Trên tất cả đỉnh cao là lặng im (*)

Tuấn Khanh (RFA)

Lũ làm sập cầu ở Yên Bái, miền Bắc Việt Nam hôm 11 Tháng Mười. (Hình: Getty Images)

Chứng kiến nhiều trận lũ lụt tang thương nơi xứ Việt, tôi vẫn hay tự nhắc mình phải viết một bài hát nào đó về những điều đã thấy, về những sinh linh đã tận. Ca hát thì chẳng để làm gì. Nhưng tôi mong mình cất lên được tiếng lòng như bài văn tế nhỏ cho những người cùng màu da, tiếng nói trên quê hương mình hôm nay, sao vẫn mang đầy khổ nạn. Có thể tôi chỉ hát khe khẽ thôi, vừa đủ cho những linh hồn oan khiên về quanh được chút ấm lòng.

Thế nhưng, nhiều năm trôi qua. Lũ lụt hết lần này đến lần khác. Mạng người lại vẫn chìm sâu. Tôi lại chất chồng trong ký ức của mình về ruộng vườn tan hoang, những tiếng khóc trôi dạt buồn tủi, và biết rằng mình sẽ không viết nổi một bài hát như vậy, mà chỉ còn im lặng. Sự im lặng khó tả nằm hoài trên trang giấy và suy nghĩ, như khoảng vô thanh điên loạn giữa rầm rộ ngôn từ.

Thống kê tạm của đài VOV trong ngày 15 Tháng Mười 2017, nói rằng đã có 60 người chết, 37 người mất tích và 31 người bị thương. Bên cạnh đó còn 189 nhà bị sập; 30,827 nhà bị ngập; 1,948 nhà phải di dời khẩn cấp; hàng chục ngàn gia súc, gia cầm chết ngập. Tháng trước, bão số 10 cũng làm 125 người chết và mất tích, thiệt hại tài vật cũng vô số.

Những con số thì vô hồn. Những nếu chỉ một lần nhìn thấy hình ảnh đứa trẻ co ro trần truồng chìm trong nước, bà cụ với đôi tay giơ lên như muốn níu lại phút giây sau cùng, bất kỳ ai cũng có thể cảm nhận khoảng lặng trong lòng mình. Khoảng lặng nhắc chúng ta cũng là con người, và phải biết xót xa cho đồng loại.

Thủ Tướng Phúc nói rằng, “Rừng là vàng, chặt 1 cây gỗ cũng phải thắp hương lạy cây.” Nghe mà rưng rưng cho phận làm người Việt. Phải thắp bao nhiêu nén hương cho những người vừa chết đêm qua? Bao nhiêu hương thì mới ấm lại thịt da đã xanh tím của đứa bé giữa rong rêu? Bao nhiêu hương thì tiễn được nỗi niềm của cụ già khỏi dòng tức tưởi? Lời Thủ Tướng Phúc nói, vào ngày 14 Tháng Mười, cũng là những ngày tìm thấy từng xác người lây lất. Không nghe ông nghe nói gì về nạn nhân thiên tai và nhân tai, chỉ nghe ông nói bái lạy và vàng.

Ngày 13 Tháng Mười, đáp lại lời hò reo xúc động của cử tri về sức khỏe của mình, ông Trần Đại Quang cũng không nói gì về thảm nạn đang diễn ra suốt nhiều tỉnh miền Bắc và miền Trung, mà chỉ nhấn mạnh về thông tin xấu độc trên mạng. Không biết có liên quan gì, mà đến 15 Tháng Mười, các trang facebook đưa hình ảnh và thông tin đáng lưu ý về thiên tai lũ và nhân tai lụt đột nhiên đồng loạt khóa bài, ẩn các hình ảnh đã đăng, đồng bộ với các bản tin báo nhà nước hết sức chừng mực và tiết kiệm hình ảnh thực tế.

