Lê Phan
Trong mấy ngày liên tiếp tuần qua, Bắc Hàn lên tiếng hùng hổ đe dọa thế giới. Thái độ bình thường của mọi người chẳng qua chỉ là một màn diệu võ giương oai để lấy lợi thế trước khi đi vào một vòng đàm phán khác có lợi hơn cho họ. Nhưng một số chuyên gia về Bắc Hàn khuyến cáo nên đề phòng.
Suốt từ khi Hội Ðồng Bảo An Liên Hiệp Quốc thông qua một nghị quyết lên án Bắc Hàn về vụ phóng hỏa tiễn đường dài đến nay luận điệu của miền Bắc càng ngày càng nảy lửa.
Ðầu tiên hôm Thứ Tư, Bắc Hàn tuyên bố sẽ thử hạch nhân bất chấp khuyến cáo của Hội Ðồng Bảo An. Một vụ thử hạch nhân như vậy sẽ là lần đầu tiên trong một Bắc Hàn đang được cai trị bởi một lãnh tụ trẻ tuổi, thiếu kinh nghiệm. Nó cũng là một chỉ dấu cho thấy ông Kim Jong-un đã tiếp tục con đường độc tài của cha ông, thúc đẩy việc đi tìm khả năng vũ khí hạch nhân.
Sang ngày Thứ Năm, Quân Ủy Trung Ương, cơ quan tối cao về quân sự của Bắc Hàn, đã lần đầu tiên trực tiếp nhắm đến Hoa Kỳ. Tuyên bố của Quân Ủy Trung Ương nói là sẽ tiếp tục với một cuộc thử nghiệm hạch nhân “ở cấp cao hơn” và sẽ tiếp tục chương trình thử nghiệm khả năng hỏa tiễn. Ðây cũng là lần đầu tiên Bắc Hàn nói thẳng thừng thay vì ngầm ý là mục tiêu của họ là Hoa Kỳ. Trong quá khứ, ngầm ý này thường được bộc lộ qua những tấm bích chương tuyên truyền cho thấy hỏa tiễn đâm thẳng vào một nơi trông rõ ràng là Ðiện Capitol.
Tuyên bố này cũng rõ ràng loại bỏ mọi thương thảo về việc “phi hạch nhân hóa” bán đảo Triều Tiên, vốn là mục đích của những cuộc họp sáu bên mà mấy lâu nay bế tắc sau khi Bắc Hàn tẩy chay. Lời tuyên bố của Bắc Hàn lần này rất rõ, “Chúng ta không che giấu sự việc là một loạt các vệ tinh và hỏa tiễn đường xa sẽ được phóng ra bởi nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên, cái nọ theo chân cái kia, và một vụ thử hạch nhân ở mức cao hơn, sẽ nhắm vào Hoa Kỳ, kẻ thù truyền kiếp của nhân dân Triều Tiên.”
Chưa hết, sang ngày Thứ Sáu, Bắc Hàn quay sang đe dọa Nam Hàn. Trong một thông cáo của Ủy Ban Thống Nhất Hòa Bình Tổ Quốc, vốn điều hành liên hệ với miền Nam, Bắc Hàn tuyên bố, “Nay khi nhóm bảo thủ bù nhìn Nam Hàn đang một cách tuyệt vọng làm ồn lên chống lại nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên về các vấn đề hạch nhân và hỏa tiễn tiếp tay với Hoa Kỳ, sẽ không có thảo luận về phi hạt nhân hóa giữa miền Bắc và miền Nam trong tương lai. Ngày nào nhóm phản quốc bù nhìn Nam Hàn còn tiếp tục theo đuổi chính sách thù nghịch với nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên, chúng ta sẽ không bao giờ điều đình với bất cứ một ai.”
Bắc Hàn còn nói thêm cho rõ “‘Trừng phạt’ có nghĩa là một cuộc chiến, và một lời tuyên chiến chống lại chúng ta.” Và “Nếu nhóm bù nhìn phản quốc tham gia trực tiếp vào những ‘trừng phạt’ của Liên Hiệp Quốc thì nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên sẽ có biện pháp cụ thể chống lại.” Bắc Hàn cũng loan báo thêm là một thỏa thuận nòng cốt ký kết với miền Nam về việc phi hạch nhân hóa bán đảo Triều Tiên là vô hiệu, lập lại cáo buộc lâu nay là Hán Thành đã cấu kết với Hoa Kỳ.
Dĩ nhiên đây không phải lần đầu tiên Bắc Hàn đưa ra luận điệu hung hăng như vậy. Nhưng điều đáng ngại lần này là vì các viên chức quốc phòng và tình báo Hoa Kỳ đã bày tỏ quan tâm mới về ý định của Bắc Hàn. Các viên chức tình báo đã kết luận là cuộc thử hỏa tiễn vừa qua đã thành công, đi đến tận Philippines trước khi phóng một cái mà họ gọi là vệ tinh to bằng một cái máy giặt vào quỹ đạo. Sau đó thì vật này rơi xuống, nhưng nó chứng tỏ là Bắc Hàn nay có khả năng “ném” một đầu đạn hạch nhân xa hơn trước nhiều. Theo các chuyên gia Nam Hàn, khả năng này có nghĩa là Bắc Hàn đã phóng được một hỏa tiễn đi xa 10,000km (6,200miles), có tiềm năng có thể bắn tới San Francisco.
