Nguyễn Văn Đồng (Bình Thạnh, Saigon)
Trong khi hàng loạt thực phẩm độc hại đang đe doạ sức khoẻ người tiêu dùng, thì các cơ quan nhà nước còn phải họp bàn cách làm sao để tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp.
Trong những ngày này, người dân đang rất lo sợ trước thông tin về các loại thực phẩm như bún, phở, bánh canh, bánh hỏi, mì sợi,…chứa chất phụ gia, chất tẩy trắng, chất bảo quản không đảm bảo an toàn được loan ra bởi Trung tâm nghiên cứu và tư vấn về tiêu dùng.
Các loại bún, bánh canh, phở, mì,…vẫn được bán khắp nơi dù đã được cảnh báo có chứa hoá chất độc hại. Ảnh: Google
Tại cuộc họp ngày 25 Tháng Bảy, bà Lê Ngọc Đào, Phó giám đốc Sở Công thương TP.HCM, cho rằng việc Trung tâm đã làm sai quy định khi tự lấy mẫu, tự đi kiểm tra, công bố đích danh của đơn vị vi phạm. Bà Đào còn nghi ngờ tính chính xác của thông tin cảnh báo này và bà lo ngại “sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của doanh nghiệp.” (trích báo Thanh niên, ra ngày 26 Tháng Bảy)
Trung tâm nghiên cứu và tư vấn tiêu dùng trực thuộc Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, là thành viên của Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và tổ chức Quốc tế Người tiêu dùng (CI). Hội này được thành lập và hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản, tựu trang trải về kinh phí. Như vậy, hoạt động của các trung tâm thuộc Hội này cũng được xem là hoạt động độc lập, không “chịu sự quản lý của nhà nước”. Như vậy thì cớ gì họ phải báo cáo cho nhà nước?
Trả lời báo chí hôm 27 Tháng Bảy, ông Đỗ Ngọc Chính, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu và tư vấn tiêu dùng cho rằng Trung tâm của ông làm để đưa ra lời cảnh báo khi nhận thấy sản phẩm không đạt chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, cụ thể là chất tinopal độc hại. Và đúng như ông nói:”Luật không có chỗ nào quy định là buộc phải báo trước cho cơ quan A, B, C.”
Trong khi đó, cũng theo bà Đào, Sở Công thương (là cơ quan quản lý nhà nước) chưa thể khẳng định các thực phẩm như bún, bánh hiện nay đều có nhiễm chất tinopal độc hại, vì lâu nay Sở chỉ kiểm tra chất formol và hàn the trong thực phẩm. Còn hoá chất độc hại tinopal làm trắng sáng bún thì sở này không biết và “hứa” sẽ đưa vào danh mục kiểm tra.
Cũng chỉ trong cuộc họp này, khi báo chí đưa tin, người dân mới biết rằng trước đó, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM cũng đã phát hiện 7 mẫu bún tươi (lấy mẫu ở các chợ nhỏ, điểm bán lẻ) có chứa loại hoá chất làm trắng sáng bún (tinopal). Nhưng có lẽ sợ làm sai quy định, nên Chi cục này cho rằng kết quả này “chỉ mang tính tham khảo bước đầu”, nên chưa báo cáo.
Không khó khăn khi tìm mua các loại hoá chất, phẩm màu, phụ gia dùng để chế biến thực phẩm. Ảnh PetroTimes
Đến nước này thì người tiêu dùng hoàn toàn mất hẳn niềm tin vào các cơ quan của nhà nước, bởi hầu như họ không được bảo vệ gì dù đã có Luật An toàn thực phẩm hẳn hoi. Luật này phân rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt là trách nhiệm của Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Dù vậy, khi xảy ra chuyện, chẳng thấy ai lên tiếng cảnh báo, hay hướng dẫn để người dân biết đường mà tránh.
Tháng 10 năm 2012, Cục quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hàn Quốc (KFDA) phát hiện trong gói súp của mì ăn liền Neoguri và Sang Sang của Công ty Nongshim (nhà sản xuất mì ăn liền lớn nhất Hàn Quốc), có chất benzopyrene có thể gây ung thư. Và dù KFDA cho rằng hàm lượng chất này trong mỗi gói súp là vô hại, không đủ đẩ gây ung thư, nhưng trước nỗi lo của người tiêu dùng, cơ quan này đã yêu cầu Công ty Nongshim phải ngừng bán sản phẩm này. Ngay cả những sản phẩm được xuất sang Đài Loan cũng bị thu hồi.
Còn ở Việt Nam, mọi phát hiện đều phải được báo cáo từ cấp dưới từng bước lên cấp trên (không được báo cáo vượt cấp), sau đó chờ họp (từng cấp họp xong báo cáo cho cấp trên). Khi cấp cao nhất được báo cáo (bằng văn bản) sẽ tổ chức họp tiếp để chỉ đạo từng cấp nghiên cứu. Nghiên cứu khi có kết qủa phải đưa ra bàn tiếp xem có “nên” hay “không nên” thông tin, thông tin thế nào để đừng làm ảnh hưởng uy tín của nhà nước, của doanh nghiệp….
Cuối cùng thì dù đã được cảnh báo, người dân vẫn chẳng biết đâu mà tránh những loại thực phẩm độc hại, bởi những nơi có nhiệm vụ bảo vệ sức khoẻ cho họ vẫn còn đang…ngồi họp.
