Jack Ma, hãy tránh xa Việt Nam!

(Nguồn: VOA)

Sinh viên Việt Nam xếp hàng vào nghe tỷ phú Jack Ma nói chuyện tại Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia Mỹ Đình, Hà Nội, hôm 6 Tháng Mười Một. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)

Bên lề Tuần Lễ Cấp Cao APEC 2017 diễn ra tại Đà Nẵng vừa qua, sự kiện tỷ phú Jack Ma, người sáng lập và là chủ tịch tập đoàn Alibaba của Trung Quốc, sang Việt Nam, từ ngày 4 đến 8 Tháng Mười Một, thu hút sự chú ý rất lớn của dư luận.

Với giá trị tài sản lên đến $47.6 tỷ tại thời điểm Tháng Mười Một, Jack Ma hiện là người giàu nhất Trung Quốc và giàu thứ 11 trên thế giới. Ông trở thành một biểu tượng toàn cầu về tài năng kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp trong kinh doanh, và thậm chí còn đứng thứ hai trong danh sách “50 nhà lãnh đạo ảnh hưởng nhất thế giới” năm 2017 do tạp chí Fortune bình chọn.

Với một hành trang choáng ngợp như thế nên chẳng có gì khó hiểu khi công chúng Việt Nam dành cho vị khách Trung Quốc này một sự chú ý đặc biệt.

Bệ phóng của hàng giả

Khởi sự Alibaba.com với $60,000 cùng 17 nhà đồng sáng lập khác, Jack Ma đã đưa Alibaba phát triển với tốc độ khó tin, trở thành một công ty mẹ với chín công ty con chính là Alibaba.com, Taobao Marketplace, Tmall, eTao, Alibaba Cloud Computing, Juhuasuan, 1688.com, AliExpress.com, và Alipay.

Tuy nhiên, bên cạnh tài năng kinh doanh xuất chúng, con đường Jack Ma đưa Alibaba Group trở thành một đế chế kinh doanh hùng mạnh vẫn băng qua những khoảng tối gây nhiều tranh cãi.

Sự phát triển thần tốc của Alibaba luôn gắn với vô số tai tiếng về kinh doanh hàng giả. Tháng Giêng, 2015, Cục Quản Lý Nhà Nước Về Công Nghiệp và Thương Mại của Trung Quốc công bố một nghiên cứu khảo sát, trong đó cho biết chỉ có 37% hàng hoá mà họ kiểm tra trên Taobao là hàng chính hãng, 63% còn lại là hàng giả.

Về phần mình, Jack Ma thanh minh rằng vấn đề hàng giả là do luật pháp yếu kém của Trung Quốc. Tuy nhiên, điều đó thật khó thuyết phục được ai. Và Tháng Năm vừa qua, Alibaba bị đình chỉ tư cách thành viên trong IACC (International AntiCounterfeiting Coalition), một tổ chức quốc tế phi lợi nhuận chuyên chống hàng giả và vi phạm bản quyền.

Trong một báo cáo được công bố ngày 22 Tháng Sáu vừa qua, tổ chức Cảnh Sát Châu Âu (EuroPol) cho biết: Năm 2015, Trung Quốc và Hồng Kôngg là nơi xuất xứ của 86% hàng giả trên thế giới. Và mỗi năm Trung Quốc kiếm đến $400 tỷ qua hàng giả.

Chính phủ Trung Quốc xưa nay vẫn nhắm mắt làm ngơ trước vấn nạn hàng giả ở đất nước này. Và chính sách dung dưỡng hàng giả của Bắc Kinh chắc chắn là một bệ phóng quan trọng cho sự thăng tiến ngoạn mục của Alibaba.

Không quay lưng lại với những gì đã giúp mình thành công, ông chủ Alibaba tỏ ra hồn nhiên: “Hàng giả Trung Quốc còn tốt hơn hàng thật!”

Chưa hết, Jack Ma còn thành lập công ty APN tại “thiên đường thuế” Cayman Islands rồi thông qua APN nắm giữ cổ phần trong Alibaba Group và các công ty con.

“Người Trung Quốc làm gì cũng có tính toán.” Chính phủ Trung Quốc đã hậu thuẫn hết mình cho các tập đoàn công nghệ tư nhân như Huawei hay ZTE rồi biến chúng thành những tập đoàn gián điệp nhằm mục đích thu thập tin tức trên khắp thế giới (Việt Nam đã trở thành “sân nhà” của hai tập đoàn này từ lâu). Vì thế, câu hỏi hợp lý đặt ra là: Liệu Alibaba của Jack Ma có sẽ trở thành công cụ chính trị và kinh tế của Bắc Kinh.

Tham vọng của Jack Ma tại Việt Nam

Chuyến thăm Việt Nam công khai và ồn ào của Jack Ma vừa qua có thể khiến một số người nghĩ đây là lần đầu Jack Ma đưa Alibaba đến Việt Nam tìm cơ hội kinh doanh.

