Bài và hình: Phạm Ðình
Chúng ta đang nói về hộp số và những vấn đề liên quan. Vì dầu hộp số làm việc dưới nhiệt độ cao, nên nhiều xe có thêm đường dẫn làm mát dầu, gọi là Transmission Cooler Lines, đường dây này có thể được nhà sản xuất thiết kế sẵn trong két nước (Radiator), hoặc được người sử dụng lắp thêm sau này. Nếu có dịp mang xe ra tiệm, bạn có thể hỏi người thợ câu này: Xe của tôi có đường dẫn làm mát dầu hộp số không, nếu có thì nó được thiết kế ra sao: Do nhà sản xuất lắp vào trong Radiator từ trước (gọi là built-in), hay là bộ phận phụ thuộc được người chủ trước lắp vào sau này (add-on)?
Bảo trì hộp số để xe có thể phục vụ lâu dài.
Nếu chẳng may các đường dẫn ấy bị rò, thì sự đối phó đơn giản hay phức tạp là còn tùy trường hợp:
1- Nếu bộ phận làm mát dầu hộp số nằm bên ngoài Radiator: Chúng ta chỉ cần thay bộ phận đó, hoặc thay đường dây dẫn bên ngoài. Công việc này không đến nỗi phức tạp bằng trường hợp thứ hai dưới đây.
2- Nếu bộ phận làm mát dầu nằm bên trong Radiator: Khi nó bị rò chúng ta phải thay luôn cả két nước, vì không thể tháo rời bộ phận rò rỉ ấy ra để thay riêng được. Ðồng thời phải thay luôn cả dầu hộp số, bởi vì trước đó, nước coolant cũng đã rỉ vào bên trong, làm ô nhiễm dầu hộp số rồi.
Trầm trọng hơn nữa, bên trong hộp số có một bộ phận gọi là Torque Converter luôn luôn lưu trữ một lượng dầu nào đó ngay cả khi xe không chạy. Khi thay dầu hộp số trong trường hợp bình thường, chúng ta chỉ có thể thay được 50% thôi, 50% dầu còn lại nằm bên trong Torque Converter không thể thay được. Nay, với tình trạng dầu bị ô nhiễm do lẫn với nước Coolant, chúng ta bắt buộc phải thay 100%, nghĩa là cả lượng dầu nằm trong Torque Converter nữa. Ðương nhiên, một tiến trình như vậy đòi hỏi nhiều công xá hơn của thợ, và tốn kém hơn cho chủ xe.
Tổng số tốn phí lên tới $600, $700 hoặc hơn nữa, là điều có thể hiểu được.
Xe của tôi có bộ phận làm mát dầu hay không?
Sơ đồ transmission cooler lines lắp sẵn trong két nước.
Như trên đã nói, không phải xe nào cũng có “built-in transmission cooler”, tức là bộ phận làm mát dầu do nhà sản xuất đã lắp đặt sẵn. Trong khi đó, một số xe đã có sẵn mà chủ xe vẫn lắp thêm một transmission cooler nữa. Từ đó một số câu hỏi được đặt ra:
-Làm sao biết rằng xe của tôi có hoặc không có transmission cooler?
-Nếu xe không có sẵn bộ phận này, tôi có nên lắp đặt thêm vào không?
1) Làm sao biết rằng xe có built-in transmission cooler hay không?
Dễ nhất là hỏi thợ chuyên môn khi có việc phải mang xe đến đây. Hoặc gọi đến đại lý để hỏi. Nhớ cho biết số VIN (số sườn xe, có ghi trong giấy chủ quyền). Nếu bạn chưa có dịp mà muốn tìm hiểu ngay thì sau đây là cách để tìm ra câu trả lời: Kích xe lên cao rồi chui vào dưới gầm nhìn lên:
-Nếu thấy đường dẫn (bằng đồng – copper) xuất phát từ Radiator đến hộp số, điều đó cho biết xe có bộ phận Transmission Cooler được nhà sản xuất lắp đặt sẵn. Ðường dẫn này có thể chạy theo đường dọc, và bạn sẽ thấy 2 cái “mỏm” (inlet/outlet) thiết kế ở cạnh đứng của két nước; Nó cũng có thể chạy theo đường ngang, và bạn sẽ thấy 2 cái “mỏm” nằm ở đáy của két nước. Xin đừng lầm với 2 đường ống dẫn nước Coolant bằng cao su, lớn hơn nhiều.
-Không thấy đường dẫn nối liền hộp số và két nước, đương nhiên bạn biết rằng xe không có bộ phận làm mát dầu hộp số built-in. Nhưng nếu đó là xe cũ mua lại, biết đâu người chủ trước đã cẩn thận gắn thêm bộ phận này vào. Khi đó, bạn sẽ thấy có 2 đường nối, chạy từ hộp số đến một két nước nhỏ, gắn sát vào két nước chính. Rốt cuộc, dù là bộ phận gắn sẵn hay gắn thêm, thì transmission cooler vẫn cậy nhờ vào nguồn nước giải nhiệt trong két nước chính (Radiator).
