Rất nhiều người đang reo hò về chuyện thị trường địa ốc đang cải thiện. Nhiều người tự hỏi liệu chúng ta đã thực sự chuyển hướng chưa và tình hình sẽ tốt đẹp hơn đến mức nào. Mặt khác, điều đó sẽ đưa tới hậu quả gì?
Theo báo cáo của Business Observer, ông Anthony Chan, kinh tế gia trưởng tại công ty quản trị tài sản tư J.P. Morgan ở New York, nhận xét: “Mọi chuyện đang trở nên tốt đẹp hơn bởi vì thị trường địa ốc đang tốt đẹp hơn.”
Giá nhà tăng tạo ra sự tin tưởng đối với nền kinh tế và đưa tới việc chi tiêu rộng rãi hơn. Ðiều này có nghĩa người bán có nhiều cơ hội hơn.
Một nhóm đặc biệt là “những người mua quay về” (boomerang buyers). Ðó là một từ ngữ đang được sử dụng để chỉ những chủ nhà đã mất nhà của họ trong một vụ bán dưới mức nợ (short sale) hoặc xiết nhà (foreclosure) trong thời gian mới đây và hiện nay đang tìm một căn nhà khác để mua.
Tuy nhiên, các điều kiện áp dụng cho những người mua này rất chặt chẽ. Có thể họ phải có ít nhất 20% tiền ký thác và phải đợi ít nhất hai năm sau vụ xiết nhà trước khi họ có thể mua nhà một lần nữa. Nhóm này ít hy vọng được cấp những món vay có rủi ro cao.
Người bán đang lưu ý tới thị trường nhà đất đang cải thiện và tiên đoán sang năm sẽ còn tốt đẹp hơn nữa. Một phần cảm nghĩ đó không những vì giá nhà đang tăng mà còn vì số nhà bán ít ỏi. Theo Hiệp Hội Ðịa Ốc Toàn Quốc (NAR), trong Tháng Mười Hai, 1.82 triệu căn nhà được rao bán trên thị trường, giảm 22% so với một năm trước. Số cung đã thấp như vậy kể từ năm 2005.
Mọi chuyện đều có vẻ như tin vui, ít ra đối với những người bán. Nhưng nếu giá nhà tăng vì thiếu nhà bán và lợi tức không bắt kịp đà tăng giá, rắc rối có thể xảy ra và có thể đưa tới tình trạng giá nhà tăng một cách giả tạo. Thị trường địa ốc ở trong tình trạng lý tưởng khi giá nhà tăng vì lợi tức và tuyển dụng tăng.
“Số cung có hạn có vẻ như là yếu tố chính đang kềm hãm việc ký kết hợp đồng trong tháng vừa qua,” kinh tế gia trưởng của NAR, ông Lawrence Yun, nói trong một bản tin báo chí. “Sự quan tâm của người mua vẫn vững chắc, như một cuộc khảo sát khác của hiệp hội địa ốc cho thấy rằng người mua đi coi nhà vượt xa sự lui tới của người bán.”
Sự thiếu hụt nhà bán không nhất thiết xảy ra với mọi loại nhà. Số nhà bán thiếu nhiều trong nhóm nhà có giá dưới $100,000, phần lớn ở miền Tây.
Ông Yun nói: “Chúng tôi hy vọng số nhà bán sẽ tăng theo mùa vào mùa Xuân, nhưng một thị trường ưu đãi người bán có thể đang phát triển. Phần lớn miền Tây đã trở thành một thị trường ưu đãi người bán đối với những căn nhà có giá dưới một triệu, nhưng các điều kiện cân bằng hơn nhiều ở vùng Ðông Bắc.”
Mặc dù số cung hiện đang thiếu, ông Yun vạch rõ rằng hoạt động ký hợp đồng tiếp tục tăng trên một căn bản hàng năm trong 20 tháng liên tiếp. Ông hy vọng sẽ thấy giá nhà hiện hữu tăng 9% nữa như đã xảy ra trong năm 2012. (nn)