Nơi của ông thủ tướng và chủ tịch thật náo nhiệt. Điều đó thật tương phản khi tôi nhìn vào tấm hình người phụ nữ ngồi thắp một nén nhang vào hư vô. Gương mặt của chị ẩn trong đó ngàn bài ca mà tôi không viết nổi thành lời. Nén hương ân cần gửi vào gió, hát vào khốn cùng mà chỉ có những trái tim Việt Nam còn đủ nhân tính mới chia sớt cùng những số phận Việt Nam.

Cuộc sống hôm nay như một sân khấu hai mặt. Một mặt trình diễn những dị thường và một mặt giới thiệu từng giờ phút của đời thường. Mà phần dị thường, có cả tiếng các quan chức thời tiết, thủy điện… luôn phủi tay và nói mọi thứ đã đúng quy trình, đẩy phần còn lại là may rủi của nhân dân. Loại quy trình thô bỉ ấy vẫn diễn ra hết năm này qua năm khác không hề có kế hoạch đổi thay nào tốt hơn cho đời sống dân lành. Nhưng phần các quan chức thì luôn biết cách dời xa, dời cao để không cùng chung số phận với nhân dân.

Cứ sau những thảm họa, nghe các ngôn từ chải chuốt ngụy biện và lẩn tránh trách nhiệm của họ, không khỏi buồn nôn. Loại ngôn từ trá ngụy mà W. Shakespeare từng mô tả “khi cần thì bọn ác quỷ có thể dùng cả Kinh Thánh để biện minh cho hành động của chúng.”

Thật khó biết còn bao nhiêu người phải chết trong nước lũ từ đây về sau. Và cũng thật nhục nhã cho một quốc gia luôn huênh hoang về bước đại phát triển 4.0 nhưng hàng năm vẫn phải tế sống dân mình cho nước dữ như thời man rợ.

Tôi xếp trang giấy trắng, xếp lại bài hát mà mình ôm ấp. Tôi cũng không nói gì được về những gì mình đã thấy, đã nghe. Không gian đã quá chật chội với những âm thanh chúc tụng và ca ngợi. Tôi chỉ còn đủ sức giữ lại cho mình sự im lặng. Loại im lặng như M. Heidegger từng mô tả rằng, “Sự im lặng như sấm sét còn gây nên chấn động cho tâm thức còn hơn cả tiếng sấm sét trong cõi im lặng.”

Một ngày nào đó, nếu bạn cũng cùng im lặng với tôi trong ít phút giây, có thể chúng ta sẽ cùng nhận ra đất nước và con người Việt Nam đang huyên náo trên những nỗi đau như thế nào. [Tuấn Khanh (RFA)]

(*) Tựa một tác phẩm của Phạm Công Thiện.

93 người chết và mất tích do mưa lũ ở miền Bắc Việt Nam

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

  • Hung Le

    Im lặng trước cái ác và những bất công xã hội hiện nay ở VN là ” đồng lỏa và chấp nhận ” với cái ác và những sự bất công đó.
    Một lời nói, một bài viết hay một bài hát nói lên được những điều thao thức suy nghĩ về vấn đề bất nhân và thảm họa đang xãy ra tại VN thì cần được nhiều người nghe và biết đến hơn.
    Vậy xin ông TK đừng im lặng.

  • Nguyễn

    theo tôi nghĩ, ý của Tuấn Khanh viết “Im Lặng” là để:
    1- “Im Lặng” là để tưởng nhớ và chia sẻ với những số phận hẩm hiu của con dân nhà nghèo chịu tang thương mất mát… thậm chí là mất chính thân xác của họ.
    2- “Im Lặng” là để nói lên sự bất lực của một người (như Tuấn Khanh) có tâm nhưng lại không có “tầm” đứng trong chính quyền để giúp dân phò nước.
    3- “Im Lặng” là để tưởng nhớ đến những chính quyền ngày xưa (trước năm 1975) biết lo cho dân cho nước. Và cũng là để ao ước đất nước Việt Nam mến yêu không có những cảnh tang thương chết chóc xảy ra….
    4- “Im Lặng” là để vạch mặt chỉ tên cái chế độ cộng nô, cái nhà nước độc đảng độc quyền và đầy tham nhũng coi mạng người dân như rơm như rác….
    5- “Im Lặng” là để chuẩn bị tinh thần và thể chất sau đó sẽ… BÙNG lên một cơn phản kháng để xóa đi cái chế độ/ nhà nước quái thai cộng sản cho dân tộc không còn đau khổ tủi nhục căm hờn….
    Hãy dậy mà đi hỡi đồng bào ơi….
    Nếu bạn không đứng lên thì sẽ chẳng có ai đứng lên giùm bạn !

