Bài và Hình: Phan Ba
Thành phố Rothenburg có dân số chưa tới 11,000 người nhưng lại là một điểm du lịch nổi tiếng thế giới, giao điểm của hai tuyến đường du lịch nổi tiếng: đường Lãng mạn và đường Thành quách.
Năm 1826, khi họa sĩ Ludwig Richter (1803-1884) tới thành phố này, ông đã ca ngợi nó hết lời: “Nhà có đầu hồi cao nhọn, tầng trên đẹp hơn tầng dưới, bảng hiệu và biểu tượng của phường hội xưa cổ, nhà thờ với nhà nguyện kiểu Gothic, nhưng hiếm có vài người trong các ngõ hẻm, tất cả đều yên tịnh vào lúc bình minh.” Nhưng thời của ông thì còn chưa có 2,5 triệu du khách hàng năm chen lấn nhau trên các con đường và ngõ hẻm lót đá tảng của thành phố này.
“Nhà có đầu hồi cao nhọn, tầng trên đẹp hơn tầng dưới, …”
Vì sự êm đềm thơ mộng của một thời Trung cổ nguyên thủy đã được những bức tranh của Ludwig Richter và Carl Spitzweg (1808-1885) mang đi thật xa, gợi lên lòng hoài cổ ở khắp nơi trên thế giới. Nhiều sử gia nghệ thuật cũng không hề tiếc lời khen ngợi. Wilhelm Heinrich Riehl (1823-1897) trong một tiểu luận xuất bản năm 1865 đã ca ngợi Rothenburg là một đài kỷ niệm văn hóa nghệ thuật hạng nhất và Georg Dehio (1850-1932) đã gọi thành phố này là một tác phẩm nghệ thuật tổng thể. Và thế là con người đổ xô tới đây, để tìm về thời xưa cũ tốt đẹp mà họ thường hay mơ tưởng, tìm về một thời Trung cổ êm đềm và lãng mạn.
Tường thành thời Trung cổ vẫn còn nguyên vẹn.
Cũng may là lần không kích trong Đệ nhị thế chiến chỉ phá hủy phần phía đông của khu phố cổ nên các di tích văn hóa lịch sử quan trọng nhất vẫn còn tồn tại nguyên thủy cho đến ngày nay. Nhưng đó không phải là câu chuyện mà người Rothenburg thích thuật lại. Họ thích kể lại truyền thuyết về người thị trưởng tên Nusch thời xưa hơn.
Vào năm 1631, giữa thời cuộc Chiến tranh 30 năm (1618-1648) tàn khốc, Rothenburg đã phải đầu hàng trước đạo quân hùng mạnh của tướng quân Tilly. Được dâng mời rượu vang, ông tướng này bảo rằng sẽ không cho san bằng thành phố nếu như có người nào đó uống một hơi cạn được cả một vại to chứa hơn 3 lít rượu vang. Thị trưởng Nusch đã uống cạn cả vại rượu và nhờ vào hành động anh hùng này mà cứu thoát được thành phố.
Chiếc đồng hồ đang thuật lại câu chuyện hấp dẫn của thị trưởng Nusch.
Câu chuyện đã được một người con của Rothenburg, Adam Hörber, thuật lại trong tác phẩm sân khấu “Der Meistertrunk” (“Lần uống rượu bậc thầy”) năm 1881 và được chính Rainer Maria Rilke (1875-1926) nổi tiếng viết thành thơ. Từ hơn 100 năm nay, ngày nào cái đồng hồ trên đầu hồi của quán rượu ở gần tòa thị chính (xây năm 1446) cũng lập lại lần uống rượu ngoạn mục này.
Và trong lúc chờ cái đồng hổ thuật lại câu chuyện hấp dẫn đó, người khác có thể chiêm ngưỡng Tòa Đô chính ở cạnh bên. Ngôi nhà thị chính với nhiều phần từ thời Gothic và Phục Hưng, cửa sổ lồi, tháp có cầu thang và hành lang mái vòm phía trước thật sự là một trong những tòa thị chính đẹp nhất của Nam Đức.
Một trong những tòa thị chính đẹp nhất của Nam Đức.
Rồi một việc nhất định phải làm nữa là đến thăm Nhà thờ Thánh Giacôbê (St.-Jakobs-Kirche) có bệ thờ Mười Hai Tông đồ được tạo tác ở Ulm năm 1466 và bệ thờ Máu Thánh của thiên tài Tilman Riemenschneider tại bệ thờ phía Tây. Phải tận mắt ngắm nhìn công trình đồ sộ nhưng hết sức tinh xảo này thì mới thật khâm phục rằng tài năng đó đúng là thiên phú, người khác khó mà có thể sáng bằng được.
Cũng đáng công đến thăm là Nhà bảo tàng thành phố (Reichsstadtmuseum), trong đó, ngoài những hiện vật trưng bày khác là bộ tranh rất có giá trị về những nỗi khổ hình của Chúa Giêsu, được gọi là Rothenburger Passion (1494). Viện bảo tàng nguyên là tu viện của các nữ tu sĩ dòng Đa Minh, được thành lập năm 1258. Các nữ tu sĩ mất chi nhánh này sau khi thành phố theo đạo Tin Lành năm 1554.
Bệ thờ Máu Thánh (1500-1505)
Nhưng Rothenburg cũng trưng bày một khía cạnh đáng sợ của thời Trung cổ, một khía cạnh mà các nhà thơ và nhà văn thường hay bỏ qua. Ở đây có Viện bảo tàng Hình sự Trung cổ, bảo tàng luật học nổi tiếng nhất của Đức. Trong căn nhà xây năm 1396 là một tổng quan về luật lệ và hình phạt của 1000 năm qua trong vùng nói tiếng Đức. Bên cạnh đó là gông đeo cổ, mặt nạ sắt và nhiều công cụ dùng để hành hạ tra tấn khác mang những tên kỳ dị như “Giầy ủng Tây Ban Nha”, “Trinh nữ sắt” hay “Nôi Do Thái”.
Và nếu muốn mua vật kỷ niệm tại địa phương chứ không phải “made in China” thì còn cách vào cửa hàng chuyên bán hàng trang trí cho Giáng Sinh “Weihnachtsdorf” trên con đường mang tên Herrngasse. Ở đây có thể thưởng thức không khí Giáng Sinh thơ mộng và mua quà Giáng Sinh quanh năm suốt tháng.
Vào lúc trời sẫm tối, khi thành phố chìm vào trong một ánh sáng huyền ảo và các đoàn xe buýt du lịch đã rời khỏi Rothenburg, có thể tháp tùng theo người gác đêm, đi lang thang trong các ngõ hẻm, để tận hưởng không khí yên tịnh lãng mạn mà nhà họa sĩ Richter đã có lần ca ngợi.
