‘Cái địt’ giữa tòa

Tưởng Năng Tiến

Balzac qua đời năm 1850. Từ đó đến nay cả đống nước sông, nước suối (cùng với nước mưa, nước mắt) đã ào ạt chảy qua cầu và qua cống. Theo thời gian, loài người mỗi lúc một thêm tiến bộ và văn minh hơn. Luật pháp – nói chung – cũng vậy, cũng được cải thiện dần dần, nghiêm minh và đàng hoàng hơn thấy rõ. Ruồi lớn, giờ đây, cũng bị vướng vòng lao lý đều đều.

“Les lois sont des toiles d’araignées à travers lesquelles passent les grosses mouches et où restent les petites.” (Luật pháp là mạng lưới chỉ bắt được những con ruồi nhỏ.) – Honoré de Balzac

Cả tổng thống Đài Loan (Trần Thủy Biển) lẫn tổng thống Nam Hàn (Park Geun-hye) đều bị ngồi tù chỉ vì lem nhem về tiền bạc. Mới đây, ngày 20 Tháng Chín năm 2018, cựu Thủ Tướng Malaysia Najib Razak cũng vừa phải vác chiếu hầu tòa vì tội biển thủ công quỹ.

Nhân loại – tất nhiên – không phải lúc nào cũng vui vẻ nắm tay nhau, hướng về phía trước, và cùng đồng nhịp tiến bước. Ở Zimbabwe, Tổng Thống Robert Mugabe (một con ruồi lớn) vừa thoát lưới dễ dàng vì luật pháp ở xứ sở này – xem ra – có hơi xộc xệch.

Nói vậy rất dễ gây ngộ nhận là (dường như) luật pháp tại Á Châu tiến bộ hơn ở Phi Châu chăng?

Chưa chắc hơn đâu!

Việt Nam thuộc Đông Nam Á, và hệ thống pháp luật của quốc gia này, rõ ràng,  đang có khuynh hướng thụt lùi. Cựu T.T Nguyễn Tấn Dũng đã hạ cánh an toàn, không một phiên tòa hay ngày tù tội gì ráo trọi, dù ông được công luận ghi nhận là một nhân vật “đầy tì vết tham nhũng” và “phá chưa từng có!”

Ngành tư pháp của đất nước Zimbabwe hình thành và lùi/tiến ra sao, nói thiệt, tui hoàn toàn mù tịt nên không dám lạm bàn. Còn ở VN của mình thì tui có biết (sơ) nên xin phép được nói qua chút xíu, nghe chơi, để rộng đường dư luận.

Đại Học Đông Dương khai giảng lần đầu vào năm 1907. Tác giả Trần Thị Phương Hoa (Institute for European Studies) cho biết thêm:

“Lần khai giảng thứ hai năm 1917 mở ra một hình thức mới cho trường – đó là mô hình bách khoa với nhiều trường kỹ thuật. Giai đoạn thứ ba từ 1932 đến 1945 khẳng định diện mạo của trường với ba thành tố: Trường Y, trường Luật và trường Khoa học. Mặc dù trường đại học hạn chế số lượng thành viên, uy tín chuyên môn của Đại Học Đông Dương tăng dần. Kể từ năm 1932, trường Y và trường Luật trở thành một phân hiệu của trường Y và Luật Paris.”

Không chỉ muộn màng, ngành luật học ở Việt Nam còn gặp rất nhiều trắc trở:

“Ngày 17-11-1950, Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 158-SL, quyết định việc bổ sung cán bộ công nông vào ngạch thẩm phán và thăng bổ các thẩm phán tòa án nhân dân huyện lên tòa án nhân dân tỉnh… Từ đây, theo ông Vũ Đình Hòe: ‘các thẩm phán huyện, đa số là đảng viên Cộng Sản, chỉ qua lớp chính trị và nghiệp vụ’. Quan điểm lựa chọn thẩm phán chủ yếu ‘đứng trên lập trường nhân dân’ của Hồ Chí Minh đã ảnh hưởng lâu dài đến nền tư pháp Việt Nam.” (Huy Đức. Bên Thắng Cuộc, tập II. OsinBook, USA: 2012)

Muốn biết “quan điểm lựa chọn thẩm phán ‘chủ yếu là đảng viên Cộng Sản’ và ‘đứng trên lập trường nhân dân’ của Hồ Chí Minh đã ảnh hưởng lâu dài đến nền tư pháp Việt Nam” ra sao, xin đọc qua một mẩu đối thoại (giữa quan tòa và bị cáo) trong phiên tòa xử Phan Thắng Toán và những người đồng vụ – vào  năm 1971 – do nhạc sĩ Tô Hải ghi lại:

Chánh án: Anh có nhận là đã đánh nhạc của tư sản, là đồi truỵ không?