Đoạn Trường Tuyết Nga có thua gì Đoạn Trường Tân Thanh?

Nếu đem so với “đoạn trường” của chị Nguyễn Thị Tuyết Nga thì nỗi oan khiên của nàng Kiều trong "Đoạn Trường Tân Thanh" của Thi Hào Nguyễn Du chắc cũng chỉ bằng một nửa!

Việt Nam trong chiến lược Hoa Kỳ

Vậy là cả bốn tổng thống Mỹ đã chính thức thăm viếng Việt Nam. Cái khác nhau là hai TT Clinton và Obama đã tới Hà Nội vào năm thứ tám, năm cuối cùng của nhiệm kỳ hai.

Lénine, trí thức hay đồ tể?

Lénine là người sẵn sàng gây nội chiến để chiếm chính quyền, sẵn sàng và đã thủ tiêu tất cả những đối thủ trên đường đi, bắt đầu là những đồng chí không tuyệt đối trung thành.

Bài học đạo lý cho một chế độ cuối mùa

Bà Cụ bị dồn vào thế cùng, oan ức, cay đắng khôn cùng, đã thông minh nghĩ ra diệu kế, ôm giấy tờ chứng nhận điền thổ từ thời xưa để có chứng cứ pháp lý

Jack Ma, hãy tránh xa Việt Nam!

Bên lề Tuần Lễ Cấp Cao APEC 2017 diễn ra tại Đà Nẵng vừa qua, sự kiện tỷ phú Jack Ma, người sáng lập và là chủ tịch tập đoàn Alibaba của Trung Quốc, sang Việt Nam, từ ngày 4 đến 8 Tháng Mười Một, thu hút sự chú ý rất lớn của dư luận.

Mẹ Nấm

Có ý kiến cho rằng những vi phạm nhân quyền đã khiến bà Trump không đến Việt Nam, như một biểu hiện phản đối Hà Nội bắt giam những người bất đồng chính kiến, trong đó có nhiều phụ nữ...

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến: Loa và net

Tất cả đều phẫn nộ hay buồn bực. Buồn tất cả. Chỉ cái loa là vui được tiếp tục vai trò lịch sử của mình. Với hệ thống loa phường thì an toàn là cái chắc. Không còn phải lo lắng đến sự phá hoại của những thế lực thù địch nước ngoài...

Cẩm nang du lịch không thể thiếu

Đừng làm gì, nói gì, nếu không muốn bị phiền phức. Nên nhớ ở nước bạn, người dân có quyền làm bất cứ điều gì luật pháp không cấm; ở Việt Nam chỉ có quyền làm những gì luật pháp cho phép.

Nguyễn Phú Trọng nhìn từ Tập Cận Bình

Cứng rắn, lạnh lùng, ít nói và có lẽ không thiếu tàn nhẫn, Vương Kỳ Sơn đã thực sự trở thành thanh kiếm lẫn lá chắn bảo vệ cho Tập Cận Bình và cho chế độ độc đảng độc trị ở Trung Quốc...

Lại phải nói về sự vô cảm

Trong những năm qua, chúng ta đã nói quá nhiều đến sự vô cảm trong xã hội Việt Nam. Vô cảm đã trở thành một trong những “căn bệnh mãn tính,” cũng như tham nhũng, sự dối trá, bệnh hình thức…