Thực ra, Jack Ma đã sang Việt Nam lần đầu cách đây 11 năm. Alibaba cũng đã có một vài đại lý hợp tác kinh doanh ở Việt Nam, nhưng chỉ ở quy mô nhỏ.

Với việc kinh tế Trung Quốc bắt đầu giảm tốc vài năm qua, nhu cầu tìm kiếm tăng trưởng bên ngoài thị trường nội địa của Alibaba ngày càng trở nên cấp thiết. Trong bối cảnh đó, Tháng Tư năm ngoái, Alibaba chi $1 tỷ để sở hữu 51% cổ phần Lazada, sàn thương mại điện tử lớn nhất Đông Nam Á hiện nay và đang hoạt động tại sáu thị trường chủ chốt là Singapore, Malaysia, Thái Lan, Philippines, Indonesia, và Việt Nam. Tháng Sáu năm nay, Alibaba lại rót thêm $1 tỷ vào Lazada để nâng tỷ lệ sở hữu lên 83%.

Hiện tại, Lazada đã chiếm đến 1/3 thị phần thương mại điện tử của Việt Nam. Tại lễ kỷ niệm năm năm Lazada Việt Nam hồi Tháng Ba vừa qua, đại diện Lazada đã tiết lộ tham vọng của mình: Duy trì đà tăng trưởng hai con số mỗi năm, thu hút 80% người mua sắm trực tuyến sử dụng dịch vụ của mình vào năm 2020, và đạt $100 triệu doanh thu trong ngày cách mạng mua sắm trực tuyến 11 Tháng Mười Một, 2020.

Rõ ràng, mục tiêu của Lazada là thống lĩnh thị trường thương mại điện tử Việt Nam. Ngày 12 Tháng Mười Một, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ Tịch Tập Cận Bình chứng kiến Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Thương Mại Trung Quốc ký kết bản ghi nhớ về việc thành lập nhóm công tác, hợp tác thương mại điện tử. Con đường đưa Alibaba tiến vào một thị trường mà Jack Ma ví như “mỏ vàng” qua đó trở nên thênh thang hơn bao giờ hết.

Một mũi tên trúng nhiều đích

Trong chuyến thăm Việt Nam vừa rồi, Jack Ma ký kết hợp đồng hợp tác giữa Alipay với NAPAS, một đơn vị trung gian thanh toán duy nhất được Ngân Hàng Nhà Nước cấp phép cung ứng dịch vụ chuyển mạch tài chính và dịch vụ bù trừ điện tử tại Việt Nam, với các cổ đông chính là Ngân Hàng Nhà Nước và 15 ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam.

Còn Alipay là gì?

Alipay là tiện ích thanh toán điện tử do Alibaba sở hữu và phát triển. Nhiệm vụ chính của Alipay là bảo lãnh thanh toán trong các giao dịch trực tuyến. Khi một đơn hàng giao dịch trực tuyến được khởi tạo, Alipay sẽ đóng vai trò là bên trung gian thứ ba bảo đảm cho đôi bên thực hiện giao dịch. Alipay nhận tiền từ bên mua hàng, đóng băng khoản tiền thanh toán rồi thông báo tới bên bán hàng và đề nghị bên bán hàng xuất hàng tới địa chỉ bên mua hàng như cam kết. Sau khi nhận được hàng và hoàn tất việc kiểm hàng, bên mua sẽ gửi xác nhận tới Alipay để gỡ băng khoản thanh toán; bên bán lúc này sẽ nhận được tiền và giao dịch hoàn tất.

Năm 2003, khi sàn thương mại điện tử Taobao ra đời, trở ngại lớn nhất đối với sự phát triển của nó là thiếu một cơ chế tạo niềm tin giữa bên mua và bên bán. Hai bên đều lạ lẫm với nhau nên thiếu tin tưởng lẫn nhau. Người mua không muốn trả tiền trước, còn người bán thì không muốn chuyển hàng trước. Sự ra đời của Ailpay giúp giải quyết vấn đề này, mở đường cho sự phát triển bùng nổ của Taobao cũng như các sàn thương mại điện tử khác của Alibaba Group.

Tại Trung Quốc, Alipay hiện có khoảng 450 triệu người dùng, chiếm tới 61.5% số giao dịch trên thị trường thanh toán di động, và đang hướng tới mục tiêu 2 tỷ người dùng trên toàn thế giới vào năm 2025.

Hiện nay, với một ví điện tử Alipay trong tay, người ta có thể dễ dàng thanh toán đơn hàng không chỉ trên những trang web thương mại của Alibaba mà cả nhiều sàn thương mại điện tử khác của Trung Quốc.

Như vậy, thông qua hợp đồng hợp tác giữa Alipay với NAPAS, Jack Ma bắn một mũi tên trúng nhiều đích: Vừa được tiếng là giúp Việt Nam phát triển thanh toán điện tử và thương mại điện tử như tuyên bố hùng hồn của ông, vừa tạo bệ phóng cho sự phát triển của sàn thương mại điện tử thuộc sở hữu Alibaba tại Việt Nam, vừa mở đường cho sự đổ bộ ồ ạt của hàng hoá “made in China” thông qua Lazada cũng như các sàn thương mại điện tử khác của Trung Quốc. Nếu viễn cảnh này trở thành hiện thực, hàng hoá Việt Nam cùng nền sản xuất trong nước không bị bức tử ngay trên sân nhà thì mới lạ.

