GS. Alexander Lê Trung Cang
Chất lượng giáo dục đào tạo của toàn nước Mỹ đang đi xuống, rất cần phải có biện pháp tái tạo và nâng cao chất lượng.
Sự hệ trọng trong các nguồn tài sản của mỗi quốc gia gồm diện tích đất nước, địa thế và địa lý đất nước, tài nguyên khoáng sản, dân số, và trình độ sức khỏe, minh triết, và nhân bản của toàn dân. Nhưng nhất thiết, bản chất đạo đức và minh triết của toàn dân là nguồn tài nguyên hệ trọng nhất cho sự tồn tại trong hiện tại, và tương lai; phải luôn tiến đạt bền vững và dài lâu cho mỗi quốc gia, mỗi gia đình, cũng như mỗi cá nhân trong xã hội.
Hình minh hoạ. Nguồn: careers.gatesfoundation.org
Tương lai và mục tiêu dài lâu của mỗi quốc gia, không phải chỉ riêng mục tiêu nhằm hệ trọng tạo dựng nhiều tầng nhà cao ốc, hệ thống xa lộ cao siêu vĩ đại; máy móc, vũ khí tối tân, nhanh hơn, giết người số lượng nhiều hơn, và chính xác hơn; hoặc hơn thua, tranh chấp lẫn nhau trong nước; hoặc bành trướng và xâm lấn thêm nhiều quốc gia. Tương lai của một quốc gia phát triển thịnh vượng và huy cường hoàn toàn tùy thuộc vào chiều cao siêu; phát triển minh triết, luân lý, và đạo đức của toàn dân.
Tình trạng xã hội, kinh tế, nhân bản, nhân cách, nhân sinh, ô nhiễm tài nguyên và môi trường của thế giới và tư bản toàn cầu đã đi đến suy thoái phát nguồn từ nền tảng và nguyên lý giáo dục sai lầm của Âu Châu và nước Mỹ trong hơn 2,000 năm qua.
Hệ thống giáo dục đào tạo trong toàn nước Mỹ đang trong tình trạng bế tắc và lúng túng. Điều này thể hiện ngày một rõ ràng hơn, qua tệ trạng: xã hội bất đồng, rối loạn, lạm dụng, thất nghiệp, thiếu thốn, phung phí, bất tài, bệnh tật, và dân số chết phí phạm trước tuổi….Tình cảnh này phản ảnh tương tự và tệ hơn tại tất cả các quốc gia nào đã bị nhiễm bệnh “Tư bản toàn cầu hóa”.
Lý do dẫn đến hệ quả nêu trên, là vì:
-Chú trọng kiến thức tổng quát nên làm hoang phí rất nhiều thời gian và công sức củA học sinh, hạn chế số nhân tài chuyên môn trong ngành.
-Đào tạo kiến thức cho nghề nghiệp mà không chú trọng nhân cách và nhân bản, hệ quả là trong xã hội nhiều người có kiến thức nghề nghiệp nhưng thiếu danh dự, luân lý, lương tâm, và đạo đức nghề nghiệp. Con người trong xã hội tiếp tục suy đồi trầm trọng hơn trong nội tâm, và sống ích kỷ, ganh tị, ghen ghét, bon chen, hơn thua, qua mặt, chà đạp, và lạm dụng lẫn nhau.
-Không chủ trương chuyên nghiệp, nhưng lại chủ trương nghệ thuật thuyết phục, ngụy biện, và xão luận. Tối đa tận dụng lời nói, phong diện, và phong cách bề ngoài như khéo nói, thích chưng diện quần áo, xe đắt tiền, nhà cao, cửa rộng…Con người trong xã hội, mỗi ngày thêm chú trọng phần giả dối bề ngoài. Một khi không đạt được như ý muốn thì suy bệnh nội tâm, trở thành bất tài, bất lực, và thụ động trầm trọng hơn bên trong.
-Những người chuyên trong ngành khoa học kỹ thuật (technical science), phim ảnh, âm nhạc, thể thao, và những môi trường mang tính cách hào nhoáng, mãnh liệt, táo bạo đã được xã hội sai lầm khi chú ý đề cao tặng thưởng, và vinh danh. Vì vậy, đa số giới trẻ và học giả bị phân tâm, mâu thuẫn bên trong, không có được sự khích lệ và cổ động mãnh liệt và sâu sắc để đi đào sâu trong công cuộc nghiên cứu và trau dồi kiến thức nghề nghiệp.
-Tình trạng ảo tưởng tự cao của những người mang tiếng là có “kiến thức”, “học cao”, “hiểu rộng”, những “bằng cấp cao siêu”, và những bằng khen “danh dự, xuất sắc”; và những hình thức tương tự, đã sai lầm tạo ra “cái tôi” ảo tưởng trong tâm của học sinh và làm suy giảm đi sức nỗ lực của những người còn hạn chế về kiến thức, tài năng, và nhân cách.
Vì những lý do trên, nền giáo dục quốc gia cần phải được tái tạo và nâng cao chất lượng theo hướng:
-Thanh lọc, tạo kết quả thanh minh qua phương pháp “lũy trừ” (deductive logic and reasoning). Như một người điêu khắc gia, biết chạm trổ, đẽo bỏ đi những mảnh đá dư thừa, để những gì còn lại là tác phẩm của một hình tượng đẹp chân thật,
-Dè dặt và giảm tránh tối đa phương pháp “kết tựu” (inductive logic and reasoning), tích trữ, chất đống tài liệu và tư tưởng một cách hỗn tạp, chồng chất, ngỗn ngang, không thứ tự. Giảm bớt chủ trương tạo “số lượng”.
-Đào tạo những chuyên gia xuất sắc và tinh thông lão luyện (Specialist and Expert Knowledge Oriented), sống và học trọn đời người cho một ngành hoặc một khoa duy nhất, “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”. Không chủ trương kiến thức “bá nghệ” hỗn tạp, nông cạn; hoặc “kiến thức tổng quát” (General Knowledge and General Education Oriented).
-Đề cao tối đa sự cần thiết cho trau dồi nhân cách, luân lý, lương tâm, đạo đức nghề nghiệp và phục vụ cho gia đình, xã hội, và quốc gia.
-Luôn chú trọng đến môi trường bạn bè và hoàn cảnh xã hội, xứng đáng, và cần thiết cho sự học và tiến thân của nghề nghiệp, “tầm thầy học đạo, và tầm bạn học đời.” “Tu tâm, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” là câu dạy tuyệt đối không thể đi sai. Trong gia đình, cha mẹ phải là mẫu lực để con cái noi theo. Song cũng cần giáo dục cho học sinh ý thức tự giác, không ỷ lại, biết nỗ lực để vươn tới sự hoàn thiện.