Trong thực tế, đa số các xe dùng số tự động đều được nhà sản xuất gắn sẵn bộ phận này. Tuy nhiên, nếu xe bạn không có thì sao?
2) Có nên lắp thêm bộ phận làm mát dầu hay không?
Câu hỏi này có thể đặt lại một cách khác, “nếu khám phá ra xe không có sẵn Transmission Cooler, có nên mừng hay không?” Bởi lẽ, như trên đã nói, Transmission Cooler lắp bên trong Radiator mà bị rò thì thật khốn; biết đâu không có nó lại đỡ phiền?
Nhưng không giống như… cặp vú của đàn ông (nhiều người bảo chúng chẳng được tích sự gì, đã không hấp dẫn bằng của người khác phái mà theo y khoa hiện đại còn có thể là chỗ để phát triển ung thư), cái Transmission Cooler có nhiều công dụng tích cực, cụ thể là giúp hạ nhiệt hộp số khi nó phải làm việc quá sức, nhờ thế kéo dài được tuổi thọ của một bộ phận vốn mắc tiền nhất trong chiếc xe.
Vậy nếu Transmission Cooler không được thiết kế sẵn, điều đó chỉ có nghĩa là nhà sản xuất không trù liệu có lúc chiếc xe phải kéo nhiều chở nặng. Sử dụng trong thực tế, nếu xe phải thường xuyên chở nặng, hoặc phải di chuyển trong những điều kiện khó khăn, bạn rất nên gắn thêm một Transmission Cooler. Ngay cả với nhiều xe tải đã có sẵn transmission cooler, chủ xe vẫn được khuyến khích gắn thêm một bộ cooler nữa. Việc lắp đặt không đến nỗi khó khăn, người không chuyên môn cũng có thể làm được. Muốn biết thêm chi tiết về việc này, bạn có thể tìm tài liệu hướng dẫn về cách chọn Transmission Cooler thích hợp, và cách lắp đặt vào vị trí tối ưu. Bằng không, bạn có thể bàn với một người thợ máy thân tín, lắp đặt Transmission Cooler chắc chắn là một việc dễ dàng đối với họ.
Tóm lại, sự hiện diện của Transmission Cooler có ý nghĩa tích cực, đóng góp vào sự phục vụ dài lâu của hộp số, chứ không phải ở đó chỉ để gây phiền toái. Mục đích tối hậu cũng là để bảo trì hộp số mà thôi.
Bảo trì hộp số
Hộp số có khoảng nửa lít dầu chứa bên trong két nước.
Là người sử dụng xe, dù không có khả năng tự gắn Transmission Cooler, chúng ta cũng có thể làm nhiều điều tích cực góp phần bảo trì hộp số. Sau đây là một vài nhắc nhở:
-Kiểm tra thường xuyên để bảo đảm hộp số không thiếu dầu: Bình thường, dầu hộp số không hư hao, trừ khi có rò rỉ. Hoặc, như anh Long, chủ nhân của Anthony Auto Body & Repairs tại Westminster, California lưu ý: Nếu vì một lý do gì đó khiến chúng ta phải thay két nước, xin nhớ rằng két nước cũ đã đem đi với nó khoảng nửa quart dầu hộp số nằm trong đường dẫn transmission cooler lines (built in), số lượng này buộc phải được bù đắp sau đó nếu không muốn hộp số bị thiếu dầu. Chủ nhân Anthony Auto Body & Repairs có thể được tham khảo tại số: 714-896-0808.
-Thay dầu theo lịch trình bảo trì, sau mỗi 25,000 tới 35,000 dặm.
-Chăm sóc hệ thống nước coolant (cooling system): Bài này đã phân tích, hệ thống Coolant không phải chỉ giải nhiệt cho đầu máy, nó cũng là nơi giải nhiệt cho dầu hộp số, xuyên qua Transmission Cooler. Với một Transmission Cooler được gắn sẵn bên trong Radiator, tình trạng nước coolant càng trở nên quan trọng hơn. Nếu bị thoái hóa hoặc ô nhiễm, nước coolant không những làm hại đầu máy mà còn làm cho các đường ống dẫn dầu hộp số bị thoái hóa, phát sinh rò rỉ, dẫn đến hư hại lan rộng và tốn kém lớn lao như đã nói ở trên. Trong thực tế, hộp số có thể bị tổn hại nhiều tháng trước khi đầu máy có triệu chứng overheat. Vì thế, bảo trì hệ thống giải nhiệt, thay nước coolant đúng định kỳ, điều đó không phải chỉ cần thiết với đầu máy mà cả với hoạt động của hộp số nữa.
Rất may mắn, tất cả những công việc đó không ra ngoài tầm tay của đại đa số chúng ta.
[email protected]
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque cho: Phạm Ðình 9800 Bolsa Ave., #86, Westminster, CA 92683 (địa chỉ mới). Tel: 714 675 8628. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