Kinh tế quyết định chính trị

Thủ Tướng Hun Sen của Cambodia từng nói đại ý là ông không lo ngại Trung Quốc bởi vì Cambodia không tiếp giáp nước này. Trở thành đồng minh thân cận nhất của Bắc Kinh trong khối ASEAN, ông Hun Sen gần như nhắm mắt cho các nhà đầu tư Trung Quốc mặc sức “làm mưa làm gió” khắp đất nước. Và đến giờ thì có lẽ chỉ còn mỗi ông Hun Sen là vẫn chưa nhận ra một thực tế là hiểm hoạ “Hán hoá” đã nhãn tiền trên xứ sở chùa tháp.

Hạ tầng kinh tế quyết định thượng tầng chính trị. Đó là quy luật mà dường như các ông chủ Trung Nam Hải mới “ngộ ra” thời gian gần đây trong sách lược với Việt Nam.

Một nền kinh tế phát triển cao trong hàng vài chục năm như Trung Quốc dĩ nhiên là có nhiều bài học thành công như Jack Ma. Tuy nhiên, xuất phát từ lịch sử đau thương hàng nghìn năm của dân tộc, cũng những vấn nạn “made in China” đang diễn ra trên khắp đất nước, điều đó không có nghĩa là chính phủ Việt Nam cần mở rộng cửa chào mời họ.

Giống như “mối tình hữu nghị” giữa hai quốc gia láng giềng Toracanxi và Hopantomola, lãnh đạo Việt Nam bên ngoài có thể vẫn phải dành “những lời có cánh” cho Jack Ma hay các ông chủ Trung Quốc tiềm ẩn những hiểm hoạ khó lường khác, nhưng bên trong thì cần phải hành động theo mệnh lệnh của hàng chục triệu đồng bào: Jack Ma, hãy tránh xa Việt Nam! (Lê Anh Hùng)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Cường Quyền và Nhân Sĩ

Chúng ta bắt buộc phải luôn quan ngại (và canh thức) về sinh mệnh của Trần Huỳnh Duy Thức, cùng hàng trăm tù nhân lương tâm khác, đang nằm trong vòng tay của cường quyền và bạo lực!

Khóc Thầm

Họp báo của Tổng Giám đốc Tư pháp Pennsylvania, ông Josh Shapiro, trình bầy kết quả cuộc điều tra của một đại bồi thẩm đoàn (DBTD) về nghi án nhiều tu sĩ hiếp dâm trẻ em, trong lúc giáo hội không chỉ nín thinh, mà còn che giấu trọng tội đó nữa.

Trần Thị Nga bị đánh đập và đe dọa giết chết trong trại giam Gia Trung

Bà Trần Thị Nga (tên trên facebook là Thúy Nga) là một trong số các nhà hoạt động nữ nhiều lần bị đánh đập dã man, thậm chí bị vây đánh bằng gậy sắt đến gẫy chân tay.

Chó cùng cắn giậu

“Tội” của Lê Đình Lượng là đã không chịu câm miệng để mặc cho đảng và nhà nước CSVN mặc sức mua bán lãnh thổ, đè đầu cưỡi cổ người dân.

Lính Miền Nam

Thời gian đã không đứng về phe thắng cuộc, và đã dần hé mở dần chân dung của những người lính miền Nam

Việt Nam có còn cửa ‘đi đêm’ với Slovakia?

Khủng hoảng ngoại giao Slovakia-Việt Nam mở màn tròn một năm sau vào Tháng Tám, 2018, đầy kịch tính và diễn biến sôi động theo từng tuần lễ.

Khát vọng trở về

Họ, trong nhiều hoàn cảnh, ra đi cũng chỉ bất đặng đừng, để đấu tranh cho mục tiêu dân chủ hóa đất mẹ, và cũng là để tìm hướng trở về.

Múa trên những xác người

Trung Cộng đang tổ chức 6 năm ngày thành lập thành phố họ đặt tên là Tam Sa trên đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa. Nghĩa là công khai nhục mạ tập đoàn cầm quyền ở Việt Nam.

Cuộc thẩm vấn cuối cùng

Hôm Thứ Tư, mùng 8 Tháng Tám, 2018, ông Jay Sekulow - một luật sư trong dàn luật sư đông đảo của Tổng Thống Trump - cho biết Bạch Cung đã trả lời lá thư mời tổng thống đến thẩm vấn của công tố viên đặc trách Robert S. Mueller III.

Vài suy nghĩ về ông Giáp

Võ Nguyên Giáp có công gây dựng nên một tập đoàn tội ác nhưng lại ra đi thanh thản và vinh quang, trong khi chính những nạn nhân vô tội của chế độ thì lại hứng chịu thảm trạng bi đát của gia đình để rồi phải ra đi trong uất ức, tủi nhục.