Duong Phung
20,160 tỷ đồng ($ 1 tỷ) là số tiền trong ngân sách mà chính quyền VN chi hàng năm cho số cán bộ “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về.”
Chính phủ Việt Nam mới đây đã phải thừa nhận tình trạng bộ máy công quyền quá cồng kềnh nhưng vô tích sự :”Trong bộ máy chúng ta có tới 30% số công chức không có cũng được, bởi họ làm việc theo kiểu sáng cắp ô đi, tối cắp về, không mang lại bất cứ thứ hiệu quả công việc nào.” (trích lời ông phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc).
Cả nước hiện nay có 2,8 triệu cán bộ, từ cấp lớn đến cấp bé, kể cả lực lượng vũ trang. Như vậy, số người “có cũng như không”, nhưng vẫn phải trả lương, là 840,000 người. Thử làm một phép tính đơn giản: trung bình mỗi người nhận lương 2 triệu đồng/tháng, mỗi tháng ngân sách nhà nước mất hơn 1,680 tỷ đồng, mỗi năm mất hơn 20,160 tỷ đồng (tương đương $ 1 tỷ)
Không ai có thể chấp nhận được việc nhà nước phải chi hơn 20,000 tỷ đồng (trong đó có tiền thuế mà người dân làm ăn lương thiện phải đóng cho nhà nước) để nuôi “báo cô” những kẻ vô tích sự. Đó là chưa tính đến số cán bộ ăn cắp giờ phục vụ người dân bằng việc cắp ô đi rất trễ, và cắp ô về rất sớm. Hệ qủa thì người dân lãnh đủ, vì phải đóng tiền nuôi cán bộ, nhưng những lúc “dân cần” thì “quan chưa vội”.
Công chức và bệnh đánh cắp thời gian. Nguồn: nguyenphutrongnet
Trong một phiên họp của Quốc hội VN hồi Tháng Ba, kết quả một khảo sát khác (chưa đầy đủ) được nêu ra: chỉ có khoảng 30% số cán bộ sau tuyển dụng làm được việc, 30% phải “cầm tay chỉ việc”, và số còn lại thì dù có “cầm tay chỉ việc” vẫn không biết cách làm việc.
Tuy không biết cách làm việc chuyên môn, nhưng số cán bộ này (hầu như ở tất cả các lĩnh vực) rất giỏi chuyện “chạy chọt” và hối lộ. Có cả một đường dây chạy chọt và hối lộ. Để được làm nhân viên nhà đất cấp xã, phường, nếu không quen biết, phải tốn cả chục triệu đồng. Muốn có một cái ghế ở cấp quận, huyện mà chỉ có vài trăm triệu đồng thì…quên đi! Còn để có một cái ghế ở cấp thành phố, hay trung ương thì dù có quen “anh Ba”, “anh Sáu”, “chị Bảy” thì cũng tốn bạc tỷ, nếu không thì đừng có mơ! Tuy phải cắn răng “mua chức”, nhưng những cán bộ này vẫn “tươi như hoa”, bởi họ biết chắc chỉ sau đó ít lâu sẽ lấy được cả “vốn lẫn lời”.
Lương cán bộ nhà nước tuy thấp, nhưng không có cán bộ nào nghèo vì đa số sống được là nhờ thu nhập ngoài lương, được gọi là nguồn “thu nhập nhạy cảm”. Theo báo Tiền Phong, vào năm 2012, Thanh tra Chính phủ VN phối hợp với Ngân hàng Thế giới khảo sát gần 2,000 cán bộ, công chức ở 10 địa phương và 5 bộ, ngành. Kết quả cho thấy, 79% cán bộ công chức trả lời có thu nhập ngoài lương và các khoản phụ cấp theo lương, 20% không có và 1% không trả lời.
Thủ tục giấy tờ đi bằng cửa trước thì đến Tết Công-gô mới xong. Nếu muốn được giải quyết nhanh những quy định được cán bộ tự vẽ thêm ra, chỉ có cách đi cửa sau. Tiền cán bộ “thu” được từ cửa sau quá dễ, nên cán bộ tiêu tiền cũng…xả láng, đến nỗi bị nhắc khéo là “không tiết kiệm”, “lãng phí”.
Tình trạng cán bộ nhà nước “lãng phí” trong sinh hoạt đời sống cá nhân tư lâu đã trở nên rất phổ biến. Viện dẫn là để chống tham nhũng, lãng phí, nâng cao hiệu quả làm việc,…chính phủ VN đưa ra những quy định nực cười: cấm cán bộ, công chức uống bia rượu vào buổi trưa trong ngày làm việc; cán bộ, công chức không được nhận quà tết; cán bộ ngành giao thông không được chơi golf; cảnh sát giao thông không được mang quá bao nhiêu tiền trong túi; nhân viên trạm thu phí giao thông không được mặc quần có túi…
Chính quyền VN cấm cán bộ, công chức uống bia vài buổi trưa. Hình mang tính minh hoạ (Nguồn: soha.net)
Còn ở Hà Nội, nhà cầm quyền quy định: khách mời trong tiệc cưới không quá 300 người, nếu nhà trai và nhà gái tổ chức tiệc chung thì khách mời không quá 600 người;
Không tổ chức tiệc cưới nhiều lần; không mời khách trong giờ làm việc. Không tổ chức cưới ở những nơi chi phí quá tốn kém, như khách sạn 5 sao, khu du lịch cao cấp…Nhưng điểm lại thì chỉ có cán bộ nhà nước mới có đủ tiền để tổ chức tiệc cưới hoành tráng ở những nơi sang trọng mà thôi!
Thay vì nuôi “báo cô” 840,000 cán bộ, với số tiền hơn 20,000 tỷ đồng/năm, hàng năm nhà nước có thể đầu tư xây trường, bệnh viện, lo cho người nghèo để giảm bớt tình trạng trẻ em thiếu trường lớp để học, người bệnh phải nằm ngoài hành lang; người dân vùng sâu, vùng xa không đủ cơm ăn mỗi ngày…Những người đứng đầu nhà cầm quyền VN không ai là không biết điều này, nhưng không ai muốn làm. Và vì thế, tình hình xã hội VN vốn đã bất ổn, chính quyền ngày càng lũng đoạn, cuộc sống người dân ngày càng bế tắc, chưa thấy đâu là “ánh sáng cuối đường hầm.”