Toán xồm: Dạ! Thưa quý tòa, con chỉ đánh những gì in trên đĩa của Liên Xô, của Tiệp Khắc, của Cộng Hòa Dân Chủ Đức thôi ạ!

Chánh án: Anh nói láo! Thế Paloma, Santa Lucia là của ai?

Toán Xồm: Dạ! Paloma là của nước bạn Cu Ba ạ! Còn Santa Lucia là dân ca Ý ạ! Nhà xuất bản của nhà nước đã in và sân khấu nhà nước đã có nhiều ca sĩ biểu diễn ạ!

Chánh án: Vậy anh có biết cha cha cha là cái gì không?

Toán Xồm: Dạ! Có ạ!! Đây là một nhịp điệu xuất xứ cũng tại nước bạn Cu Ba ạ!

Chánh án: Thế còn Tango bleu chắc anh cũng đổ cho Cu Ba hết hả?

Toán xồm: Dạ không! Tango là một điệu nhảy Ác-giăng-tin nhưng đã được quốc tế hóa. Vừa giờ đoàn xiếc Tiệp Khắc sang ta và các nước XHCN đều sử dụng cả ạ!

Chánh án: Nhưng người ta đánh khác, còn anh đánh khác. Đừng có ngụy biện!

Toán Xồm: Dạ! Đánh y hệt ạ! Chỉ có thua họ về nhạc cụ họ tốt hơn… chứ nếu chúng con có đầy đủ nhạc cụ như họ thì chúng con chẳng thua gì họ cả ạ!

Chánh án: Anh hãy im miệng! Đồ ngoan cố!

Và cứ như vậy, suốt phiên tòa chánh án chỉ sử dụng câu “Im miệng! Đồ ngoan cố” để cắt lời người bị buộc tội. Không hề có ai bào chữa.

Cuối cùng, tòa luận án và tuyên án:

“Việc làm của bọn này đã gây ảnh hưởng xấu cho phong trào trật tự trị an, phá hoại việc thực hiện một số chính sách của nhà nước, nhất là chính sách lao động sản xuất, chính sách nghĩa vụ quân sự… xâm phạm nghiêm trọng đến hạnh phúc, phẩm giá của phụ nữ, đến đạo đức và đời sống của nhiều người, và tuyên truyền xuyên tạc lại chế độ xã hội chủ nghĩa trong lúc cả nước đang chiến đấu chống Mỹ xâm lược.

Do tính chất nghiêm trọng của vụ án nói trên, tòa quyết định xử phạt Phan Thắng Toán 15 năm tù giam và sau đó 5 năm bị tước quyền công dân; Nguyễn Văn Đắc, 12 năm tù giam và sau đó 5 năm bị tước quyền công dân; Nguyễn Văn Lộc 10 năm tù giam và 4 năm bị tước quyền công dân…” (“Phan Thắng Toán và Đồng Bọn Đã Bị Xét Xử” – báo Hà Nội Mới 12/01/1971).

Với truyền thống ban phát án tù vô tội vạ như trên, của nền tư pháp công nông (hóa) ở Việt Nam, nên không có gì ngạc nhiên khi ông Lê Đình Lượng đã bị kết án đến 20 năm tù – vào ngày 16 Tháng Tám vừa qua – chỉ vì “có nhiều bài viết với nội dung tuyên truyền, kích động, xuyên tạc, phỉ báng chủ trương, đường lối của đảng.” LS Đặng Đình Mạnh còn cho BBC biết thêm là “ông Lượng giữ quyền im lặng suốt phiên tòa, nên bị đánh giá là ngoan cố.”

Hơn ba tuần sau, vào hôm 14 Tháng Chín, năm 2018 – tại một phiên tòa khác – ông Nguyễn Văn Túc bị kết tội “tổ chức phản động, hoạt động trái pháp luật, nhằm âm mưu xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, lật đổ chính quyền nhân dân, thay đổi thể chế chính trị.” Khác với ông Lê Đình Lượng, ông Nguyễn Văn Túc không giữ im lặng mà bật tiếng chửi thề. Sự kiện này khiến nhà thơ Thái Bá Tân đã buông đôi câu cảm thán:

Hôm qua xử phúc thẩm
Y án mười ba năm
Với anh Nguyễn Văn Túc
Một tù nhân lương tâm.