Trước đây các viên chức tình báo Hoa Kỳ thường nói là, giỏi lắm, hỏa tiễn của Bắc Hàn có thể tới Hawaii, và ít nhất còn phải ba năm hay hơn nữa, trước khi họ có thể nới chặng đó đến lục địa Hoa Kỳ.
Thẩm định thực sự Bắc Hàn muốn gì luôn rất khó. Sau khi hùng hổ thách thức, lời tuyên bố lập lại câu họ vẫn thường nói, đó là chương trình hạch nhân chỉ có mục đích phòng ngừa.
Phải chăng thực ý của lời tuyên bố của Quân Ủy Trung Ương đó chỉ là một sự bực tức của một quốc gia thiếu tự tin, đang chết đói, tìm cách đòi Tây Phương thêm viện trợ, trong một chu kỳ mà Tổng Thống Obama đã nói là không chấp nhận. Vả lại, Bình Nhưỡng thường có thói quen đưa ra những lời tuyên bố nảy lửa hay có hành động khiêu khích khi sự chú ý của Washington đang để vào nơi khác.
Cũng có thể Bắc Hàn bực tức vì hôm Thứ Năm vừa qua, Hoa Kỳ đã đưa thêm cấm vận kinh tế cho hai viên chức ngân hàng của Bắc Hàn và một công ty ở Hồng Kông mà họ cáo buộc đã giúp Bình Nhưỡng trong việc phổ biến vũ khí có sức hủy diệt hàng loạt. Công ty này, Leader International Trading Ltd trước đó đã vào sổ đen của Liên Hiệp Quốc.
Rất nhiều nhà bình luận thì cho là cái trò diệu võ giương oai của Bắc Hàn thực ra hư nhiều hơn thực. Thông tấn xã AP chẳng hạn viết, “Nếu quá khứ là chỉ dấu, đe dọa chiến tranh thường được thổi phồng. Nhưng cơ hội là họ sẽ thử nghiệm hạch nhân lần nữa rất cao. Và họ đang tiến bộ trong chương trình hỏa tiễn của họ nhưng các chuyên gia nói là vẫn còn lâu họ mới có thể thực sự đe dọa lục địa Hoa Kỳ.”
Nhưng Giáo Sư John Park ở Viện Ðại Học MIT, một trong số rất ít chuyên gia về Bắc Hàn, thì nghĩ là đe dọa của miền Bắc thích hợp với một chiều hướng là Bắc Hàn đã vượt quá giai đoạn sử dụng những đe dọa này để trả giá. Tuyên bố với Tạp chí Foreign Policy, ông Park nói, “Những ngày mà Bắc Hàn dùng chương trình hạch nhân sơ khai của họ để trả giá đòi những nhượng bộ đã ngày càng qua rồi. Mặc dầu Bắc Hàn còn nhiều giai đoạn nữa phải đi qua trước khi đạt được một kho vũ khí hạch nhân, tình hình này không nên được coi như là một đe dọa trung hạn. Một nguy cơ tức thời và rõ ràng là sự gia tăng thử nghiệm hỏa tiễn đạn đạo của Bắc Hàn sẽ làm cho khu vục các hải lộ bận rộn của Á Châu Thái Bình Dương ngày càng thêm có những miểng hỏa tiễn. Lâu nay Bắc Hàn đã là một đe dọa cho an ninh thế giới vì việc phổ biến kỹ thuật hạch nhân và bán hỏa tiễn. Nay họ đã trở thành một đe dọa mới cho an toàn trong vùng.”
Ðiều có vẻ như các chuyên gia đều đồng ý là tân lãnh tụ của quốc gia bí ẩn này đã quyết định đối đầu với Tây Phương là một chiến lược thành công hơn để ông duy trì quyền lực so với cố gắng mới để tạo cải tổ kinh tế vốn đầy khó khăn.
Ðã có lúc, khi ông Kim trẻ mới lên cầm quyền, người ta đã hy vọng ông sẽ sẵn sàng điều đình với Tây Phương để đổi lấy viện trợ kinh tế. Nhiều người hy vọng khi thấy ông có vẻ dễ chịu hơn, cởi mở hơn khi cùng vợ đi xem hát, xuất hiện trước công chúng trong một khung cảnh khác hơn là các quân trại hay công xưởng. Ðe dọa trong mấy ngày gần đây cho thấy ông ta đã theo gương của ông bố, vốn đã đặt ra một chu kỳ phóng hỏa tiễn, Liên Hiệp Quốc lên án, và thử nghiệm hạch nhân.
Mà có lẽ họ có lý. Dầu họ có làm gì chăng nữa, Bắc Kinh, ngoài việc hùa theo lên án ở Hội Ðồng Bảo An, sẽ không cắt viện trợ. Các viên chức Hoa Kỳ cho biết Bắc Kinh đã nói rõ là họ sợ sự sụp đổ của miền Bắc hơn là những tiến bộ của miền Bắc về khả năng hỏa tiễn và hạch nhân.
Một chuyên gia về Bắc Hàn, trong một cuộc phỏng vấn với đài BBC nhận xét, “Bắc Hàn thường hành xử như một cậu bé làm nư khi không được quà, nhưng thật ra gia đình ông Kim rất khôn ngoan và thường biết rõ họ muốn gì. Bởi điều quan trọng duy nhất đối với gia đình họ là sao bảo vệ được vị thế quyền lực bằng mọi giá. Ðó mới là điều đáng sợ nhất về Bắc Hàn.”
