Bùi Tín (Nguồn: VOA)
Ðài Loan vừa trải qua một cuộc thay đổi chính trị khá sâu sắc. Bắc Kinh không hề dự kiến một cuộc đảo lộn tệ hại cho họ đến vậy. Tập Cận Bình và phe nhóm đã bị một vố rất đau.
Trong thay đổi vừa qua nổi lên hai khuôn mặt sáng, cho ta một cái nhìn lạc quan có cơ sở khi năm 2014 sắp kết thúc.
Khuôn mặt sáng thứ nhất là Bác Sĩ Kha Văn Triết, giáo sư ngành y của trường Ðại Học Quốc Gia Ðài Loan (National Taiwan University), ở thủ đô Ðài Bắc. Ông Kha được xã hội kính nể do kiến thức y học chuyên sâu, tay nghề phẫu thuật điêu luyện; những năm gần đây ông quan tâm đến chính trị, ủng hộ các bạn sinh viên trẻ bảo vệ những quyền dân chủ đã thành nếp sống, theo phương châm “1 nước 2 chế độ.” Tuy không tham gia đảng phái nào, ông kiên quyết chống lại âm mưu của Bắc Kinh tìm cách thôn tính từng bước hòn đảo nhỏ này dưới cái danh xưng “thống nhất tổ quốc.”
Ngô Nhĩ Khai Hy (Wuer Kaixi). (Hình: Getty Images)
Trong cuộc bầu cử địa phương trong toàn quốc ngày 29 tháng 11 vừa qua, Quốc Dân Ðảng hiện cầm quyền bị thua to một cách bất ngờ. Theo bình luận của báo chí quốc tế, QDÐ đã bị nhân dân Ðài Loan trừng phạt nặng nề do một bộ phận lãnh đạo quan trọng của QDÐ đã bị Bắc Kinh mua chuộc bằng những khoản đầu tư ưu đãi trên lục địa, đồng thời QDÐ cũng nhiễm nặng tệ tham nhũng trong khi trước đây họ từng dựa vào cớ tham nhũng để hạ bệ những người lãnh đạo của đảng Dân Chủ Tiến Bộ.
Ðảng Dân Chủ Tiến Bộ thắng lớn, lấn dần lên phía Bắc vốn là đất phát triển công nghiệp, là căn cứ của QDÐ. QDÐ rất đau khi mất thành phố Ðài Trung, nơi họ đã thắng trong 3 cuộc bầu cử liên tiếp trước đây, nay chỉ trụ lại được ở thành phố Tân Ðài Bắc với số phiếu sút giảm mạnh.
Thắng lợi lớn nhất của đảng Dân Tiến là ở thủ đô Ðài Bắc, và Bác Sĩ Kha Văn Triết nhận được nhiều phiếu. Tuy ông không thuộc đảng nào nhưng được đảng Dân Tiến tận lực ủng hộ, từ đó hình thành một liên minh cầm quyền giữa đảng Dân Tiến với một số nhân sĩ.
Ðây là nét mới mẻ và thú vị của cuộc bầu cử. Một nhân sĩ đứng riêng một mình sẽ bị cô lập. Ðồng thời, nếu như đảng Dân Tiến không ủng hộ mạnh mẽ Bác Sĩ Kha Văn Triết thì cũng không thể làm nên chuyện. Một nét lý thú khác là tại Ðài Bắc, đối thủ của Giáo Sư Kha Văn Triết là Liên Thắng Văn, con trai của cựu Phó Tổng Thống Liên Chiến, từng bị bắn vào đầu trong cuộc bầu cử trước, được chính Bác Sĩ Kha Văn Triết chữa lành vết thương. Ngay sau khi có kết quả, ông Liên Thắng Văn đã chúc mừng đối thủ cũng là người đã từng cứu sống mình. Dư luận Ðài Loan tiên đoán Bác Sĩ Kha Văn Triết, 55 tuổi, sẽ trở thành thị trưởng Ðài Bắc, và đến năm 2016 ông sẽ là ứng cử viên tổng thống sáng giá nhất của Ðài Loan. Trước đây các tổng thống Lý Ðăng Huy, Trần Thủy Biển và đương kim Tổng Thống Mã Anh Cửu cũng từng giữ chức thị trưởng Ðài Bắc. Lợi thế chính của ông Kha Văn Triết là việc ông hứa xây dựng một chính quyền trong sạch và minh bạch, dựa vào nhân dân, đặc biệt là nông dân và tầng lớp trung lưu chiếm đa số.
Cuộc động đất chính trị cuối tháng 11 vừa qua đã làm đảo lộn tình hình chính trị ở Ðài Loan. Tổng Thống Mã Anh Cửu tuyên bố từ bỏ chức lãnh đạo QDÐ, tuy vẫn còn là tổng thống đến năm 2016. Sau thất bại nặng Thủ Tướng Giang Nghi Hoa của QDÐ cùng toàn bộ nội các 81 người cũng xin từ chức.
Chính quyền Ðài Loan lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng về đường lối, trong việc giữ mối quan hệ ra sao với Bắc Kinh khi công luận đã tỏ rõ không thể theo xu thế bị chủ nghĩa bành trướng gậm nhấm dần. Thật ra thái độ phản đối quan hệ bất bình đẳng với Bắc Kinh đã diễn ra từ tháng 3 năm nay khi sinh viên xông vào chiếm tòa nhà chính phủ và trụ sở Quốc Hội để phản đối hiệp định buôn bán với lục địa trong phong trào “Hoa Hướng Dương,” buộc chính quyền phải lùi bước.
Ðiều lý thú là phong trào “Hoa Hướng Dương” đã gây cảm hứng cho phong trào “Chiếm Trung tâm” ở Hồng Kông gần đây, và chính phong trào này lại tác động trở lại cuộc bầu cử ở Ðài Loan. Nhân dân Hồng Kông cũng như nhân dân Ðài Loan khi đã được sống trong không khí tự do dân chủ, tự do kinh doanh, thì họ không thể chịu cảnh “phú quý giật lùi” sống trong cảnh độc tài đảng trị được.
Khuôn mặt sáng thứ hai ở Ðài Loan là Ngô Nhĩ Khai Hy (Wuer Kaixi), một sinh viên từng tham gia sự kiện Thiên An Môn mùa Hè năm 1989. Anh Ngô Nhĩ Khai Hy, 44 tuổi, mới xuất hiện ở Ðài Bắc, vừa tham gia thúc đẩy sinh hoạt chính trị ở đây, vừa làm chỗ dựa để thúc đẩy phong trào dân chủ trong nước. Anh tuyên bố sẽ ra tranh cử vào Quốc Hội Ðài Loan vào năm 2016. Theo báo Hồng Kông Buổi Sáng (8.12.2014), anh Ngô Nhĩ Khai Hy lúc mới 20 tuổi đã tỏ ra có năng khiếu lãnh đạo, gan dạ và mưu lược. Nay anh càng thêm sung sức, có sức lôi cuốn thanh niên Ðài Loan cũng như khắp lục địa Trung Hoa vào cuộc đấu tranh giành nhân quyền và dân chủ.