Anh chấp nhận bản án,
Không van xin, kêu ca.
Nghe nói chỉ nhếch mép
Và chửi: “Địt mẹ tòa!”

FB Bùi Thị Minh Hằng bình phẩm: “Chắc chắn câu chửi thề này sẽ trở thành ‘dấu ấn ô nhục’ cho nền tư pháp Cộng Sản.”

Tôi thì nghĩ hơi khác, câu chửi thề này không phải là dấu ấn, mà là dấu chấm (hết) cho hệ thống tư pháp công nông mù lòa và thô bạo của thể chế hiện hành. Từ nay, vẫn theo lời Thái Bá Tân:

Đừng nhắc đến công lý
Với tòa án nước ta.
Tôi, bị đem ra xử,
Cũng nói: “Địt mẹ tòa!”

Ai cũng đều nói thế cả thì kể như xong phim!

Cuộc thi viết “Tâm tình độc giả cùng Người Việt qua 40 năm”


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

HRW: CSVN đang cầm tù ít nhất 136 người vì chỉ trích chế độ

Tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế Human Right Watch (HRW) nộp bản phát biểu tại Ủy Ban Nhân Quyền LHQ cáo buộc chế độ Hà Nội những năm qua vẫn không chịu cải thiện nhân quyền.

Vì sao giới ngoại giao đọc Tuyên Ngôn Nhân Quyền LHQ tại Hà Nội

Kỷ niệm ngày ‘Nhân quyền quốc tế’ 10 tháng 12 năm 2018, giới ngoại giao nước ngoài đã có một hành động chưa từng có: 21 đại sứ và phó đại sứ nước ngoài tại Việt Nam đồng loạt việc đọc tuyên ngôn nhân quyền Liên hiệp quốc ở Hà Nội.

Ngọc Huyền về Sài Gòn diễn, bị hủy live show vì diễn trên đất quân đội

Từ Mỹ trở về làm live show, Ngọc Huyền chuẩn bị xong 80% thì phải dừng do sân khấu Lan Anh lấy lại, vốn dĩ nơi này thuê trên đất quân đội.

Công ty Tân Thuận bị khởi tố thêm sai phạm

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ủy ban Nhân dân Thành phố  chỉ đạo cơ quan Thanh tra Thành phố làm rõ thêm sai phạm của Công ty TNHH 1 thành viên đầu tư xây dựng Tân Thuận (Công...

Liên quan vụ Vũ ‘nhôm,’ 2 cựu thứ trưởng công an bị khởi tố

Hai cựu thứ trưởng Bộ Công An là Bùi Văn Thành và Trần Việt Tân đã bị khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú để điều tra về “những sai phạm nghiêm trọng từ khi còn công tác” liên quan đến Vũ 'nhôm'.

Chung kết AFF Cup: Quan chức Quốc Hội đòi mua 200 vé giá chính thức

Một công văn do Ban Dân Nguyện Quốc Hội CSVN gửi Liên Đoàn Bóng Tròn Việt Nam yêu cầu “được tạo điều kiện thuận lợi" mua 200 vé trận chung kết lượt về của giải AFF Cup tại sân vận động Mỹ Đình với giá gốc.

Nguyễn Phú Trọng ‘Nam tiến đốt lò’ và tình cảnh ‘anh Ba,’ ‘anh Hai’

Tính đến nay, Nguyễn Thành Tài là cái tên thứ hai sau một quan chức đồng cấp khác - cựu phó chủ tịch TP.HCM Nguyễn Hữu Tín - mà đã khiến ‘Anh Hai Nhựt’ (Lê Thanh Hải) mất đứt hai ‘đệ ruột’.

Hồ Chí Minh: Người hai mặt

Cụ Phan Châu Trinh nói rằng con đường CS sẽ đưa tới tình trạng "quốc dân đồng bào vẫn nguyên là cái lưng con ngựa, chỉ thay người cưỡi mà thôi."

Tất Thành Cang sắp ‘bị vô lò’ hay đã ‘hạ cánh an toàn’?

Thông tin ông Tất Thành Cang “xin nghỉ phép không lương” đã khiến nảy sinh hai luồng dư luận trái chiều, cho rằng ông này “sắp bị vô lò” hoặc nghi ngờ “đã hạ cánh an toàn.”

Yêu nước, bị chế độ truy nã nhưng được dân ủng hộ

Nhiều blogger bày tỏ sự cảm phục dành cho anh Nguyễn Văn Tráng, người vừa bị công an tỉnh Thanh Hóa truy nã với cáo buộc “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”.