ghi danh cử tri thì nên đi bỏ phiếu sớm và sẵn sàng cho những tình huống bất ngờ! [kn]
